VII SA/Wa 141/04

WyrokWSA w Warszawie2005-03-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z naruszeniem przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana z naruszeniem przepisu rozporządzenia, które zostało następnie uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Brak uzasadnienia decyzji, jeśli organ uznał ją za zgodną z żądaniem inwestora, nie jest rażącym naruszeniem prawa uzasadniającym stwierdzenie nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1996 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego ze sklepem. Skarżący zarzucał, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa budowlanego, w szczególności poprzez brak uzyskania pisemnej zgody sąsiada na usytuowanie budynku przy granicy. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując m.in. na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis rozporządzenia nakładający taki obowiązek za niezgodny z prawem. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2004 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Kierownik Urzędu Rejonowego w (...) decyzją z dnia (...).08.1996r., nr (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił J i M P pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego ze sklepem spożywczym przy ul. (...) w (...). Decyzja stała się ostateczna. Po kolejnym rozpatrzeniu wniosku K J z dnia (...).05.1997r. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na nieuzyskanie pisemnej zgody na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy, Wojewoda (...) decyzją z dnia (...).11.2003r., znak: (...) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...).08.1996r., nr (...). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że okoliczność naruszenia przy wydawaniu decyzji przez organ I instancji art.35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez brak zażądania od Inwestora dostarczenia pisemnej zgody na zabudowę we wspólnej granicy przyległych nieruchomości nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K J Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...).01.2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zauważył, że Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością budowlaną, ważną decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji oraz projekt budowlany. Zdaniem organu II instancji wprawdzie decyzja Burmistrza Miasta i Gminy (...) z dnia (...).06.1996r., znak: (...), ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, polegającej na rozbudowie budynku handlowo-mieszkalnego w (...) przy ul. (...) nakładała na inwestora w pkt 6 załącznika nr 1 do decyzji obowiązek uzyskania zgody sąsiada na zabudowę w granicy to obowiązek ten stanowił powielenie zapisu § 12 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który dopuszczał usytuowanie budynków bezpośrednio przy granicy działki, m. in po uzyskaniu zgody sąsiada w tym zakresie. Jednakże organ zauważa, iż § 12 pkt 6 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 05.03.2001r. (sygn. akt P. 11/2000) został uznany za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Stwierdzenie zatem nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...).08.1996r. z powodu niespełnienia wymogu wskazanego w § 12 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa uznanego za niezgodne z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego uznać należy za niedopuszczalne. Odnosząc się do zarzutu braku uzasadnienia organ II instancji stwierdził, iż brak jego w decyzji nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Brak elementu składowego decyzji, jakim jest uzasadnienie uznać należy za naruszenie przepisu art. 107 § 1 Kpa, jednakże nie jest to naruszenie rażące, rodzące obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę wniosła K. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Strona podnosi, że organ administracyjny nie wziął pod uwagę postanowień art. * art. 5 Prawa budowlanego (zaprojektowano i wybudowano obiekt budowlany nie zapewniający ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich), * art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego (projekt nie spełnia wymagań określonych w decyzji o wzizt), * art. 35 ust. 1 pkt lb Prawa budowlanego (projekt zagospodarowania działki nie jest zgodny z wymaganiami decyzji o wzizt). Odnosząc się do kwestii niedopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z powodu wyroku Trybunału Konstytucyjnego skarżąca wskazuje , że orzeczenie to, zgodnie z art. 145a kpa, może być przesłanką tylko do wznowienia postępowania. Skarżąca wskazuje ponadto na brak uzasadnienia decyzji, Zdaniem strony powołany przez Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) art. 107 §4 kpa. nie mógł być w sprawie zastosowany, gdyż dotyczy decyzji rozstrzygającej sporne interesy stron a decyzja o zabudowie przy granicy jest właśnie taka decyzją. W odpowiedzi na skargę Główny Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271 z późn.zm.). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skargi nie można było uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem wzruszenia takiej decyzji. Z uwagi na fakt, iż stoi ono w opozycji do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. wyrażonej w art. 16 Kpa zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, instytucja stwierdzenia nieważności decyzji może być stosowana tylko w ściśle określonych przypadkach, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Wskazane w art. 156 § 1 Kpa wady mają charakter materialnoprawny i tkwią w samej decyzji. § 12 pkt 6 w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 05.03.2001r. (sygn. akt P. 11/2000) został uznany za niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził w uzasadnieniu do wyroku , że "W żadnym z przepisów prawa budowlanego nie sformułowano normy prawnej dotyczącej zabudowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej oraz przewidującej obowiązek uzyskania zgody na taką budowę właściciela sąsiedniej nieruchomości. Wszelkie ograniczenia prawa własności, w tym wiążące się z budową przy granicy z nieruchomością stanowiącą własność osoby trzeciej, jak i warunek uzyskania zgody takiej osoby, stanowią materię ustawową. Wprowadzenie takiego ograniczenia, bez jakiegokolwiek oparcia w materialnoprawnym unormowaniu ustawowym Trybunał Konstytucyjny uznaje za naruszające nakaz ustawowego unormowania ograniczeń praw i wolności, a w szczególności prawa własności." Rozporządzenia wykonawcze nie są aktami normatywnymi samoistnymi, co oznacza, że takiego statusu nie mogą też mieć zawarte w nich przepisy. Wydawane są zawsze na podstawie ściśle określonego upoważnienia zawartego w ustawie. Upoważnienie to nie może ulegać dowolnej modyfikacji, ani uzupełnieniu w trakcie jego wykonania. Odstępstwa od treści upoważnienia ustawowego nie mogą być usprawiedliwione praktycznymi (np. społecznymi lub ekonomicznymi) potrzebami szybszego rozstrzygania prawnych problemów decyzyjnych. Art. 7 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego zawiera jedynie delegację do uregulowania w drodze rozporządzenia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, a więc przepisów techniczno-budowlanych. Delegacja ta nie zawiera, tak jak i żaden inny przepis prawa budowlanego, upoważnienia do jakiegokolwiek doprecyzowania czy też uzupełnienia procedury określonej w art. 9 ust. 2 prawa budowlanego" (wyrok z 12 stycznia 1999 r., sygn. P. 2/98, OTK ZU Nr 1/1999, poz. 2). W konkluzji Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis § 12 ust. 6 rozporządzenia, mimo, że został wydany z powołaniem się na przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego, nie spełnia wymagań określonych w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP dla aktów wykonawczych. Biorąc pod uwagę, że obowiązek uzyskania zgody sąsiada na zabudowę w granicy określony w załączniku do decyzji stanowił powielenie zapisu § 12 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie stwierdzenie z tego powodu nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...).08.1996r. uznać należy za niedopuszczalne. Sąd również podzielił pogląd organu II instancji, że brak uzasadnieniu w decyzji a właściwie odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia na podstawie art.107 §4 kpa nie stanowi rażącego naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie organ uznał, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...).08.1996r. jest zgodna z żądaniem inwestora, a więc spełnia wymogi wskazane w art. 107 § 4 Kpa. Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącej, iż kwestionowana decyzja udzielająca pozwolenia na budowę "została wydana (...).08.1996r., czyli ponad miesiąc po tym jak było wiadomo, że nie wyrażam zgody". Skarżąca nie ustosunkowała się bowiem do pisma inwestora z dnia (...).06.1996r. o wyrażenie zgody na budowę bezpośrednio przy granicy działki. Brak jakichkolwiek działań ze strony skarżącej nie może być poczytany ani za zgodę, ani też za sprzeciw odnośnie lokalizacji planowanej inwestycji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło