VII SA/Wa 1701/05
WyrokWSA w Warszawie2006-05-29
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mariola Kowalska, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji, która sama stwierdziła nieważność decyzji pierwotnej, jest obarczona wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2004-05-20, stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody z dnia 2004-02-26, nie jest obarczona wadą prawną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. Wady decyzji Wojewody, które legły u podstaw stwierdzenia jej nieważności przez GINB, były wystarczające do wyeliminowania jej z obrotu prawnego, nawet jeśli GINB nie dostrzegł wszystkich wad prawnych, w tym naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący P. C. kwestionował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia 2004-05-20, która stwierdziła nieważność decyzji Wojewody z dnia 2004-02-26. Decyzja Wojewody uchyliła decyzję Prezydenta Miasta G. o pozwoleniu na budowę. Skarżący zarzucał wadliwość podstawy prawnej stwierdzenia nieważności przez GINB, błędne ocenienie wznowienia postępowania, wadliwość tezy o ostateczności decyzji Wojewody oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności i przepisów o właściwości. WSA oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia [...] maja 2003 roku, Nr [...] Prezydent Miasta G. zatwierdził projekt budowlany
i udzielił Dyrekcji Rozbudowy Miasta G. pozwolenia na budowę stacji wodociągowej i kanalizacji dla dzielnicy [...] w G.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku, Nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane na skutek odwołania wniesionego przez P. C. pismem z dnia [...] grudnia 2003 roku.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, by P. C. był stroną postępowania. Nie został ujęty w rozdzielniku decyzji jak również w wypisie z ewidencji gruntów nie figuruje jako właściciel którejkolwiek z działek objętych decyzją o pozwoleniu na budowę. Nadto sam skarżący nie udokumentował, że przysługuje mu status strony.
Niezależnie od powyższych argumentów odwołanie wniesione zostało wówczas, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę była już ostateczna.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 roku, [...] Wojewoda [...] na wniosek P. C. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] stwierdził,
że P. C. jest właścicielem nieruchomości o nr ew.[...] sąsiadującej z terenem inwestycji i ma przymiot strony w rozumieniu art.28 kpa.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku, Nr [...] Wojewoda [...]:
1. uchylił własną decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku umarzającą postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta G. z [...] maja 2003 roku,
2. uchylił decyzję Prezydenta Miasta G. z [...] maja 2003 roku zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej dla dzielnicy [...] w G.,
3. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta G. z [...] maja 2003 roku zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia
na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej dla dzielnicy [...] w G.
Decyzją z dnia [...] maja 2004 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu wniosku P. C. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku, Nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Wojewody [...] wydana została z rażącym naruszeniem art.151§1 kpa.
W wypadku uchylenia dotychczasowej decyzji organ administracji winien wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Tymczasem Wojewoda ograniczył się jedynie do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Nadto mimo wznowienia postępowania postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 roku Wojewoda ponownie orzekł
o wznowieniu postępowania w osnowie samej decyzji.
Pismem z dnia [...] czerwca 2005 roku P. C. wystąpił
o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 roku.
W uzasadnieniu złożonego wniosku P. C. podniósł zarzuty, że:
a) decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego podała niewłaściwą główną przyczynę stwierdzenia nieważności. Jako powód wskazano ograniczenie się Wojewody do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji bez wydania nowej decyzji rozstrzygającej istotę sprawy (art.151§1 kpa). Tymczasem zdaniem wnioskodawcy właściwą przyczyną powinno być uchylenie decyzji Prezydenta Miasta G. w nieuprawnionym trybie odwoławczym, to jest w ramach art.138 kpa i przyczyna
ta nie została zauważona. Wojewoda nie jest bowiem organem uprawnionym do uchylenia tej decyzji i wydania nowej w trybie wznowieniowym jak również z uwagi
na jej ostateczność w trybie odwoławczym. Oznacza
to, że przywołana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego podstawa prawna stwierdzenia nieważności, to jest art.156§1 pkt.2 kpa winna być zastąpiona art.156§1 pkt.1 kpa. Nie było zdaniem wnioskodawcy naruszenia art.156§1 pkt.2 kpa lecz wadliwe jego przywołanie zamiast art.150§2 kpa dla słusznie orzeczonego wznowienia postępowania administracyjnego
i wskazania I instancji jako właściwej w sprawach wymienionych w art.149§2 kpa. Błędne przywołanie podstawy prawnej zdaniem wnioskodawcy nie może mieć jednak charakteru rażącego naruszenia prawa,
b) właściwe wznowienie postępowania administracyjnego, które nastąpiło decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2004 roku niesłusznie zostało ocenione jako "ponowne" wznowienie postępowania,
c) wadliwa jest teza o ostateczności zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2004 roku (potwierdzona
w uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 roku) co winno skutkować zastosowaniem przede wszystkim trybu odwoławczego przed trybem nadzoru o co zwrócił się
do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem
z dnia [...] marca 2004 roku,
d) naruszona została zasada dwuinstancyjności (art.15 kpa)
i przepisy o właściwości (art.156§1 pkt.1 kpa),
a rozpoznanie wniosku w trybie nadzoru zamiast w trybie odwoławczym spowodowało, że uzasadnienie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stało się nieadekwatne do treści wniosku, sprzeczne z celem jaki został w nim ujęty, to jest skutecznym wyeliminowaniem decyzji Prezydenta Miasta G.; cel ten nie tylko nie został przybliżony lecz poważnie oddalony w czasie; decyzja została oderwana od istoty sprawy i pogorszyła sytuację wnioskodawcy oraz stan jego sprawy i stała się bardziej szkodliwa dla praworządności od decyzji Wojewody, którą unieważniała; do dnia dzisiejszego nie została rozstrzygnięta właściwość organu do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta G.
W sumie zdaniem wnioskodawcy uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było decyzją bez sensu i wywołało skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności,
a przyczyną tego było niezastosowanie zasad postępowania administracyjnego określonych w art.6 do 11 kpa.
Decyzją z dnia [...] września 2005 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] maja 2004 roku.
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku wydana została niewątpliwie z rażącym naruszeniem art.151§1 pkt.2 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji ma obowiązek wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Tymczasem Wojewoda ograniczył się wyłącznie do uchylenia decyzji. Nadto mimo wznowienia postępowania postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 roku Wojewoda [...] ponownie orzekł o wznowieniu postępowania w samej decyzji
z dnia [...] lutego 2004 roku i bez uzasadnienia powołał jako podstawę prawną decyzji art.138§2 kpa. W tej sytuacji stwierdzenie nieważności tej decyzji było uzasadnione.
Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie złożył C. C. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi
we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] października 2005 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2005 roku podtrzymując zawarte w niej stanowisko.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył C. C. podnosząc zarzuty tożsame
z zarzutami zawartymi we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Nadto podniósł zarzut, iż nigdy nie wnosił o wznowienie postępowania odwoławczego tylko postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta G. i postanowienie
o wznowieniu postępowania z dnia [...] stycznia 2004 roku było bezprawne.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł
o oddalenie skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
Na wstępie stwierdzić należy, iż zarzut skarżącego sformułowany został w sposób wielostopniowy. Skarżący twierdzi, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są wadliwe, gdyż odmawiają stwierdzenia nieważności decyzji stwierdzającej nieważność innej z kolei decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym. W tej sytuacji aby odnieść
się do tak postawionego zarzutu niezbędne jest dokonanie przez Sąd oceny prawidłowości rozstrzygnięć wydanych we wcześniejszych postępowaniach.
Z akt sprawy wynika, iż P. C. nie został uznany za stronę w postępowaniu związanym z wydaniem przez Prezydenta Miasta G. decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2003 roku. Dowiedziawszy się o wydaniu tej decyzji P. C. skierował
do Wojewody [...] pismo z dnia [...] grudnia 2003 roku. Treść tego pisma jednoznacznie wskazuje, iż jest on niezadowolony z wydanej decyzji i Wojewoda [...] miał prawo uznać to pismo za odwołanie. Uznając,
iż pismo z dnia [...] grudnia 2003 roku jest odwołaniem Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku, Nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ odwoławczy nie uznał P. C. za stronę postępowania. Nadto organ odwoławczy stwierdził,
że odwołanie nie tylko zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną ale również po terminie, gdyż w dacie jego wniesienia decyzja z dnia [...] maja 2003 roku była już ostateczna.
W związku z wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2003 roku P. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji. O tym, że taka była intencja wnioskodawcy świadczy treść tego wniosku zawartego w piśmie
z dnia [...] stycznia 2004 roku. W piśmie tym skarżący stwierdza,
że "W związku z decyzją nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego zwracam się o jego wznowienie z uwagi
na to, że stwierdzenie o braku mojej legitymacji przymiotu strony oparte zostało na nieprawdziwych dowodach". Twierdzenie skarżącego, iż nie wnosił o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2003 roku nie znajduje więc żadnego uzasadnienia. Owszem na drugiej stronie wniosku znajduje się dopisane ręcznie zdanie "Równocześnie proszę o wznowienie postępowania administracyjnego w – w tym miejscu wyrazy nieczytelne
– (decyzji zatwierdzającej projekt) I instancji" jednakże użycie słowa "również" świadczy o tym, że intencją wnioskodawcy było żądanie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Wojewodę [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku jak i postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2003 roku.
W wyniku rozpoznania wniosku P. C. o wznowienie postępowania Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku, Nr [...].
Pismem z dnia [...] marca 2004 roku P. C. wystąpił
do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem
o stwierdzenie nieważności tejże decyzji Wojewody [...] z dnia
[...] lutego 2004 roku, gdyż jego zdaniem wprawdzie decyzja ta uchyla wydaną uprzednio w postępowaniu odwoławczym decyzję Wojewody [...], ale nie orzeka prawidłowo co do istoty. Skoro bowiem odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2003 roku zostało złożone po terminie, to jej obecne uchylenie uznać należy
za nieprawidłowe. Mogłoby to skutkować co najwyżej niedopuszczalnością odwołania z pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji organu pierwszej instancji.
Nadto zdaniem P. C. uchylenie decyzji Prezydenta Miasta G. nastąpiło bez jakiejkolwiek analizy jej prawidłowości. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z jednoczesnym wznowieniem przez organ drugiej instancji postępowania nią zakończonego
i wyznaczeniem Prezydenta Miasta G. do jego przeprowadzenia zdaniem skarżącego wydaje się proceduralnie absurdalne. Łączenie orzeczenia we wznowionym postępowaniu odwoławczym
z postanowieniem o wznowieniu postępowania organu pierwszej instancji jest niezgodne z przepisami kpa, nawet jeśli wznowienie to należy
do właściwości organu drugiej instancji z uwagi na fakt, iż przyczyną wznowienia jest działalność organu pierwszej instancji.
W ocenie P. C. w świetle zasady dwuinstancyjności wydaje się, że decyzja Wojewody [...] zawiera wadliwą tezę o jej ostateczności i wadliwe pouczenie co do środka zaskarżenia. Jeśli więc dla rozpatrzenia jego wniosku trafniejsza byłaby procedura odwoławcza,
to wnosi by jego pismo potraktować jako odwołanie i jednocześnie wnosi
o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego potraktował pismo P.
C. z dnia [...] marca 2004 roku jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. W wyniku rozpoznania tego wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...] maja 2004 roku uwzględniającą ten wniosek i stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku.
Jako powód stwierdzenia nieważności wskazał rażące naruszenie art.151§1 pkt.2 kpa, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji w razie uchylenia dotychczasowej decyzji ma obowiązek wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, a Wojewoda ograniczył się jedynie do uchylenia organu pierwszej instancji. Nadto Wojewoda pomimo wznowienia postępowania postanowieniem z dnia
[...] stycznia 2004 roku ponownie orzekł o wznowieniu postępowania
w samej decyzji oraz bez uzasadnienia powołał art.138§2 kpa jako podstawę prawną wydanej decyzji.
To właśnie stwierdzenia nieważności tej decyzji dotyczy wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia [...] czerwca 2005 roku. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej niezbędne jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 roku stwierdzająca nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku jest obarczona jakąkolwiek wadą prawną wymienioną w art.156 kpa. Tylko wówczas gdyby decyzja ta obarczona byłaby tego typu wadą odmowa stwierdzenia jej nieważności byłaby naruszeniem prawa i uzasadniałaby uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Zdaniem Sądu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 roku nie jest obarczona żadną wadą wymienioną
w art.156 kpa, która skutkowałby koniecznością stwierdzenia jej nieważności.
Decyzja z dnia [...] maja 2004 roku stwierdza nieważność decyzji Wojewody, która rzeczywiście wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim podkreślić należy, iż Wojewoda [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją organu odwoławczego. Decyzja organu odwoławczego miała charakter formalny. Nie rozstrzygała ona merytorycznie odwołania tylko stwierdzała, iż P. C. nie jest stroną postępowania.
Skoro Wojewoda [...] uznał, iż w sprawie pojawiły się nowe dowody pozwalające na przyjęcie, iż P. C. przysługuje status strony, to wznowienie postępowania było uzasadnione. Rozstrzygnięcia Wojewody zawarte w decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania wydane zostały już jednak z rażącym naruszeniem prawa.
Przede wszystkim – na co zwrócił uwagę skarżący – skoro Wojewoda w wyniku wznowienia uchylił własną decyzję wydaną w postępowaniu odwoławczym uznając, iż skarżący jest stroną, to powinien przede wszystkim wziąć pod uwagę, że odwołanie wniesione było
po terminie co sam wcześniej stwierdził. Uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego skutkować więc winno wydaniem postanowienia stwierdzającego wniesienie przez P. C.
odwołania z uchybieniem terminu. Takie rozstrzygnięcie w późniejszym okresie zostało wydane. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił własną decyzję
z dnia [...] grudnia 2003 roku o umorzeniu postępowania odwoławczego
i stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2003 roku uznając, że była to decyzja ostateczna.
Gdyby jednak Wojewoda uznał, iż odwołanie zostało jednak złożone w terminie (co z uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 2004 roku nie wynika) i decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2003 roku nie jest ostateczna, to po uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] grudnia miał obowiązek (wbrew twierdzeniom skarżącego) rozpoznać odwołanie
od decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Prezydenta Miasta G. z 2003 roku. Rozpoznając odwołanie nie mógł ograniczyć się tylko do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2003 roku. Winien albo sam orzec w przedmiocie pozwolenia na budowę np. poprzez odmowę jego wydania, lub poprzez umorzenie postępowania, jeśli inwestycja została już zrealizowana, bądź orzec o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Kolejne rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Wojewody [...]
z dnia [...] lutego 2004 roku polegające na wznowieniu postępowania
w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta G.
z dnia [...] maja 2003 roku było zupełnie niezrozumiałe. Po pierwsze Wojewoda [...] najpierw w pkt.2 decyzję tę uchylił czyli wyeliminował
ją z obrotu prawnego, by w pkt.3 wznowić postępowanie w sprawie zakończonej decyzją, którą przed chwilą uchylił. Tego typu rozstrzygnięcie było niewykonalne i jago niewykonalność miała charakter trwały, a zatem dotknięte było wadą określoną w art.156§1 pkt.5 kpa. Nie można bowiem wznowić postępowania w sprawie zakończonej decyzją, która została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Po drugie, jeśli Wojewoda [...] chciał rozpoznać również wniosek P. C. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2003 roku, gdyż uznał, że zachodzi okoliczność wymieniona w art.150§2 kpa, to jest,
że przyczyną wznowienia jest działalność Prezydenta Miasta G., wówczas winien wznowić postępowanie poprzez wydanie postanowienia,
a nie decyzji. Podkreślić należy, iż postanowienie o wznowieniu postępowania jest niezaskarżalne, zaś od decyzji przysługują środki odwoławcze. Nadto skoro uznawał, że przyczyną wznowienia była działalność Prezydenta Miasta G. to nielogicznym jest wyznaczanie tego właśnie organu do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Tego typu rozstrzygnięcie rażąco naruszało więc art.150§2 kpa oraz art.149§1 kpa.
Stwierdzenie nieważności tylko rozstrzygnięć zawartych w pkt. 2 i 3 decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku powodowałoby, iż rozstrzygnięcie zawarte w punkcie pierwszym utraciłoby rację bytu. Zawisłoby ono w próżni. Zasadnym więc było stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2004 roku w całości, a nie tylko
w części.
Okoliczność, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dostrzegł, że decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2003 roku, nie powinna być uchylona przez Wojewodę w postępowaniu wznowieniowym, gdyż była ostateczna zdaniem Sądu nie powoduje,
iż wydana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja
z dnia [...] maja 2004 roku rażąco narusza prawo. Te powody, które wskazał Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w swojej decyzji również uzasadniały stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku.
Wbrew twierdzeniom skarżącego stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku nie było rozstrzygnięciem bez sensu jak również nie wywołało skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Wręcz przeciwnie w wyniku uwzględnienia wniosku skarżącego i wydania tej decyzji wyeliminowano z obiegu prawnego decyzję, która w sposób rażący naruszała obowiązujące przepisy prawa.
Zdaniem Sądu analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 roku obarczona była także jeszcze inną wadą prawną, która nie została dostrzeżona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wojewoda [...] wydając rozstrzygnięcie
w postępowaniu wznowieniowym nie uwzględnił bowiem treści art.28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu stronami w postępowaniu
w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się
w obszarze oddziaływania obiektu. Obszarem oddziaływania obiektu zgodnie z treścią art.30 pkt.20 wymienionej ustawy jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia
w zagospodarowaniu tego terenu. Nieruchomość skarżącego graniczy
z nieruchomością, na której zrealizowana została inwestycja. Sam ten fakt nie powoduje jednak automatycznie, iż właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której realizowana jest inwestycja jest też stroną w postępowaniu w sprawie dotyczącej wydania pozwolenia na budowę. Niezbędne jest jeszcze wskazanie przepisu prawa, który w związku z realizacją inwestycji wprowadza ograniczenia
w możliwości zagospodarowania takiej działki. Na przykład z §20 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 października 2001 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać strzelnice garnizonowe oraz ich usytuowanie wynika, że wyznacza się strefy ochronne dla każdej strzelnicy garnizonowej. Zgodnie zaś z §22 ust.1 wymienionego rozporządzenia w strefach ochronnych strzelnicy garnizonowej nie mogą znajdować się obiekty i pomieszczenia przeznaczone na stały lub czasowy pobyt ludzi, w rozumieniu przepisów określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki
i ich usytuowanie. Właściciel nieruchomości znajdującej się w takiej strefie byłby niewątpliwie stroną postępowania, gdyż wydanie pozwolenia
na budowę strzelnicy powodowałoby, iż na swojej działce nie mógłby zrealizować budynku mieszkalnego. Uprawnienia takiej osoby
do zagospodarowania własnej działki byłyby ograniczone.
W sąsiedztwie działki skarżącego o nr ew.[...] przewidziano jedynie budowę ciągu kanalizacji sanitarnej oraz wodociągu umiejscowionych
na działce o nr [...]. Działka o nr ew. [...] jest użytkowana jako droga
i należy do Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Kanalizacja oraz wodociąg umiejscowione zostały po ziemią. Żaden przepis prawa
w związku z realizacją tej inwestycji nie ogranicza w jakikolwiek sposób możliwości zagospodarowania działki skarżącego. Nie uniemożliwia jej zabudowy, ani możliwości składowania na niej różnych przedmiotów.
Okoliczności, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku nie dostrzegł, iż decyzja ta rażąco naruszała art.28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane nie powoduje jednak, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest obarczona wadą, która winna skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Jak już bowiem wcześniej wskazano powody wskazane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego również uzasadniały stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku.
Niezależnie od przyczyn, które legły u podstaw stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 roku rozstrzygnięcie polegające na stwierdzeniu nieważności tej decyzji uznać należy zdaniem Sądu za prawidłowe.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż z uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 roku wynika, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku była w dacie wydawania rozstrzygnięcia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieostateczna. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził jedynie, że zawierała ona błędne pouczenie, iż jest decyzją ostateczną już w dacie wydania i nie przysługuje od niej środek odwoławczy. Wojewoda [...] nie dostrzegł bowiem, że wydał decyzję z dnia [...] lutego 2004 roku w postępowaniu wznowieniowym, gdzie działał jako organ pierwszej instancji. W dacie wydawania przez Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] maja 2004 roku decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku była już ostateczna. Sam skarżący zadawał sobie z tego sprawę, gdyż formułując alternatywny wniosek o potraktowanie jego wniosku o stwierdzenie nieważności wnosił jednocześnie o przywrócenie mu terminu do złożenia odwołania.
Nadto stwierdzić należy, że przepisy kpa nie stawiają wymogu,
by stwierdzenie nieważności dotyczyło wyłącznie decyzji ostatecznej. Stwierdzenie nieważności może dotyczyć także decyzji nieostatecznych.
