VI SA/Wa 119/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi H. S.A. z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 roku; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz H. S.A. z siedzibą w G. kwotę 1615 (jeden tysiąc sześćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. H. Sp. z o.o. z siedzibą w G. w dniu 9 sierpnia 2001 roku zgłosiła za nr [...] do Urzędu Patentowego RP wniosek o zarejestrowanie znaku towarowego słowno-graficznego MÓJ BOBAS dla oznaczenia towarów z klasy 28 tj. lalek. Przedmiotowy znak przedstawia element graficzny w postaci serca w kolorze czerwonawym, przy czym natężenie barwy jest bardzo zróżnicowane na całej powierzchni serca. Największe natężenie występuje w rejonie obrzeży serca, maleje w kierunku środkowym, przechodząc w niektórych miejscach nawet w kolor biały. W poprzek serca usytuowane są wstążki w kolorze niebieskim, również o zróżnicowanym natężeniu barwy. Wstążki połączone są kokardką. Poza tym w górnym rejonie serca umieszczony jest dodatkowy element graficzny w postaci kwiatów w kolorze żółtym. Na tle niebieskich wstążek umieszczony jest napis MÓJ BOBAS o charakterystycznej czcionce w kolorze czarnym. Pismem z dnia 25 listopada 2004 roku Urząd Patentowy zawiadomił zgłaszającego o tym, że w toku postępowania stwierdził występowanie dwóch znaków towarowych [...] BOBAS (dla oznaczenia m.in. zabawek i butelek do karmienia lalek) oraz [...] WEŹ MNIE DO DOMU (dla oznaczenia m.in. lalek oraz artykułów dla lalek), które stanowią przeszkodę do udzielenia ochrony na zgłoszony znak [...] MÓJ BOBAS ze względu na podobieństwo tego znaku do w/w znaków w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych z 1985 roku. W odpowiedzi na powyższe zgłaszający w piśmie z dnia 16 grudnia 2004 roku podtrzymał wniosek o udzielnie prawa ochronnego podnosząc, że zgłoszony znak [...] MÓJ BOBAS posiada bardzo bogatą szatę graficzną, wyróżniającą ten znak od znaku [...] BOBAS, poza tym człon "BOBAS" jest znakiem słabym o małej zdolności odróżniającej, gdyż w odniesieniu do lalek jest powszechnie używany. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku [...] Urząd Patentowy RP na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 z późn. zm.) w związku z art. 315 ust. 3 oraz art. 145 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 roku (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 oraz z 2004 r., Nr 33, poz. 286 oraz z 2005 r., Nr 10, poz. 68) odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny MÓJ BOBAS, zgłoszony w dniu 9 sierpnia 2001 roku przez H. Sp. z o.o. za numerem [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Urząd Patentowy RP stwierdził, że istnieje przeszkoda do udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak [...] MÓJ BOBAS ze względu na podobieństwo w/w znaku do znaku [...] BOBAS w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych. Organ ustalił, iż o podobieństwie zgłaszanego znaku MÓJ BOBAS do znaku BOBAS, zarejestrowanego wcześniej na rzecz innego podmiotu gospodarczego świadczy to, że towary, dla oznaczenia których służą obydwa znaki są tego samego rodzaju, zachodzi również podobieństwo oznaczeń w takim stopniu, że istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia towarów. Przy porównywaniu obu znaków należy porównywać wyłącznie elementy słowne i dodatkowy element słowny MÓJ oraz forma graficzna MÓJ BOBAS nie mogą przesądzać o braku podobieństwa pomiędzy znakami. Poza tym znak MÓJ BOBAS może sugerować, że jest to odmiana znaku BOBAS. Od decyzji Urzędu Patentowego RP z [...] kwietnia 2005 roku zgłaszający złożył wniosek z dnia 10 czerwca 2005 roku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony znak towarowy słowno-graficzny MÓJ BOBAS dla towarów z klasy 28: lalki. W uzasadnieniu wniosku spółka H. Sp. z o.o. z siedzibą w G. wskazała, że przy rozpatrywaniu zgłoszenia i porównywaniu znaku [...] MÓJ BOBAS do przeciwstawionego znaku [...] BOBAS Urząd Patentowy RP całkowicie pominął podnoszony przez zgłaszającego argument, że przeciwstawiony znak towarowy BOBAS dla oznaczenia towarów z klasy 28, w tym zabawek i butelek do karmienia lalek jest znakiem słabym, niemal opisowym, o bardzo małej zdolności odróżniającej. Zdaniem zgłaszającego uwzględnienie tego faktu z dużym prawdopodobieństwem skutkowałoby odmienną decyzją Urzędu Patentowego RP. Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2005 roku zgłaszający zawiadomił Urząd Patentowy o zmianie nazwy z H. Sp. z o.o. na H. S.A., co zostało przez Urząd odnotowane w aktach sprawy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku, podtrzymując argumenty w niej zawarte przemawiające za odmową rejestracji zgłoszonego znaku. Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2005 roku spółka H. S.A. z siedzibą w G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w sprawie. W opinii skarżącego Urząd Patentowy przyjął błędną wykładnię art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych, jak również pominął w trakcie rozpatrywania argumenty przedstawione przez zgłaszającego. W szczególności Urząd Patentowy RP całkowicie pominął w trakcie rozpatrywania zgłoszenia znaczenia słowa BOBAS, wg słownika Języka Polskiego PWN Warszawa 1982 BOBAS – małe dziecko, w odniesieniu do towarów takich jak lalki jest to więc określenie opisowe, zarówno w stosunku do towarów jako takich (lalki) jak i w stosunku do finalnych odbiorców tych towarów (zabawki i lalki przeznaczone dla dzieci). Kolejny zarzut skarżącego to pominięcie przez Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu obu decyzji podnoszonego przez skarżącego zagadnienia słabej zdolności odróżniającej słowa BOBAS. Urząd Patentowy RP w sposób błędny dokonał oceny podobieństwa znaków, gdyż przy ich porównaniu nie uwzględnił rozbudowanej części graficznej znaku MÓJ BOBAS, a przecież warstwa graficzna znaku jest bardzo istotna w przypadku znaków, które zawierają elementy słowne o słabej zdolności odróżniającej, co ma miejsce w tym konkretnym przypadku. Następnie skarżący podniósł, że dominującym elementem znaku MÓJ BOBAS jest grafika, która nadaje temu znakowi szczególną i charakterystyczną formę, część słowna znaku (MÓJ BOBAS), która według Urzędu jest głównym i dominującym elementem znaku, zdaniem skarżącego stanowi tylko element dodatkowy, opisowy, wskazujący na charakter towarów (BOBAS odnosi się do lalki jako jej zdrobnienie). Odmawiając udzielenia ochrony na znak MÓJ BOBAS Urząd Patentowy RP przyznał uprawnionemu ze znaku BOBAS nadmierny, nieuzasadniony niczym zakres wyłączności do słowa BOBAS, które jest powszechnie używane w odniesieniu do dzieci oraz towarów przeznaczonych dla dzieci. Dotychczasowa praktyka Urzędu Patentowego RP wskazywała na to, że rejestracji podlegały znaki zawierające identyczne człony będące elementami opisowymi, np. Urząd zarejestrował znak słowny RAJ DZIECKA za nr [...] dla towarów z klasy 28: zabawki, a następnie znak słowno-graficzny DD DOM DZIECKA za nr [...], również dla zabawek na rzecz innego przedsiębiorcy z późniejszym pierwszeństwem. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie jej jako bezzasadnej z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto Urząd Patentowy RP podniósł, iż nie ma żadnych podstaw by twierdzić, że znak towarowy BOBAS jest znakiem słabym. Udzielając prawa ochronnego Urząd Patentowy nie miał i nadal nie ma żadnych wątpliwości, że słowo BOBAS ma w odniesieniu do zabawek charakter określenia fantazyjnego, spełniającego wszystkie wymogi dla znaku towarowego. Skarżący nie przedstawił żadnych argumentów na poparcie tezy, że słowo BOBAS ma znaczenie opisowe również w stosunku do samych zabawek czy lalek w szczególności. Co do powołania się przez skarżącego na przykłady znaków, na które Urząd Patentowy udzielił ochrony należy stwierdzić, że nie są one adekwatne do analizowanego zgłoszenia. Każde bowiem zgłoszenie znaku poddaje się zindywidualizowanej ocenie w jego konkretnych uwarunkowaniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Skarga H. S.A. z siedzibą w G. analizowana stosownie do wymienionych kryteriów jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna naruszają prawo. Należy zgodzić się z zarzutami, podniesionymi w skardze, że Urząd Patentowy RP dokonał błędnej wykładni art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17 ze zm.), jak również uchybił przepisom postępowania (art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa) przez niewyjaśnienie całokształtu okoliczności sprawy i brak ustosunkowania się do wszystkich argumentów skarżącej spółki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Porównując zgłoszony znak MÓJ BOBAS do znaku już zarejestrowanego BOBAS Urząd Patentowy RP wadliwie przyjął, iż decydujące znaczenie dla przyjęcia podobieństwa oznaczeń w obu znakach mają elementy słowne. Tymczasem zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem (np. wyrok SN z 11 marca 1999 roku III RN 136/98 OSNP 2000/1/2) przedmiotem oceny prawnej dokonanej na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) jest określony znak słowno-graficzny jako integralna całość, a nie wyłącznie jedno ze słów, które stanowi tylko jeden z jego elementów. Innymi słowy występowanie słowa BOBAS w obu znakach nie może przesądzać o ich podobieństwie i stanowić przeszkodę dla udzielenia prawa ochronnego na później zgłoszony znak, w którym to słowo jest tylko jednym z elementów, ale oba znaki należy oceniać całościowo, mając na względzie, że znak [...] BOBAS jest znakiem słownym, zaś zgłoszony znak [...] MÓJ BOBAS znakiem słowno-graficznym o bogatej szacie graficznej i kolorystyce. Dopiero przyjęcie wskazanej wyżej metody porównania znaków pozwoli Urzędowi Patentowemu RP na ocenę stopnia podobieństwa oznaczeń, mogącym wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Ponownie rozpoznając sprawę Urząd Patentowy RP winien ponadto odnieść się do podnoszonego przez zgłaszającego argumentu słabej zdolności odróżniającej słowa BOBAS. Zagadnienie to zostało pominięte przez organ w dotychczasowym postępowaniu, na co wskazują uzasadnienia obu decyzji. Wprawdzie zagadnieniem tym Urząd Patentowy RP zajął się w odpowiedzi na skargę, jednakże nie jest to wystarczające, albowiem przedmiotem kontroli ze strony Sądu objęte są decyzje i postępowanie poprzedzające ich wydanie a nie stanowisko Urzędu, zajęte w odpowiedzi na skargę. Omówione wyżej wadliwości decyzji Urzędu Patentowego RP skutkowały ich uchyleniem stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie o niewykonaniu uchylonych decyzji Sąd oparł na art. 152 w/w ustawy, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tejże ustawy.