VII SA/Wa 253/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. znak: [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty G. nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. (a nie jak omyłkowo wskazano na datę [...] maja 2004 r.) znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmującego budynek mieszkalno-pensjonatowy wraz z urządzeniami budowlanymi, tj. instalacjami: elektryczną, wody zimnej i ciepłej, kanalizacji sanitarnej, centralnego ogrzewania i gazu oraz przyłączami przy ul. P. w P. gm. R., na działce nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji podzielił argumentację organu I instancji. Kwestionowana przez T. S. w postępowaniu nieważnościowym decyzja Starosty G. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w wyniku postępowania odwoławczego została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. znak [...]. Postępowanie administracyjne zostało zakończone decyzją, która zapadła w wyniku rozpoznania odwołania. Postępowanie nieważnościowe zatem może dotyczyć tylko decyzji organu odwoławczego. Byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji jest uzależniony w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Dlatego też żądanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej jest niedopuszczalne. Jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego wskazano przepis art. 157 § 3 kpa i powołano niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że skoro do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji należy w pierwszej kolejności wzruszyć decyzję organu II instancji, to złożony przez stronę wniosek, w którym ten upierał się co do stwierdzenia nieważności decyzji pierwszej instancji, organ powinien potraktować zgodnie z zamiarem strony, a nie literalnym brzmieniem pisma. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zdaniem Sądu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji można postawić zarzut naruszenia przepisów prawa. Sąd uznał za zasadne uchylenie nie tylko zaskarżonej ale też poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Zdaniem Sądu decyzje obu instancji zapadły z naruszeniem przepisów art. 9 kpa, art. 157 § 3 kpa i art. 157 § 1 kpa. Bezsprzeczne jest, że dochodzący stwierdzenia nieważności decyzji w sposób jednoznaczny wskazywał, że chodzi mu o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Organy z naruszeniem zasad wynikających z art. 9 kpa zakwalifikowały jego wniosek bez należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach prawnych, które mają mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. rzeczą organów było czuwanie nad tym, żeby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Rację mają organy twierdząc, że byt prawny decyzji wydanej przez organ I instancji jest uzależniony w całości od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Nie jest jednak tak, jak przyjęły organy, że decyzja pierwszoinstancyjna nie może być przedmiotem kontroli w postępowaniu nieważnościowym. Wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji powinien być z urzędu potraktowany jako wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego w sprawie zakończonej decyzją organu II instancji. Zgodnie z utrwalonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 1997 r., sygn. akt IV SA 1520/95, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2001 r., sygn. akt I SA 1790/99) organ administracyjny właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w instancji odwoławczej, będzie właściwy również do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji w tej samej sprawie. Odnosząc to realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek T. S. winien być rozpoznany przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (art. 157 § 1 kpa). Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł zgodnie z wyżej powołanymi przepisami. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie Sąd oraz organ którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.