W sytuacji, gdy wnioskodawca w piśmie formułuje wniosek alternatywny organ administracji winien wezwać go do uzupełnienia braku formalnego poprzez wyraźne sprecyzowanie czego wnioskodawca się domaga: stwierdzenia nieważności czy też przywrócenia terminu
do wniesienia odwołania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wezwał skarżącego do sprecyzowania złożonego wniosku. Uchybienie
to nie było jednak na tyle istotne by mogło być podstawą stwierdzenia nieważności wydanej przez niego decyzji z dnia [...] maja 2004 roku. Pokreślić należy, iż sam skarżący formułując swój wniosek alternatywnie
w istocie uznał, iż akceptuje eliminację z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku zarówno poprzez stwierdzenie jej nieważności jak i poprzez rozpoznanie odwołania od tej decyzji. Nadto zarówno skutki stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku jak i rozpoznania odwołania od tej decyzji byłyby identyczne. Podkreślić należy, iż zgodnie z treścią art.139 kpa organ odwoławczy może wydać rozstrzygniecie nawet na niekorzyść strony odwołującej się jeżeli zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo. Gdyby Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego potraktował wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...]
z dnia [...] lutego 2004 roku jako odwołanie i jednocześnie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia odwołania to, albo musiałby uchylić decyzję Wojewody [...] do ponownego rozpoznania, albo uchylić ją i samodzielnie wydać nowe rozstrzygnięcie.
Gdyby Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] do ponownego rozpoznania sprawa trafiłaby ponownie do Wojewody, tak jak nastąpiło to w wyniku stwierdzenia nieważności. Gdyby natomiast Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zdecydował się samodzielnie rozstrzygnąć sprawę, to przy przyjętej przez niego koncepcji, iż skarżącemu przysługiwał status strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę musiałby uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku w pkt. 2 i 3 i w to miejsce
– stwierdzić niedopuszczalność wniesionego po terminie odwołania
od decyzji Prezydenta Miasta G. W efekcie czy to w wyniku rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności czy też w wyniku rozpoznania odwołania końcowe rozstrzygnięcie byłoby identyczne.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego był organem właściwym
do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia
[...] lutego 2004 roku. Jest bowiem organem wyższego stopnia w stosunku do Wojewody w sprawach zakresu prawa budowlanego. Twierdzenie skarżącego, iż naruszone zostały przepisy o właściwości uznać należy zdaniem Sądu za nieuzasadnione.
Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzja Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2003 roku mógł być rozpoznany wyłącznie w odrębnym postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż do dnia dzisiejszego nie została rozstrzygnięta właściwość organu do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta G. stwierdzić należy, iż jest ono niegodne z rzeczywistością.
Wskazać należy, że chociażby w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 roku, Nr [...] znajdującej się w aktach sprawy zawarte zostało wskazanie,
iż organem tym jest Prezydent Miasta G., gdyż to on wydał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę.
Co więcej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 roku, Nr [...] Prezydent Miasta G. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] maja 2003 roku. Wznowienie postępowania nastąpiło na skutek potraktowania pisma P. C. z dnia [...] grudnia 2003 roku jako wniosku
o wznowienie postępowania. W wyniku wznowienia postępowania Prezydent Miasta G. wydał decyzję z dnia [...] lutego 2005 roku,
Nr [...].
Nie znajduje uzasadnienia zarzut, iż w toku postępowania naruszone zostały art.6 do 11 kpa. Wymogi zawarte w tych przepisach zostały przez organy administracji zachowane.
Reasumując – zdaniem Sądu – decyzją z dnia [...] maja 2004 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 roku. Wydana została ona bowiem z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja wydana została przez organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2004 roku nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art.156§1 kpa.
W tej sytuacji za prawidłowe uznać należy rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia
[...] października 2005 roku oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia
[...] września 2005 roku polegające na odmowie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] maja 2004 roku. Nie można bowiem stwierdzić nieważności decyzji, która nie jest obarczona żadną z wad opisanych
w art.156§1 kpa. W takiej sytuacji obowiązkiem organu administracji jest odmówić stwierdzenia nieważności takiej decyzji co Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uczynił.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło