IV SA/Wa 675/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 maja 2006r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] w przedmiocie ustalenia okresu wykonywania działalności artystycznej i twórczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Kultury na rzecz skarżącego T. G.kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. T. G. wystąpił do Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministerstwie Kultury i Sztuki z wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2005r. o ustalenie od dnia 10 września 1968 roku wykonywał działalność artystyczną jako tancerz. Jednocześnie w odrębnym piśmie oznaczonym tą samą datą 8 kwietnia 20005r. zwrócił się do Komisji o zmianę i anulowanie decyzji z dnia [...] września 1981r. , stwierdzającej ,że w roku 1973r. wykonywał działalność twórczą, jako choreograf, w związku z tym, że zamierza ubiegać się o emeryturę związaną z wykonywaniem zawodu tancerza. Decyzją z dnia [...] maja 2005r. Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury, wydaną na podstawie art. 155 kpa w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania ( Dz. U. Nr 27, poz. 250), ustaliła, że T. G. od dnia 10 września 1968r. do 31 października 1975r. , tj. przez okres 7 lat 1 m-ca 20 dni wykonywał działalność artystyczna jako tancerz i od 1 stycznia 1976r. rozpoczął działalność artystyczną jako tancerz i choreograf. W jednozdaniowym uzasadnieniu decyzji podano, że w oparciu o przedstawione materiały Komisja stwierdziła, iż T. G. posiada udokumentowany okres ponad 7 lat działalności artystycznej jako tancerz i od 1 października 1976r. rozpoczął działalność artystyczną jako tancerz i choreograf. Minister Kultury decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r., wydaną na podstawie § 8 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania ( Dz. U. Nr 27, poz. 250) oraz art.138 § 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców z dnia [...] maja 2005r. w sprawie T. G.. W uzasadnieniu tej decyzji podano, iż w odwołaniu skarżący wniósł o ustalenie, że w latach 1983-1992 wykonywał wyłącznie pracę w charakterze tancerza, w latach 1983-1992 pracował we W. za pośrednictwem PAA " Pagart" na podstawie umowy zawartej w dniu [...] listopada 1983r. Zdaniem organu odwoławczego decyzja Komisji jest prawidłowa, gdyż ze znajdujących się w aktach sprawy aneksów do tej umowy wynika, że skarżący wykonywał jednocześnie działalność artystyczną i twórczą jako tancerz i choreograf. Skarga T. G. wniesiona na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprowadza się zarzutu, że Minister Kultury w oparciu o przedłożone dokumenty błędne przyjął okres jego działalności artystycznej, jako tancerza. Zdaniem skarżącego działalność artystyczną jako tancerz wykonywał w latach 1983-1992 i dlatego domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd nie jest związany zarzutem i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną, a zatem z urzędu bierze pod rozwagę okoliczności nie podniesione w skardze. Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy, jak też prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Na wstępie wymaga przede wszystkim podkreślenia, iż postępowanie w trybie art. 155 kpa może być przeprowadzone wtedy tylko, jeżeli strona wyraźnie żąda zmiany bądź uchylenia niewadliwej decyzji lub dotkniętej wadą niekwalifikowaną. Rozpoznając wniosek strony organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji ma obowiązek rozważyć przede wszystkim, czy zachodzą przesłanki ustawowe dokonania zmiany ostatecznej decyzji. W myśl art. 155 kpa przesłankami zmiany decyzji ostatecznej są: po pierwsze - zgoda strony ( stron postępowania), pod drugie - brak przepisów szczególnych sprzeciwiających się zmianę decyzji, po trzecie - wystąpienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, przy czym wszystkie te przesłanki muszą wystąpić łącznie. Żądanie strony o zmianę decyzji lub jej uchylenie wszczyna postępowanie o zmianę lub uchylenie decyzji, czyniąc zawisłość sprawy, a to oznacza, że sprawa musi być merytorycznie rozstrzygnięta, tzn. albo wzruszeniem decyzji, albo też wydaniem decyzji o odmowie jej zmiany lub uchylenia ( wyrok NSA z dnia 18 lutego 2002r. II SA2636/00, LEX nr 82822, wyrok NSA z dnia 4 listopada 1997r. , SA/Wr 2098/95, LEX nr 31009). Należy również podnieść, iż według poglądów