III SA/Kr 631/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie: WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek spr. Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 6 maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. J. G. złożyła wniosek o wymeldowanie brata C. C. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. z uzasadnieniem, iż przedmiotowy lokal opuścił w 1980 r. W toku postępowania przed organem meldunkowym C. C. twierdził, że w przedmiotowym mieszkaniu jest zameldowany od 1952 r., jest współwłaścicielem mieszkania oraz, że siostra J. G. uniemożliwia mu korzystanie z mieszkania, ponieważ nie chce wydać kluczy do zamków w drzwiach. J. G. przyznała, że od śmierci ojca, który zmarł [...] stycznia 2004 r. jest w posiadaniu przedmiotowego mieszkania i nie zamierza bratu wydać kluczy. C. C. przedłożył do akt postępowania administracyjnego kopię wniosku skierowanego do Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział I Cywilny z datą prezentaty [...] marca 2004 r. o przeprowadzenie "postępowania ugodowego: dopuszczenie do współposiadania nieruchomości" - przedmiotowego lokalu mieszkalnego wskazując jako uczestnika postępowania J. G. Sąd Rejonowy dla K. w K. Wydział I Cywilny pismem z dnia [...] marca 2004 r. poinformował organ meldunkowy, że sprawa z wniosku C. C. przy uczestnictwie J. G. o wezwanie do ugody ma sygnaturę [...] i został w niej wyznaczony termin rozprawy na dzień 14 kwietnia 2004 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 roku Znak [...] z powołaniem się na przepis art. 97 §1 pkt 4 i art. 101 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, Prezydent Miasta K. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania C. C. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że postępowanie przed sądem o dopuszczenie do współposiadania przedmiotowego lokalu i wydanie kluczy może mieć znaczenie przy merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy meldunkowej, co do faktu czy opuszczenie lokalu przez C. C. nastąpiło w sposób dobrowolny. Na powyższe postanowienie J. G. złożyła zażalenie podnosząc, że C. C. nie zamieszkuje od 37 lat w przedmiotowym mieszkaniu, co zostało ustalone w dotychczasowym postępowaniu przed organem meldunkowym. Powołała się również na to, że jeszcze żyjący ojciec próbował wymeldować brata z mieszkania, który nie utrzymywał z chorym ojcem kontaktu. Chce spłacić brata, ale to będzie osobna sprawa cywilna i dlatego prosi o podjęcie decyzji o wymeldowaniu brata. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 6 maja 2004 r. [...] po rozpatrzeniu zażalenia J. G. - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązuje organ administracyjny do zawieszenia postępowania między innymi w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowej sprawie zagadnieniem wstępnym stanowiącym podstawę do zawieszenia postępowania przed organem I instancji w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego C. C. z przedmiotowego lokalu jest bez wątpienia spór cywilnoprawny powstały na tle dobrowolności opuszczenia lokalu i uzyskanie w tym względzie stosownego orzeczenia sądowego. C. C. wniósł do Sądu Rejonowego dla K. w K. "pozew" o wezwanie J. G. do ugody w sprawie o dopuszczenie do współposiadania przedmiotowego lokalu. Skoro to postępowanie się toczy, organ I instancji miał prawo zawiesić postępowanie o wymeldowanie do czasu zakończenia wyżej wymienionej sprawy. Prawomocne rozstrzygnięcie sądu powszechnego będzie miało decydujące znaczenie przy podejmowaniu decyzji meldunkowej w zakresie dobrowolności opuszczenia lokalu przez C. C. J. G. złożyła skargę na powyższe postanowienie zarzucając, że wezwanie do próby ugodowej nie jest procesowym pozwem i nastąpiła nadinterpretacja prawa. Dotychczas zebrany w postępowaniu materiał daje podstawę do podjęcia decyzji o wymeldowaniu natomiast organ zawieszając postępowanie zmierza do uniknięcia podjęcia decyzji. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując na motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, przy czym Sąd w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 2 wskazanej ustawy kontrola działalności przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Usunięcie z obrotu prawnego postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - badał, czy treść zaskarżonego postanowienia jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jego wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno organ meldunkowy jak i organ odwoławczy wskazały, że podstawą do zawieszenia przedmiotowego postępowania o wymeldowanie, jest prowadzone przed sądem powszechnym postępowanie z wniosku C.. C. o zawezwanie do próby ugodowej w zakresie dopuszczenie do współposiadania lokalu, którego dotyczył wniosek o wymeldowanie. Jako podstawę prawną postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego wskazano przepis art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z p. zm.). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, organ administracji publicznej obligatoryjnie zawiesza postępowanie administracyjne, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Niewątpliwie pojęcie "zagadnienie wstępne" użyte w tym przepisie jest sporne. Należy jednak przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu, zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd, które nadto nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Zagadnieniem wstępnym nie może być w tej sytuacji wyjaśnienie spornych okoliczności faktycznych a do tego sprowadza się wskazana w uzasadnieniu przez organ meldunkowy i organ odwoławczy, podstawa zawieszenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zawezwanie do próby ugodowej przed sądem powszechnym, której przedmiotem ma być uregulowanie sporu drogą ugody zawartej przed wniesieniem pozwu o ochronę posiadania lokalu, nie daje podstawy do zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego o wymeldowanie. W toku takiego postępowania pojednawczego przewidzianego w artykułach 184-186 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.- Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 z. p. zm.), ugoda w rozumieniu art. 184 kodeksu postępowania cywilnego oznacza ugodę zawartą przed sądem a nie ugodę materialnoprawną w rozumieniu art. 917 kodeksu cywilnego. Postępowanie pojednawcze nie kończy się rozstrzygnięciem merytorycznym sądu odnoszącym się do spornego przedmiotu określonego w zawezwaniu do próby ugodowej. Postępowanie będzie zakończone orzeczeniem sądu tylko w dwóch przypadkach:, gdy sąd uzna zawartą ugodę za niedopuszczalną (art. 184 kpc) lub przeciwnik wzywającego zażąda zwrotu kosztów wywołanych próbą ugodową (art. 186 § 1 kpc). Dlatego też, w toku takiego postępowania pojednawczego przed sądem powszechnym o ochronę posiadania nie zapada żadne rozstrzygnięcie przez sąd powszechny zagadnienia prawnego jako zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, dla podjęcia decyzji w sprawie administracyjnej o wymeldowanie. Obowiązek wyjaśnienia sprawy meldunkowej, której celem jest ustalenie czy zachodzą przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001, Nr 87, poz. 960 z p. zm.) pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie i nie jest zagadnieniem wstępnym dla tego postępowania zawezwanie do próby ugodowej przed sądem powszechnym z zakresu ochrony posiadania. W ocenie Sądu, naruszenia prawa w zakresie powyżej wskazanym miało wpływ na wynik postępowania, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji wyroku.