I FSK 1227/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki po rozpoznaniu w dniu 24 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej spółki A [sp. z o.o. w G.] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Go 565/06 w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w R. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie skarga podlegała wpisowi stałemu, zaś pełnomocnik spółki, będący radcą prawnym, wpisu tego nie uiścił. W skardze kasacyjnej z dnia 17 sierpnia 2006 r. spółka zaskarżyła w całości powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj.: a) § 5 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie polegające na niewskazaniu skarżącemu sygnatury akt sądowych, b) art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego bezzasadne zastosowanie, c) art. 45 ust.1 Konstytucji RP poprzez bezzasadne zastosowanie art. 221, co doprowadziło do odrzucenia skargi i pozbawiło skarżącego prawa do rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę treści § 5 ust. 1 powoływanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów zgodnie z którym przy uiszczaniu wpisu należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma od którego uiszczany jest należny wpis oraz sygnaturę akt. W związku z trybem wnoszenia skarg za pośrednictwem organu niemożliwym jest aby skarżący znał sygnaturę akt sądowych przed końcem terminu otwartego do złożenia skargi. Wobec tego spółka nie mogła wypełnić obowiązku określonego w § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był poinformować skarżącą jaka sygnatura została nadana sprawie, umożliwiając jej w ten sposób opłacenie skargi zgodnie z omawianym § 5. Zdaniem autora skargi kasacyjnej sąd bezzasadnie zastosował art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż w przedmiotowej sprawie niemożliwym było należyte opłacenie pisma zgodnie z wymogiem § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W przypadku, kiedy pismo wnoszone jest przez adwokata lub radcę prawnego, a podlega opłacie stałej, na sądzie nie ciąży obowiązek wynikający z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ratio legis normy zawartej w art. 221 powoływanej ustawy jest oczywiste. Od osób wykonujących wykwalifikowane zawody prawnicze i świadczących profesjonalną pomoc prawną wymaga się znajomości prawa w stopniu umożliwiającym im na tyle samodzielne działanie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, aby nie było konieczne dodatkowe instruowanie ich przez sąd. Ustawodawca wychodzi zatem z założenia, że powinny one znać wysokość opłat sądowych, jeżeli mają one charakter opłaty stałej i samodzielnie je uiszczać bez konieczności osobnego wzywania przez sąd. Niniejsza sprawa dotyczy skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, wobec czego stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 221, poz. 2193 ze zm.) podlega wisowi stałemu w wysokości 100 zł. Została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, będącego radca prawnym, a zatem stosownie do przywołanego wcześniej przepisu art. 221 jeśli nie była należycie opłacona podlegała odrzuceniu bez wezwania do uiszczenia wpisu.. Argumentacja autora skargi kasacyjnej dotycząca niezastosowania przez Sąd § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest niezasadna. Należy zauważyć, że możliwość wezwania strony do uiszczenia wpisu stałego od skargi wnoszonej za pośrednictwem organu, które to wezwanie zawierałoby sygnaturę akt nadaną sprawie, istniała jedynie na podstawie § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Jednakże z dniem 17 marca 2006 r. cytowany § 5 ust. 2 stracił moc. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 7 marca 2006 r., sygn. akt SK 11/05 (Dz. U. z 2006 r., nr 45, poz. 322) uznał go za niezgodny z art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz z art. 2 Konstytucji RP. Z datą ogłoszenia tego wyroku obowiązek uiszczania należnej opłaty bez wezwania zaczął dotyczyć także wpisu od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego do sądu administracyjnego pierwszej instancji. Sąd wojewódzki nie miał zatem obowiązku wezwania strony do uiszczenia wpisu od skargi wnoszonej za pośrednictwem organu, zawiadamiając go jednocześnie, że została ona przekazana do sądu wojewódzkiego i zarejestrowana pod określoną sygnaturą. Skoro stosownie do obowiązujących przepisów Sąd nie miał ani możliwości, ani też podstawy prawnej do wezwania profesjonalnego pełnomocnika spółki do uiszczenia należnego wpisu stałego od skargi wnoszonej za pośrednictwem organu, to nie można skutecznie zarzucać, że bezpodstawnie zastosował art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto należy zauważyć, że przepis ten służy przyspieszeniu postępowania i w żaden sposób nie ogranicza dostępu strony do sądu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, str. 607). Mając powyższe na uwadze, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, a tym samym braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, należało na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.