I SA/Po 1068/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący : as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odrzucić skargę /-/M.Jaśniewicz Pismem z dnia [...]2005 r. skarżący działający przez pełnomocnika po raz pierwszy wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 20.10.2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący działający przez pełnomocnika wniósł zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11.01.2006 r. oddalił je. Zarządzeniem z dnia 23.01.2006 r. wezwano ponownie pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu w kwocie 598,- zł. Pismem z dnia [...]2006 r. skarżący działający przez pełnomocnika złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 50,00 zł. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22.02.2006 r. oddalono wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Uzasadniając wskazano, że kwestia przyznania skarżącemu prawa pomocy była przedmiotem postanowień Wojewódzkiego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Została ona zatem prawomocnie rozstrzygnięta w dniu 11.01.2006 r. Postanowienia zaś w tym przedmiocie należą do kategorii postanowień nie kończących postępowania w sprawie i ponowny wniosek I.H. należało rozstrzygnąć stosownie do przepisu art.165 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) jako wniosek o uchylenie lub zmianę pierwotnego w tym względzie orzeczenia. Skarżący działający przez pełnomocnika wniósł zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25.04.2006 r. oddalił je i w uzasadnieniu podniósł, że kolejny wniosek skarżącego prawidłowo został rozpoznany w trybie art.165 p.p.s.a. W razie zbiegu w tym samym czasie obowiązku uiszczenia opłaty warunkującej podjęcie przez Sąd czynności (art. 220 § 1 p.p.s.a.) i uprawnienia strony niezamożnej do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy (art. 243 § 1 p.p.s.a.), pierwszeństwo uzyskuje postępowanie o zwolnienie od kosztów. Kończy się ono postanowieniem podlegającym zaskarżeniu zażaleniem (art. 227 § 1 p.p.s.a.). W chwili ustawowo oznaczonej postanowienie takie staje się prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.) i od tej chwili wiąże m.in. także Sąd, który je wydał (art. 170 p.p.s.a.). Jako orzeczenie nie rozstrzygające o istocie sprawy nie korzysta co prawda z powagi rzeczy osądzonej, ale ma pełny przymiot prawomocności, a zatem wiążącą moc skonkretyzowanej i zindywidualizowanej przez Sąd normy prawnej. Z mocy tej wypływa obowiązek i nakaz dla strony uiszczenia wymaganego wpisu i faktu tego nie może zmienić obowiązek ponownego wezwania jej do uiszczenia opłaty. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może wobec tego uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu określonego na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. Dopiero wydanie i uprawomocnienie się postanowienia o odmiennej treści w przedmiocie prawa pomocy powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, lecz nie wpływa na skutki niezastosowania się przez stronę do treści postanowienia prawomocnego. Złożenie wobec tego przez stronę skarżącą ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...]2006 r., bez powołania istotnej zmiany okoliczności uzasadniającej powtórne rozpatrzenie sprawy w tym zakresie nie przerywa biegu terminu określonego w art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. do usunięcia braku opłaty. Dotyczy to wezwania do uiszczenia wpisu sądowego z dnia 23 stycznia 2006 r., które doręczono pełnomocnikowi skarżącego dnia 25 stycznia 2006 r. Nie zmienia tej okoliczności także fakt, że skarżący domagał się przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od uiszczenia wpisu powyżej kwoty 50,- zł. Obywa bowiem wnioski, tj. zarówno z dnia [...]2005 r. i [...]2006 r. były wnioskami o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, przy czym pierwszy ze wskazanych wniosków był dalej idący. Rozstrzygając go Sąd mógł zwolnić I.H. zarówno od obowiązku uiszczenia całego wpisu od skargi jak i od części tego wpisu. Prawomocne oddalenie wniosku z 31 stycznia 2006 r. oznacza, że Sąd nie znalazł ponownie podstawy nawet do zwolnienia skarżącego od obowiązku uiszczenia części wpisu od skargi. Dla wywołania przez ponownie złożony wniosek skutku w postaci przerwania biegu terminu do uiszczenie opłaty sądowej nie można uznać za wystarczające samo powoływanie się przez stronę na nowe okoliczności, ale okoliczności te muszą rzeczywiście wystąpić. Stanowisko takie należy uznać za ugruntowane w sądownictwie powszechnym, a dotyczące analogicznych rozwiązań prawnych (por. post. SN z 23.02.1999 r. w sprawie I CKN 1064/97 publ. OSNC 1999/9/153, post. SN z 21.04.1999 r. w sprawie I CKN 1461/98 publ. OSNC 1999/11/96). W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 160 p.p.s.a. i art. 16 § 2 p.p.s.a. /-/ M.Jaśniewicz uk