VII SA/Wa 1686/05

WyrokWSA w Warszawie2006-04-26

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Ewa Machlejd, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowola budowlana popełniona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1974 r. podlega przepisom tej ustawy, czy też została uznana za legalną z uwagi na brak przepisów przejściowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samowole budowlane popełnione przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie zostały uznane za legalne z powodu braku przepisów przejściowych. Obiekty wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, w tym pod rządami Prawa budowlanego z 1961 r., podlegają przymusowej rozbiórce na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Błędna wykładnia przepisów przez organ odwoławczy, skutkująca umorzeniem postępowania zamiast merytorycznej oceny legalności budowy, naruszyła art. 105 k.p.a.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał C. i T. R. wykonanie dokumentacji w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych polegających na wybudowaniu dwóch bram z furtkami bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że samowole budowlane powstałe pod rządami Prawa budowlanego z 1961 r. zostały uznane za legalne z powodu braku przepisów przejściowych w ustawie z 1974 r. Skarżący C. i E. M. zakwestionowali tę decyzję, wskazując, że ogrodzenie naruszało pas drogowy stanowiący dojazd do ich posesji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdzono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku WSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi C. M. i E. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn.z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) nakazał C. i T. R. wykonanie dokumentacji w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Oględziny w terenie wykazały, iż na działce o nr [...] w N. Gm. R. C. i T. R. wybudowali w latach siedemdziesiątych dwie bramy z furtkami bez wymaganego pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji T. i C. R. zakwestionowali brak pozwolenia na budowę. Wskazali, iż w sprawie zostały wydane decyzje l.dz. [...] z dnia [...] sierpnia 1969r. oraz [...] z dnia [...] lutego 1970r., zaś ogrodzenie zostało wykonane w 1970r. zgodnie z ww. decyzjami. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2005r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, iż z uwagi na to, iż przedmiotowy obiekt powstał pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1961r., zaś ustawa z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.) nie przewidywała przepisów przejściowych, to należy uznać, iż powstałe wówczas samowole zostały uznane przez ustawodawcę za legalne. Natomiast przepis art. 103 § 2 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego z 1994r. odnosi się wyłącznie do samowoli budowlanych popełnionych przed wejściem tej ustawy w życie, tj,. powstałymi pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974r. Wobec powyższego organ uznał, że postępowanie jako bezprzedmiotowe należały umorzyć. Skargę na powyższą decyzję wnieśli C. i E. M., współwłaściciele sąsiedniej nieruchomości. Wskazali, iż przywołana w uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z 1969r. pozwalała na budowę ogrodzenia z wyłączeniem pasa drogowego o szerokości 5,5m, który stanowi dojazd do ich posesji. W tym zakresie ogrodzenie stanowi samowolę budowlaną. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd administracyjny, stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu, mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153. poz. 1270 z późn.zm.). Skarga jest zasadna. Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) nie ma zastosowania do samowoli budowlanych popełnionych przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.), tj. przed dniem 1 stycznia 1975r. Nie jest zasadny również pogląd, iż samowole budowlane popełnione przed 1 stycznia 1975r. zostały przez ustawodawcę uznane za legalne, ponieważ ustawodawca wprowadzając w życie ustawę Prawo budowlane z 1974r. nie zawarł w niej przepisów przejściowych. Zgodnie z art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 1994r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie ulega wątpliwości, że zastosowanie ma w takim przypadku art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, który stanowi, iż obiekty wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce. Jak wynika z treści tego przepisu, odnosi się on nie tylko do sytuacji faktycznych powstałych pod rządami tej ustawy, lecz do wszystkich obiektów budowlanych wybudowanych "niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy". Przepis obejmuje zatem obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami również pod rządami Prawa budowlanego z 1961r. Przy takiej konstrukcji przepisu nie były potrzebne przepisy przejściowe. Legalność zabudowy wzniesionej w 1970 roku należy zatem ocenić według przepisów ustawy Prawo budowlane z 1961r. W przypadku ustalenia, iż dany obiekt budowlany został samowolnie wzniesiony, ewentualna "legalizacja" tego obiektu następuje przy zastosowaniu środków określonych w art. 37 i nast. Prawa budowlanego z 1974r. Z uwagi na przyjęcie przez organ odwoławczy błędnej wykładni przepisów prawa budowlanego, czego konsekwencją było bezzasadne umorzenie postępowania zamiast dokonania merytorycznej oceny legalności budowy ogrodzenia, naruszony został w sposób oczywisty art. 105 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien dokonać analizy wydanej decyzji przez organ I instancji, zgodnie z wymogami art. 15 k.p.a. mając na uwadze wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku Sądu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 ust. 1 pkt la ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Ponadto na podstawie art. 152 wcześniej powoływanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło