II SA/Bd 389/06

Dnia 31 maja 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Gruszecki ( spr ) Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi Andrzeja C. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w T. z dnia [...] 2006 nr [...] w przedmiocie stypendium za wyniki w nauce uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] 2006r. nr L. dz. [...] Decyzją z [...] 2005 r., Nr L. dz. [...] Komisja Stypendialna Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1950 Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 181 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365) w związku z § 23, § 24, § 25, § 26 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...] z dnia [...] 2005 r. i uchwały Rady Wydziału Prawa i Administracji z dnia [...] 2005 r. nie przyznała Andrzejowi C. stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2005/2006 na okres 10 miesięcy od października 2005 r. do lipca 2006r. Odwołując się od wyżej wymienionej decyzji Andrzej C. podniósł, że nie zgadza się z argumentacją Komisji Stypendialnej gdyż na dwuletnie studia magisterskie uzupełniające na kierunek administracja został przyjęty zgodnie z decyzją Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2005 r., w której to nie ma najmniejszej wzmianki o różnicach programowych. Ponadto skarżący dodał, że ustawa Prawo o szkodnictwie wyższym w art. 181 pkt 4 daje studentom studiów II stopnia prawo do ubiegania się o stypendia za wyniki w nauce. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...] w T., po rozpoznaniu odwołania Andrzeja C. decyzją z [...] 2006 r., Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji uzasadniając swoje stanowisko, wśród przywołanych przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, wskazała na przepis art. 181 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, który stanowi, że o przyznanie stypendium za wyniki w nauce lub sporcie, stypendium ministra za osiągnięcia w nauce oraz stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe może ubiegać się również student pierwszego roku studiów drugiego stopnia rozpoczętych w ciągu roku od ukończenia studiów pierwszego stopnia, które spełnił kryteria określone odpowiednio w art. 1 i 2 na ostatnim roku studiów pierwszego stopnia. Ponadto organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 26 ust. 1 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...], wykaz przedmiotów branych pod uwagę do obliczania średniej stypendialnej ustala rada wydziału, a dziekan podaje do wiadomości przed rozpoczęciem roku akademickiego w sposób zwyczajowo przyjęty na wydziale. Komisja powołała się również na przepis § 33 regulaminu, w którym zawarte zostały przepisy przejściowe dotyczące roku akademickiego 2005/2006. Regulacja przejściowa jest związana z wejściem w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, która dopuściła możliwość przyznawania stypendium za wyniki w nauce studentom studiów pierwszego stopnia, którzy uzyskali wysoką średnią ocen. Wobec powyższego, zdaniem Komisji, uzyskane przez skarżącego wyniki w nauce nie uprawniają do przyznania stypendium za wyniki w nauce z uwagi na to, że skarżący uzyskał oceny z innych przedmiotów, niż przedmioty wymienione w uchwale Rady Wydziału. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na wyżej wskazaną decyzję zakwestionował ustalenia Komisji dotyczące różnic programowych oraz wniósł o przyznanie stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2005-2006 w wysokości zgodnej z regulaminem [...]. Ponadto stwierdził, że nie mógł znać postanowień Regulaminu na podstawie którego odmówiono przyznania stypendium naukowego, gdyż można było się z nim zapoznać dopiero po rozpoczęciu roku akademickiego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi powołując się na tożsame argumenty jak w zaskarżonym orzeczeniu, przedkładając na rozprawie wyciąg z protokołu Rady Wydziału określający, w jakich przypadkach występują różnice programowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,. poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie zasadniczego znaczenia dla oceny podjętego w niej rozstrzygnięcia nabierają postanowienia art. 181 ust. 1 i 4 Prawa o szkolnictwie wyższym. Pierwszy z tych przepisów określa, że "Stypendium za wyniki w nauce lub sporcie może otrzymać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub osiągnął wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie krajowym lub międzynarodowym". Drugi natomiast stanowi, że o przyznanie tego świadczenia może ubiegać się również student pierwszego roku studiów drugiego stopnia rozpoczętych w ciągu roku od ukończenia studiów pierwszego stopnia, który spełnił kryteria określone odpowiednio w art. 1 i 2 na ostatnim roku studiów pierwszego stopnia. Z posłużenia się przez ustawodawcę w tych przepisach sformułowania "może" wynika, że mają one charakter uznaniowy i świadczenia mogą być przyznane ale nie muszą. Nie oznacza to oczywiście, że organy mogą działać w sposób dowolny. W art. 186 ust. 1 cytowanej ustawy określono, bowiem, że szczegółowy regulamin ustalenia wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Wykonując tą delegację Rektor Uniwersytetu [...] wydał "Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom [...]". Zgodnie z jego § 26 ust. 1 wykaz przedmiotów branych pod uwagę do obliczania średniej stypendialnej do wypłaty stypendium naukowego ustala rada wydziału, a dziekan podaje do wiadomości przed rozpoczęciem roku akademickiego w sposób zwyczajowo przyjęty na wydziale. W tym konkretnym przypadku Rada Wydziału Prawa i Administracji [...] na posiedzeniu w dniu [...] 2005r. podjęła próbę określenia jakie przedmioty powinny być brane pod uwagę przy przyznawaniu stypendium naukowego. "Rozstrzygnięcie" to może rodzić poważne zastrzeżenia. Inne jednak niż termin jego podjęcia, na co zwraca uwagę skarżący. W tym zakresie działania rady wydziału zostały bowiem podjęte po wejściu w życie nowego Regulaminu i zgodnie z jego § 33 mogły być wprowadzone w trakcie roku akademickiego. Z wyciągu z protokołu Rady Wydziału Prawa i Administracji [...] nie wynika natomiast jakie faktycznie przedmioty będą brane pod uwagę przy przyznawaniu stypendium naukowego. Brak jest informacji o tym jaki jest obowiązkowy program studiów na kierunkach studiów na tym wydziale. Nie wiadomo jakie przedmioty obowiązkowe na innych uczelniach będą brane pod uwagę przy przyznawaniu tego świadczenia. W związku z tym nie można przyjąć aby w tym przypadku Rada Wydziału wywiązała się z obowiązków nałożonych na nią przez § 26 ust. 1 Regulaminu. Wprowadzone rozwiązania cechuje bowiem duży brak precyzji. Ponadto brak podania konkretnych przedmiotów nauczania powoduje, że ocena decyzji wydanych w oparciu o te kryteria ma charakter iluzoryczny i wymyka się spod kontroli, co w państwie prawa jakim zgodnie z art. 2 Konstytucji RP jest Polska należy uznać za niedopuszczalne. Dlatego też przy ponownym rozpoznawaniu sprawy powinny zostać doprecyzowane kryteria przyznawania stypendiów naukowych. Mając zatem na uwadze wyartykułowane nieprawidłowości w postępowaniu mogące mieć wpływ na jego wynik Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. W przedmiotowej sprawie nie orzekano na podstawie art. 152 cytowanej ustawy, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie miało charakter negatywny a zatem ze swej istoty nie nadawało się do wykonania.