I SA/Wa 1762/05
WyrokWSA w Warszawie2006-04-24
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymująca w mocy decyzję nakazującą usunięcie uchybień sanitarnych, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad zebrania i oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy nie zebrał i nie ocenił całości materiału dowodowego, nie ustalił stanu faktycznego sprawy, a uzasadnienia decyzji nie spełniały wymogów formalnych. Ponadto, sąd zakwestionował sposób, w jaki organ II instancji zakwalifikował decyzję z 2003 r. jako utraconą ważność.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nakazał spółce usunięcie uchybień sanitarnych w stoisku spożywczym, m.in. brak aktualnej decyzji, brudne ściany i półki, brak wyników badań wody. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na dalsze stwierdzone nieprawidłowości. Spółka zaskarżyła decyzję organu II instancji, kwestionując ustalenia dotyczące stanu technicznego pomieszczeń, ważności posiadanej decyzji oraz konieczności aktualizacji badań lekarskich personelu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Sędziowie WSA Mirosława Kowalska WSA Tadeusz Nowak (spr.) Protokolant Monika Chorzewska - Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi [...] Koncernu [...] S.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz [...] Koncernu [...] S.A. z siedzibą w P. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] 07.2005 r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. z dnia [...] 05.2005 r. Nr [...] wydaną dla Stacji Paliw nr [...] w S. a nakazującą na podstawie art.27 ust.1 o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U z 1998r. Nr 90, poz. 575 ze zmianami) usunięcie w stoisku spożywczym uchybień sanitarnych, polegających na usuniecie w stoisku następujących uchybień sanitarnych:
1. braku aktualnej decyzji PIS na prowadzenie działalności,
2. brudne ściany, sufity w pomieszczeniach magazynowych i socjalnych,
3. brudne, odrapane półki w regatach w magazynie spożywczym,
4. brak wyniku badania wody,
5. brak rejestru temperatur z zamrażarki z lodami,
6. brak instrukcji dobrej praktyki higienicznej dotyczącej stoiska spożywczego,
7. brak dokumentacji dotyczącej stosowania instrukcji dobrej praktyki higienicznej,
8. nieaktualne badania lekarskie w książeczkach zdrowia, oraz zaświadczeń lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych,
9. brak instrukcji zabezpieczania i wycofywania z obrotu środków spożywczych niewłaściwej jakości,
10. w pomieszczeniu socjalnym (szatnia) przechowywane są chipsy i napoje.
W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał, że uchybienia te naruszają wymogi rozporządzenia Ministra Zdrowia z dn. 26.04.2004r. w .sprawie wymagań higieniczno- sanitarnych w zakładach produkujących lub wprowadzających do obrotu środki spożywcze (Dz. 0 Nrl04,poz.l096).
Uchybienia te organ stwierdził podczas kontroli sanitarnej w dniu 11.05.05.
Od w/w decyzji odwołanie złożyła spółka akcyjna P. [...], wnosząc o uchylenie pkt.1,2 3 i 8 decyzji a wskazujące na:
- brak aktualnej decyzji PIS na prowadzenie działalności,
- brudne ściany, sufity w pomieszczeniach magazynowych i socjalnych,
- brudne, odrapane półki w regatach w magazynie spożywczym,
- nieaktualne badania lekarskie w książeczkach zdrowia, brak zaświadczeń
lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. stwierdził w uzasadnieni swojej decyzji z dnia [...] 07.2005 r., że w trakcie wspólnej kontroli przeprowadzonej w dn. 04.07.2005r. przez przedstawicieli Wojewódzkiego i Powiatowego Inspektora Sanitarnego stwierdzono zły stan techniczny pomieszczeń zaplecza m.in: odpryski farby oraz zacieki na powierzchni ścian i sufitów w pomieszczeniach magazynowym i socjalnych, brudne i skorodowane metalowe półki w regałach ściennych znajdujących się w pomieszczeniu magazynowym, przetrzymywanie art. spożywczych w przypadkowych miejscach w korytarzu komunikacyjnym na zapleczy sklepu, w przedsionku przy WC, duża ich część bezpośrednio na podłodze. Ponadto stwierdzono brak bieżącej czystości i porządku w sali sprzedaży i pozostałych pomieszczeniach zaplecza sklepu. Nie okazano również do wglądu orzeczeń lekarskich zatrudnionego personelu.
Ponadto organ II instancji wskazał, że zgodnie 2 art. 14 ust. ; ustawy z dn. 24 lipca 2002r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz innych ustaw (Dz.U. z dn. 28.08.2002r. Nr 135, poz. 1145) posiadana przez P. [...] decyzja zezwalająca na prowadzenie działalności wydana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. dla sklepu ze stoiskiem handlowym na Stacji Paliw P. [...] w S. straciła ważność z dniem uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W świetle przepisów w/w artykułu decyzje zezwalające wydane na podstawie ustawy z dn. 11 maja 2001r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz.U. Nr 63, poz. 634 z późn. zm.), zachowują ważność na okres na jaki były wydane, nie dłużej jednak niż do dnia uzyskania przez Rzeczypospolitą Polska członkostwa w Unii Europejskiej.
Ostateczną decyzję organu odwoławczego zaskarżyła spółka P. [...], wnosząc podobnie jak w odwołaniu, o uchylenie zaskarżonyej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. z dnia [...] 05.2005 r. Nr [...] w części dot. pkt 1,2,3, 8 tej decyzji.
Zdaniem strony skarżącej stacja jest w posiadaniu decyzji nr [...] z Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. z dnia [...] 03.2003 r. wydanej na podstawie art. 27 ust 1 i 2 Ustawy z dnia 11.05.2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia. Przedmiotowa decyzja stwierdza, iż sklep ze stoiskiem handlowym na Stacji Paliw w S. , należący do P. [...] S.A. spełnia wymagania konieczne do zapewnienia higieny w obrocie detalicznymi środkami spożywczymi w firmowych opakowaniach jednostkowych producentów, w tym lodami, w opakowaniach jednostkowych, wydawania kawy z automatu w naczyniach i z mieszadełkami jednorazowego użytku oraz do zapewnienia właściwej jakości zdrowotnej tych artykułów.
Skarżący nie zgadza się również , ze stwierdzeniem , iż w pomieszczeniach magazynowych i socjalnych są brudne ściany i sufity, gdyż w jego ocenie ich stan higieniczno-sanitarny nie wymaga konserwacji.
Skarżący podnosi, że § 12 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26.04.2004 r. w sprawie wymagań higieniczno-sanitarnych w zakładach produkujących lub wprowadzających do obrotu środki spożywcze (Dz.U.04.104.1096 ) , którego treść powołuje Inspektor, dotyczy pomieszczeń, w których jest przygotowywana , obrabiana i przetwarzana żywność, zaś na terenie stacji prowadzony jest tylko obrót środkami spożywczymi gotowymi, pakowanymi jednostkowo i w sposób hermetyczny.
Skarżący podnosi również, iż treść § 22 cyt. wyżej rozporządzenia dotyczy urządzeń, sprzętu i innych składników wyposażenia, z którymi styka się żywność w celu zminimalizowania ryzyka zanieczyszczenia a na stacji sprzedaje się produkty już zapakowane, zamknięte. Ponadto informuje, że w okresie od 23.05.2005 r. do 4.07.2005 r. pomieszczenia, w których są przechowywane środki spożywcze w opakowaniach hermetycznych zostały poddane bieżącej konserwacji przez pomalowanie ścian i sufitów. Półki, na których są środki spożywcze zostały oczyszczone. W związku z tym skarżący nie widzi potrzeby wykonywania innych prac.
Odnośnie zaleceń dot. uaktualnienia badań lekarskich w książeczkach zdrowia oraz zaświadczeń lekarskich do celów sanitarno-epidemiologicznych, Skarżący podnosi, że zapis § 25 ust 2 rozporządzenia odnosi się jedynie do osób, które w trakcie wykonywania pracy bezpośrednio stykają się z żywnością a pracownicy stacji nie mają bezpośredniego kontaktu z żywnością gdyż w obrocie jest jedynie towar paczkowany, hermetycznie zamknięty.
Jednocześnie Skarżący podnosi, iż zgodnie z interpretacją Głównego Inspektoratu Sanitarnego z dnia 10.05.2005 r. ( znak: [...]) rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 06.03.2003 r. ( Dz.U. Nr 61, poz. 551 ) wypełniające upoważnienie dla Ministra Zdrowia zawarte w art. 6 ust 3 ustawy z dnia 06.09.2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach ( Dz.U. Nr 126, poz. 1384 ze zm. ) zostało uchylone przepisami ustawy z dnia 17.10.2003 r. o zmianie ustawy o służbie medycyny pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 199, poz.1938).
Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, aktualnie nie istnieje przepis prawa, który upoważniłby organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej do żądania od osób wykonujących pracę , przy której istnieje możliwość zakażenia na inne osoby ,przeprowadzenia innych badań, niż te określone w art. 6 ust 1 pkt 4 i 5 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach oraz w przepisach ogólnych regulujących przedmiotową kwestię.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
W przedmiotowej sprawie podstawą rozstrzygnięć był art. 27 ust.1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U z 1998r. Nr 90, poz. 575 ze zmianami) .
W myśl tego przepisu właściwy organ w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.
Tych uchybień organ znalazł dziesięć, z których Strona skarżąca kwestionuje ustalenia organu określone w pkt.1,2 3 i 8 decyzji.
By jednak dokonać oceny zaskarżonych decyzji Sąd powinien dysponować pełnym materiałem dowodowym znajdujących się w oryginalnych aktach sprawy.
W niniejszej sprawie, mimo wezwania przez Sąd do nadesłania całości oryginalnych akt sprawy organ przysłał jedynie kilka kart oryginalnych. Większość dokumentów stanowią odbitki kserograficznej, w tym odbitki dokumentów przekazywanych faksem, które nie tworzą kompletu akt, bowiem brakuje w nich np. zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji .
Zdaniem Sądu w oparciu o tak przedstawiony materiał dowodowy nie można ustalić ani faktycznego ani prawnego stanu sprawy.
Dopiero zapoznanie się z całym materiałem dowodowym pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego.
Sąd stwierdza również, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały zatem z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa., bowiem w postępowaniu odwoławczym nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, które skarżący podniósł w toku postępowania przed organem I instancji jak i w odwołaniu od decyzji tego organu. Ponadto uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
Zgodnie z jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jaką jest zasada prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta art. 77 § 1 kpa nakłada na organ prowadzący postępowanie, obowiązek ustalenia prawdziwego stanu rzeczy na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko w takiej sytuacji organy orzekające w sprawie mogą bowiem trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. Na podstawie art. 80 kpa organ administracji publicznej zobowiązany jest zaś rozstrzygać w konkretnej sprawie w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Oznacza to, że jest on zobowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone i odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że powinien dowody te rozpatrzyć w ich wzajemnej łączności. Ponadto wskazać należy, iż w myśl art. 107 kpa decyzja administracyjna wydana przez organ powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym organ powinien zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ II instancji naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji winien przede wszystkim skompletować pełny materiał dowodowy, a następnie rozważyć i ocenić dowody zgłoszone przez skarżącego oraz dać temu pełen wyraz w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.
Nie ulega wątpliwości, że budynki i pomieszczenia zakładów muszą znajdować się w dobrym stanie technicznym i spełniać wymagania sanitarne i higieniczne oraz ochrony środowiska, a także muszą być utrzymane w czystości by mogły być dopuszczone do obrotu środki spożywcze. I to jest oczywiste.
Nie jest jednak przekonujące twierdzenie organu, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego z dnia [...] 03.2003r. straciła ważność, a P. [...] winien ponownie uzyskać decyzję potwierdzającą spełnienie wymagań koniecznych do zapewnienia higieny w obrocie żywnością oraz do zapewnienia właściwej jakości zdrowotnej sprzedawanych artykułów.
Zgodnie z brzmieniem art. 14 ust. 1 ustawy z dn. 24 lipca 2002r. decyzje zezwalające wydane na podstawie ustawy z dn. 11 maja 200Ir. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz.U. Nr 63, poz. 634 z późn. zm.), zachowują ważność na okres, na jaki były wydane, nie dłużej jednak niż do dnia uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Organ stwierdzając, że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego z dnia [...] 03.2003r. jest decyzją zezwalającą, poza stwierdzeniem ,że wydana została na podstawie ustawy z dn. 11 maja 2001r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz.U. Nr 63, poz. 634 z późn. zm.) nie wskazał przesłanek jakimi się kierował przy takiej kwalifikacji w/w decyzji.
Wskazać przy tym należy ,że decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego z dnia [...] 03.2003r. stwierdza spełnienie wymagań koniecznych do zapewnienia higieny w obrocie żywnością detalicznym środkami spożywczymi w firmowych opakowaniach oraz wydawaniem kawy z automatu w naczyniach jednorazowego użytku.
Wskazać również należy, że przed rozpoczęciem działalności w zakresie obrotu żywnością konieczne jest uzyskanie decyzji potwierdzającej spełnienie wymagań koniecznych do zapewnienia higieny w obrocie żywnością oraz do zapewnienia właściwej jakości zdrowotnej sprzedawanych artykułów. Decyzja taka potwierdza, że zostały spełnione wymagania w zakresie właściwej jakości zdrowotnej żywności, w tym wymagania dotyczące pomieszczeń, urządzeń oraz ich lokalizacji, a stan zdrowia osób biorących udział w produkcji lub obrocie żywnością odpowiada wymaganiom określonym w przepisach o chorobach zakaźnych i zakażeniach.
Ujawnione naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło