I SA/Wa 1697/05
WyrokWSA w Warszawie2006-04-26
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Ewa Dzbeńska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji, jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania i załatwienia sprawy w innym trybie, np. w trybie wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie na wniosek strony, jest związany treścią żądania zawartego w podaniu. W przypadku złożenia pisma, z którego wynika, że wnoszący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania i załatwienia sprawy w innym trybie, takim jak wznowienie postępowania administracyjnego. Organ wyższego stopnia działający w trybie nadzoru również jest związany przedmiotem żądania, choć nie jest związany wskazaną podstawą prawną.Stan faktyczny
G. S. wniosła o unieważnienie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Prezydent W. przekazał wniosek Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., które postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. uznało się za niewłaściwe i przekazało podanie Prezydentowi W. jako wniosek o wznowienie postępowania. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. odmówił wznowienia postępowania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. utrzymało tę decyzję w mocy. G. S. złożyła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego i błędne rozpatrzenie wniosku o unieważnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r., a także uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. Sąd zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej G. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...]; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej G. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania G. S., decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r. odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...].
W uzasadnieniu organ, którego decyzję zaskarżono przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...], po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", zatwierdził projekt podziału nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...].
W dniu 24 maja 2004 r. G. S. wniosła o unieważnienie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r.
Prezydent W. wniosek G. S. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., jako odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] uznało się za niewłaściwe do załatwienia sprawy i przekazało podanie Prezydentowi W., jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...].
Od powyższej decyzji G. S. wniosła odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że G. S. wnosiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...]. Jednakże w dacie wydania zaskarżonej decyzji jak i obecnie G. S. przysługuje wyłącznie własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego. Prawo to nie zostało przekształcone w odrębną własność lokalu wraz z odpowiednim udziałem w użytkowaniu wieczystym gruntu. W tej sytuacji stronami postępowania o podział nieruchomości gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste spółdzielni nie mogli być właściciele lokali spółdzielczych, niezależnie od regulacji zawartej w art. 3 ustawy Prawo spółdzielcze. Sam podział geodezyjny nieruchomości nie zmienia stanu faktycznego na gruncie, nie zmienia również właściciela tegoż gruntu. Z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości. Uprawnienia właściciela w tym zakresie mogą być ograniczone tylko w przypadkach, kiedy z mocy wyraźnego przepisu podział nieruchomości może być dokonany z urzędu lub na wniosek osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości. Zdaniem Kolegium zarzuty skarżącej wydają się dotyczyć naruszenia prawa, zatem G. S. winna rozważyć złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r.
W dniu 19 sierpnia 2005 r. G. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2005 r., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji, stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. oraz zwrot kosztów postępowania sądowego. W obszernym uzasadnieniu wskazała, że w piśmie z dnia 17 maja 2004 r., uzupełnionym pismem z dnia 17 sierpnia 2004 r., skierowanym do Prezydenta W. wniosła o unieważnienie decyzji administracyjnej dotyczącej podziału nieruchomości. Zarzuciła brak logiki w dokonywanych przez Kolegium ustaleniach faktycznych, ponieważ na wstępie uzasadnienia decyzji z [...] lipca 2005 r. Kolegium przyznało, że "w maju 2004 r. G. S. wniosła o unieważnienie decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r.", natomiast w konkluzji organ stwierdził: "ponieważ zarzuty skarżącej wydają się dotyczyć naruszenia prawa, może ona rozważyć złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r.". Już samo to zestawienie wskazywało, że sposób rozpatrzenia wniosku o unieważnienie decyzji administracyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. narusza zasady postępowania administracyjnego zawarte w art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 § 1, art. 157 KPA. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, iż istnieje sfera działalności spółdzielni, niosąca skutki prawne dla jej członków, w której członkowie ci nie mogliby dochodzić swych roszczeń. W przypadku takich poczynań, które nie były przedmiotem postępowania wewnątrzspółdzielczego, a naruszone zostały konkretne przepisy prawa i skutki tego naruszenia dotykają bezpośrednio członków pojawia się ich interes prawny. W niniejszej sprawie interes prawny sprecyzowany został przez prawo do ustanowienia odrębnej własności lokalu związane z konkretną nieruchomością, na której znajduje się lokal posiadany przez członka spółdzielni na zasadzie własnościowego prawa do lokalu, a nie stosunek członkostwa w spółdzielni jako taki, co sugeruje Kolegium (członkostwo nie musi wiązać się z posiadaniem lokalu).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Z przepisów art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 61 § 1 i 63 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwaną dalej KPA) wynika, że w przypadku wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia i rozpatrzenia treści żądania zawartego w podaniu strony, które wskazuje rodzaj sprawy administracyjnej oraz informuje organ w jakim trybie należy przeprowadzić postępowanie zmierzające do jej załatwienia. W sytuacji, gdy postępowanie administracyjne zostało uruchomione na wniosek strony organ administracji publicznej jest związany treścią żądania zawartego w podaniu (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001 r., sygn. akt IV SA 1091/99, LEX nr 7824). Natomiast w przypadku złożenia pisma, z którego wynika, że wnoszący podanie domaga się stwierdzenia nieważności decyzji organ nie jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania i załatwienia sprawy w innym trybie (np. w trybie wznowienia postępowania administracyjnego). Organ wyższego stopnia działający w trybie tzw. nadzoru jest również związany przedmiotem żądania. Nie jest jedynie związany wskazaną w żądaniu podstawą prawną stwierdzenia nieważności. W postępowaniu nadzwyczajnym organ nadzoru obowiązany jest bowiem ustalić, czy kwestionowana decyzja nie jest obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 KPA (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32).
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika natomiast, że G. S. w dniu 24 maja 2005 r. złożyła Prezydentowi W. żądanie stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...]. Jako podstawę stwierdzenia nieważności wskazała rażące naruszenie prawa, w tym między innymi: art. 40 i 41 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W piśmie z dnia 17 sierpnia 2004 r. skarżąca podtrzymała i uzupełniła swój wniosek z dnia 17 maja 2005 r. W powyższych pismach G. S. nie podnosiła, iż podstawę jej żądania stanowi brak jej udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o podziale nieruchomości.
Trzeba więc stwierdzić, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w sposób zupełnie dowolny postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. uznało się za niewłaściwe do rozpoznania sprawy i przekazało wniosek G. S. z dnia [...] maja 2005 r. według właściwości Prezydentowi W. Kolegium wbrew żądaniu zawartym w powyższym wniosku przyjęło, iż skarżąca, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA, domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Z tego powodu za wadliwą należało również uznać decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2005 r. oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2005 r.
Wskazane wyżej uchybienia świadczą, o tym, że w mniejszej sprawie zostały naruszone przepisy art. 7, art. 77 § 1 KPA, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. winno zatem przeprowadzić postępowanie na podstawie przepisów regulujących instytucję stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 - art. 159 KPA) i w ramach tego postępowania - na podstawie art. 157 KPA - ocenić dopuszczalność wszczęcia, na żądanie G. S., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] zatwierdzającej projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło