VI SA/Wa 960/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-30
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Grażyna Śliwińska, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) uzasadnia obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń palną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nawet jeśli przestępstwo to nie jest bezpośrednio wymienione w katalogu przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk) uzasadnia obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń palną. Przestępstwo to, mimo że dotyczy bezpieczeństwa w komunikacji, chroni również życie i zdrowie, a jego popełnienie rodzi uzasadnioną obawę, że osoba może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Katalog przestępstw w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest otwarty, a dobra opinia czy dorobek zawodowy nie mogą zniwelować skutków prawomocnego skazania.Stan faktyczny
Skarżący, S. K., został pozbawiony pozwolenia na broń palną sportową i myśliwską w związku z prawomocnym skazaniem za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 kk). Organ Policji uznał, że takie skazanie rodzi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący kwestionował tę interpretację, podnosząc, że jego dotychczasowa postawa, służba wojskowa i brak powiązania przestępstwa z użyciem broni powinny być uwzględnione. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową i broń palną myśliwską oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2006r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2006 r. cofające Panu S. K. pozwolenie na broń palną myśliwską i broń palną sportową.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525). Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6, czyli do osób co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Podstawę faktyczną stanowiło ustalenie, iż w dniu [...] czerwca 2005r. organ Policji uzyskał informację o popełnieniu przez pana S. K. przestępstwa przeciwko komunikacji opisanego w art. 178 a kk, za które prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2005 roku w sprawie sygn. akt [...] został on skazany na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 2 lat próby.
Organ Policji wskazał w uzasadnieniu, że prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości, zostało umiejscowione w dziale przestępstw przeciw komunikacji. Jednak sprawca swoim zachowaniem bezsprzecznie stworzył zagrożenie również dla zdrowia i życia innych uczestników ruchu. Tym samym uznał, że pan S. K. wzbudził uzasadnione obawy, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nawet jeżeli popełniony przez niego czyn nie mieści się w kategorii przestępstw popełnionych przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, o czym stanowi art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zwrócił uwagę, że katalog tych przestępstw jest otwarty poprzez wskazanie, że dotyczy "w szczególności" wyżej wymienionych kategorii przestępstw. Oceniając, iż posiadanie pozwolenia na broń jest szczególnym przywilejem, to osoby uprawnione do dysponowania nią są zobowiązane do przestrzegania prawa w sposób szczególny. Broń może znajdować się jedynie w rękach osób, których postępowanie pozwala domniemywać, że nie użyją jej niezgodnie z prawem albo ich przeznaczeniem. Skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko komunikacji stwarza uzasadnioną obawę, że strona może tych norm nie przestrzegać.
W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuca naruszenie przepisów art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez bezzasadne przyjęcie, że w stosunku do niej istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Pan S. K. zaznaczył, iż dotychczasowe jego życie zawodowe i prywatne potwierdza, iż jest osobą, co do której nie można formułować żadnych obaw w wymienionym zakresie, ponieważ przez 25 lat był czynnym zawodowo żołnierzem Wojsk Lotniczych jako pilot i dowódca różnych szczebli dowodzenia, odszedł na emeryturę jako pułkownik lotnictwa, otrzymał liczne odznaczenia resortowe za wzorową służbę. W jego ocenie rozpatrzenie odwołania powinno mieć wymiar indywidualny w szerszej perspektywie jego zasług dla dobra Ojczyzny.
Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant Główny Policji utrzymał decyzję w mocy. Wywodził, że nie można przyjąć, iż strona dopuściła się przywołanego wyżej przestępstwa nieumyślnie, ponieważ jest to czyn umyślny i organ I instancji prawidłowo uznał, iż powyższe skazanie uzasadnia cofnięcie stronie pozwolenia na broń palną myśliwską i sportową na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, skoro przepis ten stanowi, iż organ Policji cofa pozwolenie, jeżeli osoba je posiadająca należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Stwierdził, że strona została zaliczona do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, iż mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skoro katalog przestępstw zawarty w wymienionym przepisie, których popełnienie może wzbudzić obawy co do zgodnego z prawem użycia broni palnej, nie jest zamknięty, to dyspozycja tego przepisu daje organom Policji możliwość uwzględnienia popełnienia także innych przestępstw, ustalonych na podstawie prawomocnego wyroku skazującego.
