VII SA/Wa 1709/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...] decyzją z dnia [...] września 2005r., działając na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2002r. Nr 147, poz. 1230 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał [...] S.A. wykonanie w ustalonym terminie w budynku biurowym przy ul. [...] w [...] obowiązku: - zapewnienia właściwej długości dojścia ewakuacyjnego z pomieszczenia nr 21, zgodnie z wymaganiami przepisów techniczno-budowlanych. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż w czasie czynności kontrolnych stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej długości dojścia ewakuacyjnego z sali nr 21 usytuowanej na parterze obiektu. Dopuszczalna długość dojścia ewakuacyjnego przy jednym kierunku ewakuacji powinna wynosić do 10 m, a przy co najmniej 2 dojściach do 40m. W ocenie organu, przekroczenie dopuszczalnej długości dojścia ewakuacyjnego tj. nie zapewnienie możliwości bezpiecznej ewakuacji poprzez nadmierne wydłużenie czasu niezbędnego do jej przeprowadzenia stanowi zagrożenie dla życia ludzi. Wykonanie nałożonego obowiązku ma na celu zapewnienie odpowiednich warunków ewakuacji jako niezbędnego kryterium bezpieczeństwa ludzi. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] listopada 2005r., działając na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 1991r. Nr 88, poz. 400 z późn. zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania Administracyjnego (Dz.U. nr 30, poz. 168 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. – uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] września 2005r. Organ odwoławczy wskazał, iż Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] wydał w dniu [...] czerwca 2002r. pozytywną opinię, w której potwierdził, że na podstawie dokonanych czynności kontrolnych przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie budynku, nie wnosi sprzeciwu i uwag do użytkowania budynku biurowo – usługowego. Stąd też, w ocenie organu nie można zakwestionować warunków technicznych budynku uznanych wcześniej przez organ straży pożarnej za zgodne z przepisami prawa, w szczególności gdy od dnia dopuszczenia budynku do użytkowania do dnia kontroli z dnia [...] sierpnia 2005r. nie dokonano w budynku żadnych zmian w zakresie objętym zaskarżonym orzeczeniem. Skargę na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2005r. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o. w [...] wnosząc o jej o uchylenie. W ocenie strony skarżącej, kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kpa, organ bowiem "zaniechał jakichkolwiek czynności sprowadzając orzekanie do swoistej ochrony treści uprzednio wydanego zaświadczenia". Uchylenie decyzji nakładającej obowiązek zapewnienia właściwego dojścia ewakuacyjnego i usunięcia stanu zagrażającego życiu sanuje stan niezgodny z prawem i zezwala na jego utrzymywanie. W skardze zarzucono ponadto, iż decyzją z dnia [...] listopada 2005r. uchylono decyzję I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa, jednakże wbrew dyspozycji przepisu nie orzeczono co do istoty sprawy ani nie umorzono postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga mogła zostać uwzględniona Decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 2005r. zapadła w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Stosownie do jego treści organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Podkreślić trzeba, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) strona ma prawo domagania się dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organy administracji. W konsekwencji wniesienia odwołania, organ II instancji obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz orzeczenia organu I instancji, zarówno z punktu widzenia legalności, jak i celowości. Kontrola organu odwoławczego więc będzie zawsze kontrolą pełną, polegającą na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, co wynika wprost z art. 138 kpa. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma uprawnienia kasacyjne. W ocenie składu orzekającego, decyzja II instancji, na podstawie której orzeczono wyłącznie o uchyleniu decyzji wydanej przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] rażąco naruszyła przepisy prawa procesowego. Organ odwoławczy bowiem nie mógł ograniczyć się do uchylenia orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, gdyż jest on zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia co do dalszego toku sprawy administracyjnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który podziela także skład sędziowski orzekający w przedmiotowej sprawie, iż stosownie do art. 138 kpa organ odwoławczy, uchylając rozstrzygnięcie organu I instancji jest obowiązany do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić przez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu administracji I instancji - jest nieważna (por. wyrok NSA z dnia 13 października 1983 r. SA/Kr 706/83 Gospodarka - Administracja Państwowa 1987/5 str. 43). Organ odwoławczy obowiązany jest na podstawie art. 138 kpa do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy objętej odwołaniem strony i posiada on pełne kompetencje merytoryczno - reformacyjne. Tego rodzaju pogląd jest również akceptowany w piśmiennictwie, dotyczącym wykładni art. 138 kpa (patrz. Komentarz do kpa B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawn. C.H.Beck, Warszawa 1996, str. 589-591). Wymienione wady zaskarżonego postanowienia charakteryzują się ciężarem pozwalającym uznać, iż dotknięte jest one rażącym naruszeniem prawa, co w konsekwencji skutkuje stwierdzeniem jego nieważności. W odniesieniu do przepisów proceduralnych rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość orzeczenia w skutek naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego, o dużym ciężarze gatunkowym. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia, wyraźna sprzeczność z przepisami prawa i jej skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.