III SA/Wa 1318/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, lipiec, wrzesień, październik 2000 r. oraz wrzesień 2001 r. oddala skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. Nr[...], z dnia [...] stycznia 2005r., w przedmiocie odmowy umorzenia Skarżącej W.M. zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące: czerwiec, lipiec, wrzesień i październik 2000r. oraz za wrzesień 2001r. w łącznej kwocie 11.506,20 zł oraz odsetek od w/w zaległości. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 67§ 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), dalej powoływanej jako " ord. pod.", zgodnie z którym organ może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Po wnikliwym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego organ odwoławczy uznał, iż w stosunku do strony nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie wnioskowanych zaległości, uznając tym samym stanowisko organu pierwszej instancji za prawidłowe. Organ podkreślił, iż umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika, na jego wniosek. Przedstawione w odwołaniu argumenty – trudna sytuacja finansowa spowodowana upadkiem inwestora w konsekwencji czego Skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie otrzymała zapłaty za zlecone i wykonane roboty budowlane - nie stanowią wystarczającej przesłanki warunkującej umorzenie zaległości podatkowych. Pani W.M. była podwykonawcą robót budowlanych zleconych przez Spółdzielnię Mieszkaniową w upadłości głównemu wykonawcy. Zatem to na głównym wykonawcy spoczywał obowiązek wywiązania się wobec Podatniczki z zawartych umów. Nawet, jeśli organ stwierdzi zaistnienie sytuacji wskazującej na ważny interes podatnika, czy interes publiczny, to organ ten może, ale nie musi przyznać zobowiązanemu ulgę w postaci umorzenia zobowiązania. Zgodnie ze zgromadzonymi w sprawie dowodami, oświadczeniem samej Skarżącej jak i protokołem o Jej stanie majątkowym z dnia 31 grudnia 2004r. organ ustalił, iż Pani W.M. mieszka wraz z mężem u rodziców w domu jednorodzinnym. Nie uzyskuje żadnych dochodów. Pozostaje na utrzymaniu męża, który jest zatrudniony w firmie " B. " w W. z wynagrodzeniem miesięcznym ok. 1000zł. Posiada dwa samochody osobowe : marki D. rok produkcji 1998 oraz S. rok produkcji 1998, za który należność spłaca w ratach. Nadto Dyrektor Izby Skarbowej wziął pod uwagę i tę okoliczność, Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w okresie od 2 września 1999 do 24 sierpnia 2001r. i według zeznania podatkowego PPIT -28 osiągnęła za 2000r. przychód w wys.. 405.000 zł. Strona zaskarżyła wymienioną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu ponownie wskazała, iż powodem powstania zaległości w podatku VAT był brak zapłaty przez kontrahenta - Spółdzielnię Mieszkaniową, głównemu wykonawcy - J. G. ( ojcu Skarżącej ) za wykonane usługi budowlane, który z kolei nie zapłacił skarżącej jako podwykonawcy. Strona podniosła, iż aktualnie pozostaje na utrzymaniu męża, a brak środków finansowych uniemożliwia podjęcie na nowo działalności gospodarczej. Odnośnie wymienionych w zaskarżonej decyzji samochodów osobowych wyjaśniła, iż samochód marki D. otrzymała od ojca, będąc jeszcze osobą niezamężną, samochód ten przepisała powrotnie na ojca. Z kolei S. została nabyta przez męża z jego środków finansowych, pozostała część ceny jest przez niego spłacana w ratach. Polemizując ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, iż winna była zabezpieczyć środki na poczet uregulowania zobowiązań podatkowych, tym bardziej, iż według zeznania PIT- 28 za 2000r. osiągnęła przychód w wys. 405.000 zł., Strona wskazała, iż za osiągnięty przychód nabyła materiały budowlane i wykonała usługę. Do skargi załączyła kserokopię nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanego na rzecz J.G. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej Budowlano –Własnościowej "I." oraz zaświadczenie Zarządcy SMBW " I." w upadłości, z którego wynika, iż spółdzielnia nie posiada majątku, z którego mogliby zostać zaspokojeni wierzyciele. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie należało przypomnieć, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem i może zaskarżoną decyzje uchylić, jeżeli stwierdzi, iż narusza ona prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest natomiast uprawniony do oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia zasad słuszności, celowości, czy tez przestrzegania zasad współżycia społecznego. Decyzja o umorzeniu (lub o odmowie umorzenia) zaległości podatkowej wraz z odsetkami, wydana na podstawie art. 67 ustawy Ordynacja podatkowa ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Nadto użyte w tym przepisie pojęcia "ważny interes podatnika" oraz " interes publiczny" mają charakter niedookreślony, a ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo organ podatkowy. Organ ten dysponuje pewnym marginesem swobody w odniesieniu do zaistniałej w danej sprawie sytuacji faktycznej, która może uzasadniać wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Biorąc pod uwagę powyższe uwagi, wynikające z konstrukcji prawnej analizowanego przepisu, sądowa kontrola tego typu decyzji – decyzji uznaniowych sprowadza się przede wszystkim do badania prawidłowości samego postępowania poprzedzającego jej wydanie. Badany jest więc sam proces dochodzenia przez organ podatkowy do rozstrzygnięcia sprawy oraz znajdujący odzwierciedlenie w uzasadnieniu, opis tego procesu. Badając zaskarżoną decyzje z punktu widzenia wskazanych wyżej przesłanek, Sąd nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Organ wziął pod uwagę wszystkie podnoszone przez stronę okoliczności i zgromadzone dowody, a odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułował wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Okoliczność, iż dokonana przez organy ocena odbiega od samooceny dokonanej przez Skarżącą nie świadczy, iż ocena ta jest dowolna. Nadto jak wynika z akt sprawy Strona zarówno przed wydaniem decyzji w pierwszej jak i w drugiej instancji została poinformowana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia w tej kwestii. Skarżąca domagając się umorzenia zaległości wskazała na swoją trudną sytuację materialną i związany z tym brak środków finansowych na zapłacenie zaległych podatków. Podkreślała również, iż zaległości podatkowe powstały nie z jej winy, a z powodu niewypłacalności kontrahenta, który nie zapłacił za wykonane usługi generalnemu wykonawcy, a ten z kolei nie uregulował zobowiązań wobec Skarżącej, jako podwykonawcy. W przedstawionych wyżej okolicznościach Skarżąca upatrywała istnienie ważnego interesu podatnika. W ocenie Sądu organy bez przekroczenia granic uznania administracyjnego uznały, iż przedstawiona przez stronę argumentacja uzasadniająca "ważny interes podatnika" nie stanowi wystarczającej podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi. O istnieniu ważnego interesu Podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie zaległości podatkowej Ważnego interesu Podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. W szczególności zauważyć należy, iż Skarżąca decydując się na prowadzenie określonej działalności, składając deklaracje podatkowe z wykazanymi przychodami, winna była uwzględnić wynikające z tych zdarzeń konsekwencje prawnopodatkowe w postaci istnienia obowiązku zapłaty podatku. Zasadą jest bowiem płacenie podatków w terminach i wysokościach określonych przez prawo, natomiast umorzenie zaległości podatkowych traktowane musi być jako instytucja nadzwyczajna, gdyż prowadzi do uprzywilejowania jednych Podatników kosztem pozostałych, którzy płacą podatki. Słusznie organy podatkowe wskazywały na wyjątkowość instytucji umorzenia zaległości podatkowej jako odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania. Wpływy z podatków przeznaczane są na realizację różnych celów społecznych, tak więc odpowiednio do tej okoliczności, odstąpienie od ich poboru musi być uzasadnione wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, przesłanek udzielenia ulgi. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz argumentów przedstawionych w skardze doprowadziła Sąd do przekonania, iż Strona nie wykazała, aby w Jej przypadku wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie zaległości podatkowych. Sama trudna sytuacja materialna spowodowana niewypłacalnością kontrahenta nie może stanowić podstawy do niepłacenia podatków, tym bardziej, iż jak wynika z akt sprawy, w okresie, którego dotyczy zaległość w podatku VAT ( za wyjątkiem miesiąca września 2001), Strona osiągnęła przychód w wys. 405.000 zł. Reasumując, Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby naruszała ona przepis art. 67 Ordynacji podatkowej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego. W tych warunkach, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.