Strona popełniła umyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, którego jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy. Wykazała się, zdaniem organu odwoławczego nieodpowiedzialnością, kierując pojazdem w stanie nietrzeźwości i narażając na szwank życie lub zdrowie innych uczestników ruchu drogowego. Nie daje zatem gwarancji, że w takim stanie nie sięgnie również po broń.
Organ odwoławczy ocenił, że czyn, za który skarżący został uznany winnym niweluje jego wiarygodność także co do przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji, a w szczególności przepisów dotyczących bezpiecznego używania broni. W interesie społecznym nie leży więc zachowanie stronie pozwolenia na broń.
Ustawodawca nadał przepisom art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy charakter obligatoryjny i nie przewidując w takich przypadkach innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, jak tylko cofnięcie pozwolenia na broń. Od posiadaczy pozwoleń na broń należy oczekiwać nieskazitelnej postawy, która przejawia się poszanowaniem porządku prawnego. Skazujący wyrok sądu takiej postawie strony zaprzecza.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Pan S. K. zarzucił Komendantowi Głównemu Policji obrazę prawa materialnego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Przyznał, iż został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a kk, jednak zdarzenie to ocenił jako incydentalne, którego żałuje, a ponadto podkreślił, że dobrowolnie poddał się karze.
Jego zdaniem wykładnia przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji dokonana przez organ odwoławczy jest błędna. Organ ten bowiem w sposób nieuzasadniony łączy obawę użycia broni sprzecznie z interesem publicznym ze społeczną szkodliwością czynu popełnionego przez posiadacza broni, bez względu na to jakie dobro zostało naruszone lub zagrożone oraz przy pomocy jakiego narzędzia działał sprawca. W ocenie skarżącego — gdyby ustawodawca chciał, aby popełnienie wszystkich przestępstw umyślnych nakładało na organ Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń ich sprawcom, to odpowiedni zapis znalazłby się w ustawie o broni i amunicji. Stwierdził, iż pozbawione logiki byłoby uznanie wszystkich przestępstw wymierzonych przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu za wzbudzające obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Wywodził, że popełnienie przez niego przestępstwa z art. 178 a § 1 kk, a więc prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, z pewnością nie pozwala na zaliczenie go do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Nie zostało udowodnione przez organ, że istnieje jakakolwiek obawa, że w stanie nietrzeźwości może sięgnąć po broń, nie dowiedziono, aby stan nietrzeźwości powodował u niego częste lub sporadyczne upośledzenie celów działania, w kierunku ich przestępczego nacechowania. Twierdzenie organu, że jest osobą niewiarygodną jeśli chodzi o przestrzeganie przepisów ustawy o broni i amunicji jest całkowicie dowolne i nie znajduje odzwierciedlenia w ustawowych przesłankach cofnięcia pozwolenia na broń zawartych w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Zarzucił też, że Komendant Główny Policji potraktował jego przypadek sztampowo i wyrywkowo, nie biorąc pod uwagę jego działalności zawodowej, odznaczeń oraz opinii władz łowieckich i pozytywnej opinii w miejscu zamieszkania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Wskazywał w uzasadnieniu, że fakt uznania Pana K. winnym popełnienia ww. przestępstwa uzasadnia zaliczenie go do grupy osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jako że było ono popełnione po pierwsze w stanie nietrzeźwości. Swoim postępowaniem skarżący stwarzał zagrożenie dla zdrowia lub życia nie tylko własnego, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Swoim czynem, pośrednio godził w dobra, które bezspornie podlegają ochronie prawnej. Takie zachowanie należy ocenić jako nieodpowiedzialne, zatem w stanie nietrzeźwości skarżący może posłużyć się również bronią palną i popełniony przez niego czyn stwarza więc uzasadnioną obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Obawy tej nie znosi okoliczność, że strona jest pozytywnie postrzegana przez otoczenie – w miejscu zamieszkania i w środowisku myśliwych.
Od osób uprawnionych do posiadania broni należy oczekiwać nieposzlakowanej opinii, przejawiającej się poszanowaniem prawa. Tylko takie postępowanie daje gwarancję, iż osoba posiadająca tak szczególne prawo jakim jest pozwolenie na broń, będzie przestrzegała także zasad jej bezpiecznego posiadania i używania, a zatem iż nie użyje jej w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Popełnienie przestępstwa, które pośrednio godzi w życie lub zdrowie innych ludzi gwarancję tę niweczy, a dobra opinia w miejscu zamieszkania, w środowisku łowieckim, jak też posiadane odznaczenia i przebieg służby nie mogą stanowić argumentów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - zwłaszcza w kontekście skazującego wyroku sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz.U.02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwaną dalej p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie zaś według kryteriów słusznościowych, na które przede wszystkim skarżący się powołuje.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga wniesiona przez pana S. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2006r. Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2006 r. cofające pozwolenie na broń palną myśliwską i broń palną sportową - została wydana z naruszeniem prawa.
Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia prawa materialnego, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organowi administracji podstawę do dokonania oceny stanu faktycznego jako wyczerpującego przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.).
Art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji stanowi, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 1 pkt 6, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] za przestępstwo z art. 178 a § 1 kk. Dyspozycja tego przepisu obejmuje zachowanie polegające na prowadzeniu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym. Ustalenia prawomocnego wyroku skazującego Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...] co do faktu popełnienia przestępstwa przez skarżącego były wiążące dla organu administracji, a więc powoływanie się przez skarżącego na opinię w miejscu zamieszkania, opinię środowiska łowieckiego, czy posiadane odznaczenia - faktu tego nie zmieniają. Wbrew zarzutom strony brane były pod uwagę w ocenie, ale ostatecznie nie uwzględnione przez organ administracji.
Sąd podzielił pogląd organu, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wymienia tylko przykładowo - jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego - prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (niewyczerpany).
Nie sposób więc podzielić argumentacji skarżącego, że skoro jego zachowanie wyczerpujące znamiona czynu zabronionego z art. 178 a § 1 kk nie jest stricte przestępstwem przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu (według systematyki przepisów kodeksu karnego) oraz nie zostało popełnione w związku z użyciem broni, to przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 nie znajduje do niego zastosowania.
Zauważyć bowiem należy, iż przestępstwo objęte przepisem art. 178 a § 1 kk, usytuowane jest wprawdzie w rozdziale XXI kodeksu karnego, zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka. Tego rodzaju zachowanie jak prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwo ludzi. Właśnie takie konsekwencje wskazanego wyżej zachowania, jego waga społeczna oraz nagminność legły u podstaw ratio legis zakwalifikowania prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości jako przestępstwa.
Z kolei - broń - jest towarem szczególnie reglamentowanym przez to, że dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Broń nie może bowiem stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub odurzenia.
Dopuszczenie się przez skarżącego prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzi więc uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Trzeba bowiem pamiętać, że pojazd mechaniczny w rękach osoby o zaburzonych, na skutek nietrzeźwości, właściwościach psychomotorycznych może niekiedy okazać się groźniejszym narzędziem przestępczym niż broń palna.
Miarą osobistej odpowiedzialności jest więc, by w takim stanie samochodu nie prowadzić. W przeciwnym razie odpowiedzialność ta jest podważona, co rozciąga się też na pozostałe działania skarżącego, w tym na ocenę, czy gwarantuje on prawidłowe i bezpieczne korzystanie z broni.
Wypełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało skutkować - zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ. Obowiązek taki nakłada bowiem na organ cyt. wyż. przepis art. 18 ust. 1 pkt 2, stanowiąc, iż "właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń (...)".
W okolicznościach niniejszej sprawy podnoszony przez skarżącego dotychczasowy nienaganny tryb życia - w tym pozytywne opinie, odznaczenia, czy dorobek zawodowy - nie mogły mieć wpływu na decyzje organów Policji.
Innymi słowy, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrok jaki zapadł w sprawie karnej w stosunku do skarżącego pozwalał organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie przestępstwa z art. 178 a § l kk było bowiem przesłanką do oceny osoby skarżącego w kontekście okoliczności składających się na bezpieczne posiadanie i korzystanie z broni.
Twierdzenie skarżącego, iż jednorazowe zdarzenie prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości niezwiązane z użyciem broni nie może dyskwalifikować go jako osoby uprawnionej do dysponowania bronią, jest w świetle całokształtu powyższych wywodów nieuzasadnione.
Zaskarżone decyzje - wbrew zarzutom skarżącego - nie noszą cech dowolności. Organ poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie uzasadnił treść rozstrzygnięcia. Analizując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby w świetle art. 145 p.s.a. spowodować uchylenie zaskarżonej przez stronę decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło