IV SA/Wa 95/06
WyrokWSA w Warszawie2006-05-29
Skład orzekający: Anna Szymańska, Alina Balicka, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumentacja geodezyjna, w tym mapa stanowiąca podstawę zmian wpisu w ewidencji gruntów, może być podstawą do wprowadzenia tych zmian, nawet jeśli nie zawiera rozstrzygnięcia dotyczącego stanu prawnego nieruchomości wynikającego z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dokumentacja geodezyjna, w tym wykazy zmian gruntowych i mapy przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, może stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, nawet jeśli nie zawiera rozstrzygnięcia dotyczącego stanu prawnego nieruchomości wynikającego z art. 73 ustawy reformującej administrację publiczną. Organy błędnie ograniczyły katalog dokumentów dopuszczalnych jako podstawa zmian w ewidencji, nie oceniając całości zgromadzonego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżący E. G. i T. G. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Podinspektora w Biurze Geodezji i Katastru o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów. Zmiany te polegały na przywróceniu poprzednich zapisów dotyczących działek ewidencyjnych, co miało nastąpić na podstawie dokumentacji geodezyjnej. Skarżący zarzucili, że dokumentacja ta stanowiła właściwy dokument geodezyjny, a przywrócenie poprzednich zapisów narusza ich prawo własności. Organy uznały, że dokumentacja nie była wystarczająca, ponieważ brakowało rozstrzygnięcia dotyczącego stanu prawnego nieruchomości wynikającego z art. 73 ustawy reformującej administrację publiczną.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 maja 2006 r. sprawy ze skargi E. G. i T. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżących E. G. i T. G. kwotę 200 /dwieście/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją nr [...]z dnia [...] sierpnia 2005 r. działający z upoważnienia Prezydenta W. Podinspektor w Biurze Geodezji i Katastru na podstawie art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.), § 46 ust. 1 oraz § 47 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454) orzekł o wprowadzeniu zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], polegającej na przywróceniu zapisów na stan sprzed zmiany dokonanej w dniu 12 kwietnia 2005 r., z obecnego oznaczenia działek ewidencyjnych: [...] o pow. [...] m², [...] o pow.[...] m², [...] o pow. [...] m², [...] o pow. [...] m², [...] o pow. [...] m², [...] o pow. [...] m², [...] o pow. [...] m² na figurujące poprzednio działki ewidencyjne: [...] o pow. [...] m ², [...] o pow. [...] m ² oraz [...] o pow. [...] m².
W uzasadnieniu wskazano, iż E. i T. G. w dniu [...] marca 2005 r. złożyli wniosek o wprowadzenie zmian do ewidencji w oparciu o mapę i zarejestrowaną przez PODG i K pod numerem ewidencyjnym [...]. Na skutek tego podania nieprawidłowo została wprowadzona zmiana, gdyż brak było rozstrzygnięcia w kwestii stanu prawnego nieruchomości, wynikającego z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).
Wskutek odwołania wniesionego przez E. i T. G. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż dokumentacja stanowiąca podstawę wpisu zmian została sporządzona na potrzeby postępowania regulowanego art. 73 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wprowadzenie zmian na podstawie takiej dokumentacji było nieuprawnione, gdyż zmian w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych i aktów notarialnych.
W skardze do sądu administracyjnego E. i T. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż mapa, która stanowiła podstawę zmian wpisu stanowi właściwy dokument geodezyjny. Twierdzą, iż zapisy ewidencyjne odpowiadały stanowi, który jest zgodny z prawem własności skarżących wynikającym z zawartego przez nich aktu notarialnego. Przywrócenie poprzednich zapisów w ewidencji powoduje, że kosztem własności skarżących planuje się drogę szerszą niż występuje w rzeczywistości. Wątpliwości skarżących budzi także możliwość wszczęcia przez organy postępowania z urzędu w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium tej kontroli określa art. 1 § 2 powołanej ustawy i jest nim zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym zarówno jej uchylenie, jak również z mocy art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) decyzji utrzymanej nią w mocy. Przy czym zarzuty zawarte w skardze nie miały znaczenia przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, Sąd administracyjny zaś stosownie do art. 134 § 1 ostatnio powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami podniesionymi w skardze, jak również powołaną podstawą prawną.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, iż podstawą wprowadzenia zmiany do ewidencji gruntów może być decyzja administracyjna, orzeczenie sądowe i akty notarialne.
Pogląd powyższy nie jest trafny. Otóż prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne mogą stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji, jednakże nie są to jedyne dokumenty uprawniające do zmian § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) stanowi, iż dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji zarówno z urzędu, jak również na wniosek uprawnionych podmiotów. Z urzędu zaś mogą być wprowadzone zmiany wynikające nie tylko z orzeczeń sadowych, aktów notarialnych i decyzji administracyjnych, lecz także m.in. z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Zatem wbrew twierdzeniom skargi, postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów może być prowadzone z urzędu, a z normy § 46 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wynika, iż podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji mogą być nie tylko trzy wymienione przez organ akty.
Organ I instancji orzekając o wprowadzeniu zmian do ewidencji uznał, iż "załączona dokumentacja geodezyjna nie stanowiła wystarczającej podstawy do wprowadzenia zmiany", bowiem nie zawierała regulacji stanu prawnego nieruchomości, wynikających z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Zgodnie zaś z powołanym przepisem nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Podstawą do ujawnienia przejścia własności na wyżej wskazane podmioty jest ostateczna decyzja Wojewody, która ma charakter deklaratoryjny, stwierdzający nabycie z mocy prawa. Organ uznał, iż przeszkodą we wprowadzeniu zmiany w ewidencji polegającej na podziale działek jest fakt, iż część z tych działek stanowi drogi publiczne, które stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa bądź gminy, a podmiot, który nabył tę własność nie jest ujawniony w ewidencji, tylko nadal dotychczasowi właściciele.
Przede wszystkim należy stwierdzić, iż nabycie terenów zajętych pod drogi publiczne nastąpiło z mocy samego prawa. Dopóty jednak nie nastąpi stwierdzenie tego stanu w drodze stosownej decyzji Wojewody nie jest możliwe wprowadzenie zmiany właściciela w księgach wieczystych. Podział działek natomiast dokonany na mapie sytuacyjnej znajdującej się w aktach sporządzonej przez geodetę J. O. nie wyklucza możliwości stwierdzenia nabycia przez podmiot uprawniony części drogi publicznej. Co prawda art. 73 ust. 3 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. stanowi, że jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Państwa lub własność jednostek samorządy terytorialnego, wydając decyzję o nabyciu prawa własności, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że jeśli taka decyzja o podziale nieruchomości została wydana istnieją przeszkody do wydania decyzji o nabyciu nieruchomości zajętej pod drogę w trybie powołanej ustawy. Wówczas nie będzie konieczności określenia granic nieruchomości, które zostały nabyte przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Granice te bowiem określi dokonany podział nieruchomości.
Wobec powyższego błędnie organ I instancji uznał, iż przeszkodę do zmian w ewidencji gruntów stanowi norma art. 73 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Przede wszystkim jednak ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji uznał, iż tylko wymienione w uzasadnieniu dokumenty mogą stanowić podstawę zmiany. Nie ocenił natomiast wykazu zmian gruntowych i map sporządzonych przez geodetę J. O. na gruncie przepisu § 46 ust 2 pkt 2) rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organy zatem nie tylko naruszyły przepisy prawa materialnego ograniczając podstawy dokonania zmian w ewidencji, jak również przepisy postępowania. Nie rozpatrzyły bowiem zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Naruszenie powyższe mogło zaś mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) i 135 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.
O kosztach orzeczono na mocy art. 200 i 205 § 1 ustawy, zaś pkt III wyroku znajduje oparcie w normie art. 152.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło