II OZ 524/06

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-05-18

Skład orzekający: Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący został częściowo zwolniony z kosztów sądowych, ale posiada dochody i majątek, istnieje podstawa do ustanowienia adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące ustanowienie adwokata z urzędu, może być przyznane jedynie osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy skarżący posiada dochody i majątek, nawet jeśli zostały mu przyznane częściowe zwolnienia od kosztów sądowych, nie uzasadnia to ustanowienia adwokata z urzędu, ponieważ strona powinna partycypować w kosztach postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący P. K. złożył skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od kosztów sądowych, ale oddalił wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2006r. sygn. akt VII SAB/Wa 100/05 o przyznaniu skarżącemu P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi P. K. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 19 maja 2005r. Nr [...] postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2006r. sygn. akt VII SAB/Wa 100/05r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Natomiast w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu wniosek oddalił. Oceniając na podstawie zgromadzonych dokumentów sytuację materialną P. K. Sąd stwierdził, że łączny dochód netto w rodzinie wynosi 1342 zł i jest on uzyskiwany z tytułu najmu lokali mieszkalnych. Ponadto skarżący posiada mieszkanie o pow. 62m2, kamienicę w Tomaszowie Mazowieckim oraz ziemię o pow. 2,41 ha. Nie posiada statusu bezrobotnego i w związku z tym nie korzysta z prawa do zasiłku. Dokonując oceny stanu majątkowego Sąd I instancji uznał, że możliwości finansowe skarżącego są na tyle ograniczone, iż zasługuje on na zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Natomiast co do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu Sąd stwierdził, że ze względu na charakter sprawy jak również sprawowaną kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Pogląd ten został wyrażony w oparciu o przepis art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", zgodnie z którym Sąd ma obowiązek udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności lub zaniedbań. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, domagając się ustanowienia adwokata z urzędu uznając, iż pomoc prawna w tym zakresie jest niezbędna, ponieważ doprowadzi do zakończenia wszystkich spraw toczących się przed Sądem administracyjnym bez konieczności wnoszenia środków odwoławczych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym, o jakie wnioskuje skarżący, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja, w której przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym dotyczy wnioskujących, którzy nie osiągają żadnych dochodów lub ich dochód jest wyjątkowo niski. Badaniu podlega również ich sytuacja rodzinna i majątkowa. W niniejszej sprawie, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych od wniesionej skargi, które w sprawie niniejszej wynosi 100 zł. Wykazane przez skarżącego dochody, nawet biorąc pod uwagę wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z analizy sytuacji materialnej skarżącego wynika bowiem, że jest on w stanie poczynić pewne oszczędności. Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania przez strony, w przypadku wykazania jakichkolwiek dochodów, strona powinna partycypować w tych kosztach, chociaż w części. Mając na uwadze, że P. K. został zwolniony z kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi, który pokrywa całość dotychczasowych kosztów sądowych ma on możliwość poniesienia kosztów ustanowienia adwokata, którego udział na tym etapie postępowania nie jest niezbędny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie jest zasadne. Podkreślić należy, że w razie zmiany okoliczności można wnieść wniosek o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło