V SA/Wa 2459/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Joanna Pietraś-Skobel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2006 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2005 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. odmawiającą unieważnienia zgłoszenia celnego z dnia [...] września 2002 r., w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] września 2002 r. Agencja Celna U. Sp. z o.o. w W., działając jako przedstawiciel bezpośredni importera "D." Sp. z o.o. z siedzibą w W., dokonała zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD o numerze [...] towaru w postaci 7035 par obuwia sportowego. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę nr [...] z [...] września 2002 r. wystawioną przez eksportera działającego pod firmą T. z siedzibą w B. oraz certyfikat pochodzenia nr [...], wystawiony [...] września 2002 r., zgodnie z którym towar pochodził z Republiki K. Po przyjęciu zgłoszenia celnego Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. przeprowadził rewizję celną, w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości dotyczące ilości, pochodzenia oraz wartości towaru. W związku z powyższym organ celny wszczął postępowanie celne stosownie do art. 65 § 7 Kodeksu celnego oraz dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na wprowadzeniu w błąd poprzez podanie w zgłoszeniu celnym danych niezgodnych z rzeczywistością. Pismem z [...] września 2002 r. skarżąca Spółka wystąpiła z wnioskiem o zezwolenie na odesłanie zgłoszonego towaru do eksportera z uwagi na niezgodność pomiędzy złożonym zamówieniem a otrzymaną partią towaru. Przy piśmie z dnia [...] września 2002 r. nadesłała komplet dokumentów potwierdzających w jej ocenie niezgodność między zamówieniem a dostarczonym towarem. Postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. organ celny zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie stwierdzając w uzasadnieniu, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o przestępstwo skarbowe. Pismem z dnia [...] października 2002 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie zawieszające postępowanie i jednoczenie wniosła o unieważnienie zgłoszenia celnego z [...] września 2002 r. na podstawie art. 68 § 1 Kodeksu celnego. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu o zawieszeniu postępowania i umorzył postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania podnosząc w uzasadnieniu, iż zgodnie z treścią przepisu art. 273 Kodeksu celnego prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania celnego. Po przeprowadzeniu postępowania celnego, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z [...] maja 2003 r. o numerze [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej, kraju pochodzenia, taryfikacji i wartości celnej towaru oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego i orzekł w tym zakresie na podstawie ustalonych przez siebie danych. Orzekając na skutek odwołania Spółki, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] kwietnia 2004 r. o numerze [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu celnego pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż powyższe rozstrzygnięcie nastąpiło z przyczyn formalno-prawnych, bowiem w toku postępowania pierwszoinstancyjnego nie rozpoznano wniosku Strony z [...] października 2002 r. o unieważnienie zgłoszenia celnego, a jedynie odniesiono się do niego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie dokonując analizy przedłożonych dokumentów, do czego obliguje art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Jednocześnie, Dyrektor zauważył, iż organ pierwszej instancji powinien rozważyć wniosek Spółki z [...] września 2002 r., dotyczący zezwolenia na odesłanie zgłoszonego towaru do zagranicznego kontrahenta. W związku z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca Spółka pismem z [...] grudnia 2004 r. wystąpiła do organu celnego pierwszej instancji z ponownym wnioskiem o unieważnienie zgłoszenia celnego oraz zgodę na zwrot towaru do dostawcy. Po rozpoznaniu powyższych wniosków Spółki o unieważnienie zgłoszenia celnego, w dniu [...] marca 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wydał decyzję o numerze [...], którą odmówił unieważnienia tego zgłoszenia, zaś rozstrzygnięcie tej treści nie zawierające podpisu osoby upoważnionej doręczył pełnomocnikowi Spółki w dniu [...] kwietnia 2005 r. Jednocześnie, w dniu [...] kwietnia 2005 r. tenże organ wydał decyzję o tym samym numerze i treści, która została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] kwietnia 2005 r. Skarżąca Spółka wniosła odwołania zarówno od decyzji z [...] marca 2005 r., jak i decyzji z [...] kwietnia 2005r. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z [...] lipca 2005 r. o numerze [...] uznał, iż odwołanie od nie podpisanej decyzji organu celnego pierwszej instancji z [...] marca 2005 r. jest niedopuszczalne, zaś decyzją z tej samej daty o numerze [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] kwietnia 2005 r. Uzasadniając powyższe postanowienie organ wskazał, iż obligatoryjnym elementem decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym jest podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego. Skoro zatem pismo z [...] marca 2005 r. - nazwane decyzją - nie zostało podpisane, to nie wywiera ono skutków prawnych decyzji administracyjnej, w związku z czym odwołanie wniesione od nieistniejącej decyzji uznać należało za niedopuszczalne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołując się na treść przepisu art. 68 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), Dyrektor podniósł, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika w sposób bezsprzeczny, iż towar będący przedmiotem importu został zgłoszony omyłkowo do wnioskowanej procedury celnej. Skoro zatem skarżąca nie spełniła przesłanek określonych w powyższym przepisie, jej wnioski o unieważnienie zgłoszenia celnego nie mogły zostać rozpatrzone pozytywnie. Przekonując do zajętego stanowiska zauważył, iż na załączonej do zgłoszenia celnego fakturze znajduje się towar o innych symbolach niż wskazany w zamówieniu i fakturze pro forma. Skoro zatem przedstawiony organowi celnemu towar nie był zgodny z załączoną do zgłoszenia fakturą handlową, Spółka powinna o fakcie tym poinformować organ celny. Pomimo tego skarżąca przed przystąpieniem do rewizji celnej nie sygnalizowała, iż mogą wystąpić jakiekolwiek nieprawidłowości związane ze zgłaszanym towarem, nie skorzystała również z uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie takiej rewizji celem dokonania prawidłowego zgłoszenia celnego. Jak wynika natomiast z pisma Strony z [...] lutego 2005 r., Spółka nie zawarła z eksporterem towaru żadnego pisemnego kontraktu handlowego, zaś obuwie zostało zamówione na podstawie katalogu dostawcy i według jego zapewnienia numery katalogowe podane w zamówieniu odnosiły się tylko i wyłącznie do obuwia produkcji k. Dla przyjęcia powyższej oceny nie ma natomiast znaczenia okoliczność, iż zgłoszenia towaru dokonał przedstawiciel bezpośredni importera, bowiem zgodnie z art. 254 § 4 Kodeksu celnego, czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która ustanowiła przedstawiciela. Odnosząc się do zarzutu pominięcia, jako dowodu w sprawie, postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie o przestępstwo karne skarbowe, organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie celne jest odrębnym od postępowania karnego skarbowego, zaś dowody i ustalenia zebrane w toku postępowania karnego skarbowego nie są wiążące dla organu prowadzącego administracyjne postępowanie w sprawie celnej, na poparcie czego przywołał treść art. 273 Kodeksu celnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lipca 2005 r. lub jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 212 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego poprzez wydanie nowej decyzji w sprawie już rozstrzygniętej decyzją z [...] marca 2005 r. o tym samym numerze, co w konsekwencji wobec uprawomocnienia pierwszej decyzji powoduje nieważność decyzji zaskarżonej na podstawie art. 247 § 1 pkt. 4 Ordynacji podatkowej; 2. naruszenie art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że Strona nie wykazała, że niezgodność towaru wynikała z omyłkowej dostawy i pominięcie jako dowodu w sprawie postanowienia Urzędu Celnego [...] Sekcja Karno-skarbowa z [...] listopada 2002 r., z którego wyraźnie wynika, że niezgodne z rzeczywistością fakturowanie spowodowane było błędem eksportera towaru; 3. sprzeczność istotnych ustaleń decyzji z treścią zgromadzonego w sprawie materiału, a w szczególności pominięcie korespondencji złożonej tuż po zgłoszeniu celnym oraz przy wniosku z [...] października 2002 r., a następnie na żądanie Urzędu jako dokumentującej jakie pochodzenie miało mieć zamówione obuwie. Rozwijając powyższe zarzuty, pełnomocnik skarżącej podniósł, iż decyzja organu celnego z [...] marca 2005 r., która została doręczona skarżącej Spółce, stanowi decyzję w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, nawet jeśli zawiera wadę prawną polegającą na braku podpisu i jako taka była dla organu wiążąca, stosownie do treści przepisu art. 62 kodeksu celnego. Zatem brak było podstaw do wydania kolejnej decyzji w sprawie i takie działanie organu celnego stanowi naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji. Odnosząc się do twierdzeń Dyrektora zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pełnomocnik wskazał, iż Spółka nie miała możliwości poinformowania organu celnego o ewentualnych nieprawidłowościach, bowiem towar pakowany i wysłany przez c. kontrahenta, w chwili zgłoszenia do procedury celnej znajdował się pod zamknięciami celnymi i dopiero po ich zdjęciu i przystąpieniu do rewizji można było stwierdzić, iż przesyłka jest niezgodna ze złożonym zamówieniem. Zarzucając pominięcie części materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz brak wnikliwej oceny jego całokształtu, pełnomocnik powołał się na treść korespondencji między eksporterem a skarżącą Spółką, z której wynika, iż niezgodność nadesłanej partii towaru wynikała z omyłki c. kontrahenta, który sam stwierdza, iż sporny towar został przesłany niezgodnie z zamówieniem. Polemizując z twierdzeniami organów celnych dotyczącymi przesłanek unieważnienia zgłoszenia celnego, określonych w art. 68 Kodeksu celnego, skarżąca zauważa, iż zawarte w tym przepisie określenie "omyłkowo" jest pojęciem z kategorii winy, w związku z czym skoro w rozstrzygnięciu w sprawie karnej skarbowej organ celny umarzając postępowanie wyklucza winę Spółki, to ten sam organ nie może dokonywać sprzecznych z tym ustaleń w postępowaniu w sprawie celnej. Nadto, unieważnienie zgłoszenia celnego nie ma charakteru uznaniowego lecz w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 68 Kodeksu celnego jest obligatoryjne. W tej sytuacji, organ celny naruszył obowiązujące przepisy, bowiem przeprowadzone postępowanie karne skarbowe a zwłaszcza jego umorzenie potwierdza, iż Strona dostarczyła dowody na omyłkowe dokonanie zgłoszenia towaru do procedury celnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie zauważyć należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Sąd administracyjny badając zaskarżony akt administracyjny ustala, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, iż jest ona nieuzasadniona. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że jest to druga decyzja w sprawie. Uznając powyższy zarzut za chybiony, wskazać należy, iż powyższa kwestia została rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2006 r., sygn. akt VSA/Wa 2450/06, w sprawie legalności postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lipca 2005 r. o numerze [...], mocą którego, uznano iż odwołanie od nie podpisanej decyzji organu celnego pierwszej instancji jest niedopuszczalne. Odwołując się od uzasadnienia powyższego wyroku, podnieść należy jedynie, iż nie można przyjąć jakoby w tej samej sprawie wydane zostały dwie decyzje Dyrektora Izby Celnej w W., bowiem pismo z [...] marca 2005 r., nazwane "decyzją", nie spełniało przesłanek określonych w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym, skoro w sprawie wydano jedynie decyzję z [...] kwietnia 2005 r., to brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o przepis art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego odmowy unieważnienia zgłoszenia celnego należy zauważyć, iż zgodnie z treścią przepisu art. 68 § 1 Kodeksu celnego, organ celny unieważni na wniosek zgłaszającego, przyjęte zgłoszenie celne, jeżeli zgłaszający dostarczy dowód, że towar został zgłoszony omyłkowo do procedury celnej określonej w zgłoszeniu. Zgodnie z treścią § 2, w wypadku gdy organ poinformował zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji, wniosek o unieważnienie zgłoszenia może zostać uwzględniony jedynie po dokonaniu tej rewizji. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie zgłoszenia celnego w dniu [...].10.2002 r. a więc już po przeprowadzonej przez organ celny rewizji towaru ale przed jego zwolnieniem. Wcześniej, już po poinformowaniu przez organ celny o przeprowadzeniu rewizji strona, wniosła o odesłanie towaru do dostawcy. Istotnym w sprawie jest to, że przedmiotem zgłoszenia było obuwie sportowe. Na obuwie pochodzące z C. decyzją Ministra Gospodarki z [...]stycznia 1999 r. wprowadzono opłatę celną dodatkową w związku z nadmiernym przywozem. Opłata dotyczyła m.in. pozycji 6403, do której zostały zgłoszone buty sprowadzone przez skarżącą. Sprowadzając towary objęte specjalnym nadzorem organów celnych, skarżąca powinna wykazywać szczególną staranność przy wykonywaniu czynności związanych z dokonywaniem zgłoszenia celnego. Tymczasem, jak wynika z wyjaśnień skarżącej, nie przekazała ona agencji celnej upoważnionej do dokonywania zgłoszeń celnych w jej imieniu żadnych dokumentów związanych z realizacją zamówienia, a więc tych wszystkich dokumentów, które zostały później dostarczone do organu celnego. Zgłoszenie, do którego dołączono fakturę nr [...] z [...] września 2002 r. obejmowało m.in. buty oznaczone symbolami [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Te oznaczenia wskazano na fakturze. W wyniku rewizji ustalono, iż oznaczone powyższymi symbolami obuwie jest pochodzenia c., posiada bowiem wszytą metkę z napisem Made in C. Tak więc do odprawy celnej zostały zgłoszone buty o określonych symbolach. Dodatkowo podnieść należy, iż gdyby skarżąca w sposób prawidłowy wypełniała obowiązki wynikające z przepisów normujących zgłaszanie towarów do określonej procedury celnej, to mając na uwadze skutki działania przez przedstawiciela bezpośredniego, winna dostarczyć reprezentującej ją agencji celnej wszystkie dokumenty, które jak sama przyznaje, znajdowały się w dyspozycja Spółki, w tym przede wszystkim dokumenty związane z realizacją zamówienia, z których wynikała rozbieżność pomiędzy towarem zamówionym a przesłanym (zamówienie z dnia [...].08.2002 r.). Wówczas, jak to słusznie zauważył organ celny, przedstawiciel mógłby skorzystać z uprawnienia wynikającego z przepisu art. 40 § 1 Kodeksu celnego, to jest wystąpić z wnioskiem o zbadanie przedstawionego towaru. Skarżąca twierdzi, że butów o takich symbolach nie zamawiała, na dowód czego przedstawiła korespondencję z dostawcą zagranicznym dotyczącą realizacji zamówienia. Kontrahent zagraniczny wyjaśnił, iż z powodu błędu w magazynie 2808 par obuwia zostało załadowane niezgodnie z zamówieniem. Trudno przyjąć takie wyjaśnienie za wiarygodne zważywszy na fakt, iż towary pochodzenia c. zostały ujęte na fakturze. Nie jest więc to błąd dotyczący załadunku, ale nieprawidłowość przy realizacji całego zamówienia. Wątpliwości budzi zwłaszcza fakt, iż do faktury obejmującej obuwie c., wystawionej w dniu [...] września 2002 r. przez eksportera działającego pod firmą T. z siedzibą w B. wystawiony został w tym samym dniu w K. certyfikat pochodzenia nr [...], zgodnie z którym towar pochodził z Republiki K. W polu nr 5 świadectwa pochodzenia powołana jest przedmiotowa faktura, która obejmuje obuwie c. Powyższe zdaje się wskazywać, że wystawca certyfikatu pochodzenia nie znał treści faktury, którą powołał w świadectwie. Nie sposób w tej sytuacji przyjąć za wiarygodne wyjaśnień o "błędzie w załadunku" i omyłkowej dostawie, a z tego skarżąca wywodziła przesłanki uzasadniające unieważnienie zgłoszenia celnego. Za chybione uznać należy również zarzuty natury procesowej podniesione w skardze. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wydane na podstawie samodzielnych ocen materiału dowodowego, oparte zostały na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, który uzasadnia oceny orzekających w sprawie organów celnych. W ocenie Sądu, ocena zebranego materiału dowodowego znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji wydanych w pierwszej i drugiej instancji. Dyrektor Izby Celnej w W. w sposób bezpośredni odniósł się również do twierdzeń odwołującej się strony, w szczególności dotyczących umorzenia postępowania karnego skarbowego, na który to dowód powołuje się strona. Zgodzić należy się w tym miejscu z organem celnym, iż prowadzenie postępowania karnego skarbowego nie koliduje z prowadzonym równolegle postępowaniem celnym, zaś ustalenia przyjęte w jednym z tych postępowań nie mają mocy wiążącej dla biegu drugiego z nich, co wynika z treści przepisu art. 273 Kodeksu celnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.