orzecznictwa, zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy art. 155 kpa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których decyzja została wydana. ( wyrok NSA z dnia 27 września 2002r. III SA 330/01, OSP 2004/9/11). Innymi słowy, jeżeli w momencie złożenia wniosku o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa obowiązywał inny stan prawny, niż wówczas gdy decyzja ta została wydana, to zachodzi konieczność rozpatrzenia wniosku w świetle nowego stanu prawnego i prowadzi do powstania nowej sprawy administracyjnej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, bowiem ustawa z dnia 27 września 1973r. o zaopatrzeniu emerytalnym twórców i ich rodzin ( Dz. U. z 1983r. Nr 31, poz. 145), w oparciu o którą wydana została ostateczna decyzja z dnia [...] września 1997 r., została uchylona z dniem 1 stycznia 2003 roku na mocy art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ( Dz. U. z 2002r. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Wymaga również podniesienia, że stosownie do art. 61 § 1 kpa treść żądania zawartego we wniosku strony wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Organ związany jest tym żądaniem, a w razie wątpliwości sprecyzowanie należy do strony , a nie do sfery cennej organu. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji, w oderwaniu od treści wniosku - wydał rozstrzygnięcie odnośnie okresu wykonywania działalności artystycznej i twórczej jako tancerza, jak również choreografa. Skarżący domagał się ustalenia okresu jego pracy w charakterze tancerza i organ będąc związany tym żądaniem obowiązany był w tym kierunku prowadzić postępowanie wyjaśniające i w tym zakresie wydać stosowne rozstrzygnięcie. Należy zauważyć, iż z treści przepisu art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) wyraźnie wynika, że Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców wydaje decyzje odnośnie ustalenia działalności za twórczą lub artystyczną i ustala datę jej rozpoczęcia. Użyty w przepisie spójnik "lub" ma charakter rozłączny, a to oznacza, że Komisja w odrębnych decyzjach ustala okresy działalności prowadzonej przez twórcę w rozumieniu ust. 7 tego art. 8, lub przez artystę w rozumieniu ust. 8 tego przepisu. Poza tym zasadnym jest przypomnieć, że treść decyzji, czyli jej elementy składowe, są przedmiotem unormowania art. 107 kpa. Stosownie do § 1 tego przepisu decyzja powinna zawierać m.in. oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji (...). Wymogi uzasadnienia decyzji określone zostały w § 3 ww. przepisu. Podstawa prawna decyzji administracyjnej powinna być powołana dokładnie, a więc ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, wraz z powołaniem źródeł jego publikacji. Warunkom tym nie odpowiada decyzja Komisji, jak też decyzja organu drugiej instancji, gdyż w podstawie prawnej obu rozstrzygnięć wskazano tylko przepisy rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 9 marca 1999r. w sprawie powołania Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców oraz szczegółowego określenia jej zadań, składu i trybu działania ( Dz. U. Nr 27, poz. 250). Chociaż decyzja organu pierwszej instancji w podstawie prawnej podaje art. 155 kpa, to jednak rozstrzygnięcie w niej zawarte jest niezgodne z treścią tego przepisu. Natomiast, w podstawie prawnej decyzji drugoinstancyjnej, wskazano wprawdzie przepis art. 138 § 1 kpa, nie mniej jednak pominięto pkt 1 tego przepisu, który, jak wskazuje treść orzeczenia " postanawiam utrzymać w mocy decyzję Komisji" - stanowił podstawę prawną tego orzeczenia. Przypomnieć więc należy, iż przepis art. 138 § 1 składa się z trzech punktów, określających katalog rozstrzygnięć jakie może wydać organ drugiej instancji organ odwoławczy wydając decyzję obowiązany jest dokładnie wskazać w oparciu o który z punktów § 1 art. 138 kpa wydał orzeczenie. W ocenie Sądu również uzasadnienia rozstrzygnięć obu instancji nie spełniają warunków określonych w § 3 art. 107 kpa, w myśl którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z tych wszystkich podanych powyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. Organ pierwszej instancji rozpoznając ponownie sprawę wnikliwie rozważy wniosek skarżącego, a następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z zachowaniem zasad i reguł postępowania administracyjnego, wyda stosowne rozstrzygnięcie.