II SA/Bd 230/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. oddala skargę Decyzją z dnia [...] 1998 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115 poz. 741) Wojewoda W. udzielił E. zezwolenia na przeprowadzenie na stanowiącej własność G. i S. Ż. nieruchomości (działki nr 24,26, 27) położonej w B. gmina T. podziemnego gazociągu tranzytowego wraz z kablem światłowodowym według miejsca i granic oznaczonych w załącznikach do decyzji Wojewody W. z dnia [...] 1994 r., znak [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji, a nadto zobowiązał inwestora do przywrócenia wymienionej nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu inwestycji, zaś G. i S. Ż. do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii wskazanych w decyzji urządzeń. Po bezskutecznym wezwaniu w dniu 24 lutego 2000 r. G. i S. Ż. do udostępnienia, poprzez wyrażenie do dnia 5 marca 2000 r. pisemnej zgody, nieruchomości w celu zakończenia prac związanych z przeprowadzeniem kabla światłowodowego, naprawą urządzeń melioracyjnych oraz rekultywacją gruntów E. wystąpił do Starosty L. z wnioskiem o wszczęcie w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji czynności w celu doprowadzenia do wykonania przez właścicieli nieruchomości nałożonego decyzją z dnia [...] 1998 r. obowiązku w celu umożliwienia inwestorowi przeprowadzenia gazociągu tranzytowego wraz ze światłowodem. Postanowieniem z dnia [...] 2001 r., nr [...] Starosta L. nałożył na G. i S. Ż. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000,00 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w decyzji Wojewody W. z dnia [...]1998 r. nr [...] polegającego na udzieleniu zezwolenia E., na założenie i przeprowadzenie podziemnego gazociągu tranzytowego [...] wraz z kablem światłowodowym na części nieruchomości stanowiącej ich własność. Wnosząc zażalenie na powyższe postanowienie G. i S. Ż. podnieśli, że gazociąg został wybudowany, co wynika z zawiadomienia inwestora z dnia 1 grudnia 1999 r., a grunt na którym znajduje się gazociąg nie jest przez nich użytkowany, jak również pilnowany, ani blokowany. Zażalający się nie rozumieją, dlaczego oczekuje się od nich wyrażenia pisemnej zgody na wejście przez inwestora na grunt. Obowiązek wyrażenia w tej formie zgody nie wynika bowiem z decyzji Wojewody W. z dnia [...] 1998 r.. Postanowieniem z dnia [...] 2005 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał na treść pisma z dnia 1 grudnia 1999 r. E., którym powiadamia się Starostę L. o zakończeniu robót budowlano-montażowych i instalacyjnych umożliwiających bezpieczną eksploatację gazociągu tranzytowego [...], a także o tym, że system łączności i [...] zostanie uruchomiony w terminie późniejszym, a w okresie do jego uruchomienia łączność dyspozytorska zapewniona będzie w sposób opisany w załączniku. Nawiązując do powyższego pisma organ stwierdził, że ze względu na to, iż Starosta nie zgłosił sprzeciwu, inwestor mógł przystąpić do użytkowania gazociągu, co zakończyło ciąg czynności mających na celu umożliwienie budowy i eksploatację gazociągu. W ten sposób inwestycję zakończono, a tym samym została wykonana decyzja Wojewody W. z dnia [...] 1998r., nr [...]. Zdaniem organu niedopuszczalne jest zatem prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe postanowienie złożył E., zarzucając, iż Wojewoda [...] nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy i dokonał błędnej interpretacji art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem strony skarżącej decyzja Wojewody W. z dnia [...] 1998 r. nie została wykonana w całości. Obejmowała ona bowiem zarówno wybudowanie gazociągu, jak i przeprowadzenie kabla światłowodowego. Zrealizowane zostały wszystkie prace w zakresie objętym pozwoleniem na budowę, tj. wybudowano gazociąg tranzytowy oraz rurę osłonową instalacji kabla światłowodowego. Ponieważ jednak nie został przeprowadzony kabel światłowodowy stanowiący urządzenie niezbędne do korzystania z gazociągu (co do którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę), Starosta L. zobowiązany był podjąć czynności egzekucyjne w celu umożliwienia inwestorowi realizacji pozostałych uprawnień wynikających z decyzji Wojewody W. Strona skarżąca zwróciła uwagę, że wybudowanie gazociągu nie może mieć wpływu na ocenę możliwości późniejszego przeprowadzenia kabla światłowodowego, gdyż przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wiążą wydania ani obowiązywania decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia powodem uchylenia rozstrzygnięcia Starosty L. i umorzenia postępowania egzekucyjnego była podnoszona w zarzutach małżeństwa Ż. okoliczność zawiadomienia tegoż Starosty E. o zakończeniu budowy gazociągu wraz ze światłowodem, o czym wyżej wymienieni dowiedzieli się z pisma z dnia 10 grudnia 1999r. Pismo inwestora zawiadamiające o zakończeniu budowy nosi datę 1 grudnia 1999r., a tytuł wykonawczy wystawiony został w dniu 24 maja 2001r. W tytule wykonawczym wskazano na niewykonanie przez G. i S. Ż. obowiązku wynikającego z zezwolenia E. na złożenie i przeprowadzenie gazociągu tranzytowego wraz z kablem światłowodowym na części nieruchomości obejmującej działki nr [...] o powierzchni 0,7347 ha położone w B., gmina T. Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004r. nr 261 poz. 2603 ze zm.) będącego podstawą prawną decyzji zezwalającej Wojewody W., którego błędną interpretację zarzucono w skardze, starosta może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wykładnia gramatyczna i celowościowa powyższego przepisu wskazuje, że wymienione w nim ograniczenie jest wprowadzane dla przyszłego założenia i przeprowadzenia przez nieruchomość wyszczególnionych w tymże przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń. Zatem zezwolenie udzielane jest, gdy przewodów tych i urządzeń na nieruchomości jeszcze nie ma. Ze względu na to, iż właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości, na której mają być one umieszczone nie wyraża na to zgody, starosta udziela niejako zastępczo w drodze decyzji w powyższym zakresie zezwolenia. Sięgając do przepisów prawa budowlanego stwierdzić należy, że gazociąg w świetle art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (tekst jednolity Dz. U. z 2003r. poz. 2016) jest budowlą. Z kolei budowla stanowiąca całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, a do takowych należy światłowód, jest zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b, tej ustawy rodzajem obiektu budowlanego. Tak więc światłowód to niewątpliwie część obiektu budowlanego. Realizacja obiektu budowlanego następuje w ramach procesu inwestycyjnego prowadzonego w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Zasadniczo proces ten rozpoczyna wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Następnie w przypadku nieposiadania przez inwestora tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tytułu tego dostarcza decyzja wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Proces inwestycyjny kończy zawiadomienie o zakończeniu budowy, względnie w wypadkach określonych w prawie budowlanym - pozwolenie na użytkowanie (m.in. w razie przystępowania do użytkowania obiektu przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwe jest, że budowę gazociągu zakończono, co potwierdza zgłoszenie dokonane w dniu 1 grudnia 1999r. przez inwestora z powołaniem się na art. 54, 55 i 57 prawa budowlanego i niewniesienie w stosunku do tego zgłoszenia przez starostę sprzeciwu. Inwestor zawarł w zgłoszeniu informację, że system łączności [...] zostanie uruchomiony w terminie późniejszym. Informacja ta nie może być utożsamiana z zawiadomieniem, że wymieniona instalacja nie została jeszcze wykonana. Nie jest możliwa realizacja decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości po zawiadomieniu o zakończeniu budowy, to jest po zakończeniu cyklu inwestycyjnego w sposób wymagany przepisami prawa. Obowiązek udostępnienia nieruchomości przez właściciela wynikający z decyzji Wojewody W. z dnia [...] 1998r. został skonsumowany - wykorzystany wraz z dokonanym przez inwestora w dniu 1 grudnia 1999r. zgłoszeniem. Obowiązek ten obciążał małżeństwo Żuchowskich tylko do zakończenia w powyższy sposób inwestycji, której częścią był system łączności światłowodowej. Przepis art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami służy wyłącznie realizacji poprzez wydanie decyzji wymienionych w nim obiektów i instalacji. Z kolei z mocy prawa, a konkretnie art. 124 ust. 4 i 6 inwestor zobligowany jest do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego po realizacji celu wskazanego w ust. 1, a w późniejszym okresie - do udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konsekwencją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń o których mowa w ust. 1. Skoro wymienione wyżej obowiązki wynikają z przepisów prawa, brak jest podstaw do nakładania ich decyzją administracyjną. Obowiązki te, jak podano na wstępie, nie zostały ujęte w tytule wykonawczym. Nie były też objęte wnioskiem inwestora o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Z kolei w pojęciu obowiązku przewidzianego w art. 124 ust. 4 nie mieści się regulowana przepisami ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 16, poz. 78, tj. 2004 nr 121 poz. 1266) rekultywacja gruntów. Mając na uwadze okoliczność, iż począwszy od dnia 1 grudnia 1999r. brak jest możliwości skorzystania z zezwolenia na "wejście na nieruchomość", Wojewoda [...] uznając prowadzenie postępowania egzekucyjnego za niedopuszczalne trafnie postanowieniem z dnia [...]2005r. [...] orzekł o uchyleniu postanowienia Starosty Lipnowskiego oddalającego zarzuty G. i S. Ż. i umorzył postanowienie organu I instancji przyjmując jako podstawę swego rozstrzygnięcia, jak wskazuje treść jego uzasadnienia, przepis art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. Zgodnie z art. 60 § 1 wymienionej ustawy umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn, o których mowa w art. 59 §1 pkt 1 -8 i 10 powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, a w myśl § 2 art. 60 organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych wskutek postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze treść powyższego artykułu ( jakkolwiek nie powołano go w zaskarżonym postanowieniu) organ II instancji w konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie miał podstawy do uchylenia postanowienia Starosty L. nakładającego na skarżących grzywnę w celu przymuszenia. Z powyższego względu uznając skargę za niezasadną na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.