II SA/Kr 110/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi B.G. i J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] 2002 r., znak: [...] na podstawie art. 50 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego z gankiem w miejscowości [...] na działce o nr Ew[...]. W uzasadnieniu podniósł, że budowany budynek mieszkalny z gankiem posiada istotne odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę oraz budowany jest niezgodnie z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j. t. Dz. U. z 1999 r., nr 15, póz. 140 z późn. zm.). Z postanowieniem tym nie zgodzili się B. i J. G. i wnieśli na nie zażalenie. W wyniku jego rozpatrzenia postanowieniem z dnia 17 grudnia 2002 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § l pkt l w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, póz. 1126 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone postanowienie organu I instancji zostało wydane zasadnie. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] 1999 r. został zatwierdzony projekt budowlany gotowy budynku mieszkalnego, wraz z rysunkami zamiennymi, według których w budynku tym zostało zaprojektowane podpiwniczenie pod całym budynkiem oraz zmieniony został rozkład i funkcje pomieszczeń na parterze. W projekcie typowym na parterze miał być garaż i kotłownia, a obecnie są dwa pokoje doświetlone od strony północnej 1 południowej oknami. W związku z tymi zmianami i usytuowaniem budynku w odległości 2 m od granicy zachodniej działki zmieniona została elewacja zachodnia budynku. Zaprojektowano w niej ścianę bez otworów okiennych, gdy tymczasem inwestorzy zrealizowali w tejże ścianie dwa okna od piwnic i jedno okno na parterze. Na poddaszu przedmiotowego budynku miały być od strony zachodniej dwa pokoje oświetlone oknami i drzwiami balkonowymi od strony północnej i południowej. Od strony zachodniej natomiast miała być według projektu wykonana pełna połać dachowa. Inwestorzy w tym miejscu zrealizowali zamiast pełnej połaci dachowej balkon z oknem i drzwiami balkonowymi. Odstępstwa te świadczą również o tym, iż został zmieniony rozkład pomieszczeń na parterze i poddaszu budynku. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się rysunek elewacji zachodniej z otworami, tak jak wykonali to inwestorzy, ale jest on nie opieczętowany i nie zatwierdzony jako załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę, został on jedynie dołączony do decyzji z dnia [...] 2000 r. rozstrzygającej między innymi o usytuowaniu przedmiotowego budynku w odległości 8,0 m od krawędzi drogi powiatowej zamiast 10,0 m. W skardze na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy B. i J. G. podnieśli, że stanowisko urzędów jest dla nich krzywdzące. Wynika ono z dokumentów, które urzędy uznały za słuszne i dopuszczone jako podstawa do dalszych działań. Twierdzą, że zostali zobligowani do wykonania okna w piwnicy w odległości 2,00 m od granicy od działki sąsiedniej, podobnie jak i okna na poddaszu. Doszło do tego wskutek zmian i wprowadzenia całkowitego podpiwniczenia budynku. Stan ten przedstawia podstawowa dokumentacja, którą posiadają i według której wybudowali przedmiotowy obiekt ze spornymi otworami w ścianie zachodniej. Podnoszą, że nie zgadzają się z zarzutem organów, iż "luźny" rysunek elewacji zachodniej bez pieczęci Starostwa nie jest częścią zatwierdzonego projektu budowlanego, będącego załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 1999 r. Argumentują, że nikt nie zbadał skąd wzięły się pieczątki Starosty na projekcie zamiennym. Zadają pytanie dlaczego projekt gotowy posiada inne zapisy i rysunki, decyzja o pozwoleniu na budowę inne, a projekt zamienny jeszcze inne. Czy dokumenty zostały sfałszowane po to, by obarczyć nas winą i wykazać, że wybudowaliśmy dom niezgodnie z planem? Jak to było możliwe, że wyrażono zgodę na budowę domu na działce, której nie jest ich własnością i urząd to zatwierdził. Geodeta nie uwzględnił wszystkiego i wykonał nieprawidłowo plan. Na wiosnę 2002 r dowiedzieli się, że ich obora wybudowana przed 20 laty i nowo wybudowany dom stoją na działce własności P. B.. Gdyby geodeta wykonał plan w sposób prawidłowy i pokazał rzeczywisty przebieg granic pomiędzy działkami nie byłoby obecnie problemu z budową domu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). W świetle art. l § l p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. l i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § l p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonuj ą również z urzędu. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a.. Materialnoprawną podstawą wydanego w sprawie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku był art. 50 ust. l pkt 3 Prawa budowlanego. Według art. 50 ust. l Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji "1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub 3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach." Skoro organy nadzoru budowlanego stanęły na stanowisku, że w niniejszej sprawie doszło do odstępstw od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na budowę, to rzeczą organów było ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, który projekt budowlany został zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 1999 r., Nr [...] oraz, że zatwierdzony nią projekt nie zawierał w ścianie zachodniej otworów okiennych. Skarżący przedkładali bowiem do akt sprawy rzuty elewacji zachodniej przedmiotowego budynku, na których uwidocznione są sporne otwory okienne i drzwi balkonowe. Wprawdzie organ II instancji zajmuje w kontekście tego ostatniego stanowisko, przyznając, że w aktach sprawy znajduje się rysunek elewacji zachodniej z otworami, tak jak to wykonali inwestorzy, lecz nie jest on opieczętowany i nie zatwierdzony jako załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę, to jednak w dalszym ciągu nie usuwa to wątpliwości w tym zakresie, gdyż na kopiach rysunków elewacji zachodniej budynku przedkładanych przez skarżących widnieją kserograficzne odbitki pieczęci Starosty w [...] Na kserokopii natomiast projektu zagospodarowania działki, dołączonej do zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych (k. II - 2f; akt II instancji) widnieje odcisk pieczątki świadczący, że jest to załącznik do decyzji z dnia [...] 1999 r. Nawet jeżeli, jak pisze organ II instancji, egzemplarz projektu został dołączony do decyzji z dnia [...] 2000 r., to winien organ wyjaśnić, który z egzemplarzy projektu jest tym właściwym i zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 1999 r., stanowiącym jej załącznik. Nadto, organy nadzoru budowlanego nie wypowiedziały się w zasadniczej kwestii, mianowicie istotnych odstępstw, stanowiących podstawę wstrzymania robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku. Organ I instancji w uzasadnieniu wydanego przez siebie postanowienia zawarł odniesienie się, do realizowania budynku o innych wymiarach niż projektowany oraz o zrealizowaniu w ścianie usytuowanej 2,00 m od granicy sąsiedniej nieruchomości otworów okiennych stwierdzając a priori, że będący w trakcie budowy budynek z gankiem posiada istotne odstępstwa. Organ II instancji natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, co zostało zrealizowane z odstępstwami. Żaden jednak z organów nie wypowiedział się, co świadczy o tym, że w tym konkretnym przypadku mamy do czynienia rzeczywiście z istotnymi odstępstwami od warunków udzielonego pozwolenia na budowę bądź przepisów. Organy administracji publicznej zobligowane są bowiem postanowieniami art. 11 k.p.a. do wyjaśnienia zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia, które to winno następnie znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w myśl art. 107 § 3 k.p.a. Nie uczynienie tego nie buduje zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). W żaden sposób nie można uznać, zdaniem Sądu, za wypowiedzenie się w kwestii istotnych odstępstw jedynie ogólnego stwierdzenia, że przedmiotowy budynek takie odstępstwa posiada. Organy winny przedstawić w tej kwestii analizę będącą wynikiem porównania ustaleń poczynionych podczas oględzin z zatwierdzonym projektu budowlanym i decyzją o pozwoleniu na budowę, wreszcie z dokumentacją powykonawczą oceniając całość zgodnie z regułami swobodnej oceny dowodów, o której mówi art. 80 k.p.a., dokonując w ramach niej ustosunkowania się do poszczególnych dowodów, ich znaczenia i wartości oraz przedstawienia rozumowania, w wyniku którego doszło do ustalenia istnienia okoliczności faktycznych. Kwestii tych w stopniu umożliwiającym prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy organy z naruszeniem art. 7, 77 k.p.a. nie wyjaśniły. Ujawnione wady polegające na naruszeniu prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, spowodowały uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). O kosztach natomiast orzeczono, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).