I SA/Lu 364/05

WyrokWSA w Lublinie2006-06-30

Skład orzekający: Danuta Małysz, Ewa Gdulewicz, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest uprawniony do uwzględnienia w podstawie opodatkowania podatkiem rolnym i leśnym powierzchni gruntu, która zdaniem podatnika została zajęta pod drogi publiczne, ale nie została w tym zakresie zmieniona ewidencja gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Organy podatkowe są zobowiązane do wymierzania podatków zgodnie z danymi dotyczącymi przedmiotu i podstawy opodatkowania wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Nie są uprawnione do dokonywania zmian w tej ewidencji w ramach postępowania podatkowego. Jeśli podatnik kwestionuje powierzchnię gruntu przyjętą do podstawy opodatkowania, powinien doprowadzić do jej zmiany w odrębnym postępowaniu, np. poprzez uzyskanie prawomocnego orzeczenia sądu lub ostatecznej decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący B. B. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy dotyczącą wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok podatkowy. Zarzucił, że podatek został naliczony od powierzchni działek, które zostały zajęte przez Gminę pod jezdnie, a także z działki, której droga została przesunięta. Skarżący uważał, że organy podatkowe powinny uwzględnić te okoliczności, mimo braku zmian w ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (spr.), Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant st. insp. sąd. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na [...] r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. B. od decyzji /nakazu płatniczego/ Wójta Gminy z dnia [...] roku, Nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na [...] rok, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, iż nakazem płatniczym z dnia [...] roku organ podatkowy I instancji dokonał wymiaru podatku rolnego i podatku leśnego dla B.B. w łącznej kwocie zł.[...] na rok[...]. Podatek rolny naliczony został za grunt o powierzchni [...] ha fizycznych /[...]ha przeliczeniowych/, natomiast podatek leśny za las o powierzchni [...] ha. W odwołaniu wniesionym od tej decyzji podatnik zarzucił, że naliczono mu podatek z powierzchni działki zajętej przez Gminę pod jezdnie, jak również z działki, która zajęta została przez przesunięcie drogi o 4 m w stronę jego działki. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art.1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, stosownie zaś do art. 4 ust.1 pkt 1 tej ustawy podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalona na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że B. B.jest właścicielem działek położonych w miejscowości [...], obręb [...], nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha, tj. łącznie [...] ha. Grunty te znajdują się w klasie II, III, IIIa, IIIb, co oznacza, że przelicznik przekracza [...] i więcej ha przeliczeniowych. Stąd też liczba hektarów przeliczeniowych stanowiąca podstawę ustalenia wysokości podatku rolnego wynosi [...] ha. Podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów równowartość pieniężną 2,5 q żyta /art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym/, zaś średnia cena skupu żyta ogłoszona przez Prezesa GUS w komunikacie z dnia 15 października 2004 roku /MP Nr 43, poz.765/ wynosi za 1 q zł.37,67, z tym, że Rada Gminy uchwałą Nr [...] z dnia [...] roku obniżyła do kwoty zł.34,00 za 1 q cenę skupu żyta przyjmowaną jako podstawa obliczenia podatku rolnego na obszarze tej Gminy /art.6 ust.3 powołanej ustawy/. Taka kwota przyjęta została do naliczenia podatku rolnego stronie. Natomiast podatek leśny naliczony został za las o powierzchni. [...] ha. Organ odwoławczy podkreślił, iż podstawą wymiaru podatku rolnego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków /art.21 ust.1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego/. Organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania zmian w tej ewidencji. Jeżeli więc podatnik kwestionuje powierzchnię gruntu przyjętą do podstawy opodatkowania, to powinien doprowadzić do jej zmiany w odrębnym postępowaniu. Organ wyjaśnił, że zmiany w ewidencji gruntów, co wynika z art.23 powołanej ustawy, dokonywane są na podstawie prawomocnych orzeczeń sądów, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, natomiast spory w sprawie zmian granic i powierzchni gruntów stanowiących własność mogą być rozstrzygane przez sądy powszechne. Na powyższą decyzję B. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której zarzucił, że wydając tę decyzję organ odwoławczy wziął pod uwagę tylko dokumenty przedstawione przez Wójta Gminy, a pominął twierdzenia strony. Zdaniem zaś skarżącego drogi /działki nr [...]i nr [...] są własnością Gminy i Wójt powinien wiedzieć, którędy przebiegały kiedyś, a którędy obecnie, gdyż dokumentację posiada gminny geodeta. Skoro dokumenty te są w Gminie i Wójt wymierza podatek, to powinien te dokumenty uwzględnić. Skarżący wyjaśnił też, że w dniu [...] roku częściowo usunięto gruz /kamień/ z jego działki. W dniu [...] roku skarżący złożył do akt wyciąg z protokołu z sesji Rady Gminy z dnia [...] roku, w czasie której omawiana była kwestia zajęcia jego działki pod drogi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem /art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm. i art.3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ podkreślić należy, że prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym /Dz.U. Nr 94 z 1993r., poz.431 ze zm./ opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, a także iż stosownie do art.4 ust.1 tej ustawy podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi: 1/ dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego, 2/ dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Ponadto, zgodnie z art.3 ust.1 pkt 1 wymienionej ustawy podatnikami podatku rolnego są, w szczególności, osoby fizyczne będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem, że jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Podobną regulację zawiera ustawa z dnia 30 października 2002 roku o podatku leśnym /Dz.U. Nr 200, poz.1682 ze zm./, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna, przy czym lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy /art.1 ust.1 i 2/, podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków /art.3/, a podatnikami podatku leśnego, z zastrzeżeniem niemającym znaczenia w sprawie, są, w szczególności, osoby fizyczne będące właścicielami lasów /również z zastrzeżeniem, że jeżeli las znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego ciąży na posiadaczu samoistnym; art.3 ust.1 pkt 1 i ust.3/. Analizując treść przywołanych przepisów, regulujących przedmiot, podmiot i podstawę opodatkowania podatkiem rolnym i leśnym, stwierdzić należy, że w świetle ich literalnego brzmienia nie może budzić wątpliwości, że do opodatkowania tymi podatkami uwzględnia się powierzchnię gruntów, sposób ich sklasyfikowania, a także rodzaj i klasy użytków rolnych ujawnione w ewidencji gruntów jako własność danej osoby. Analogiczny wniosek wypływa z art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. Nr 100 z 2000r., poz.1086 ze zm., obecnie – Dz.U. Nr 240 z 2005r., poz.2027/, stanowiącego, iż podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący nie kwestionuje, że opodatkowanie wynikające z decyzji organu I instancji z dnia [...] roku, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, zgodne jest z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów. Nie jest też sporne, iż wysokość podatku wyliczona została zgodnie z art.6 ustawy o podatku rolnym i art.4 ustawy o podatku leśnym. Jak wynika z odwołania skarżącego, a także ze skargi, uważa on, że część jego gruntów sklasyfikowanych jako użytki rolne zajęta została pod drogi publiczne, co nie zostało uwzględnione w ewidencji gruntów i budynków, ale powinno być wzięte pod uwagę przy wymiarze podatku. Odnosząc się do tego poglądu stwierdzić należy, że zawarty w nim postulat nie może być zrealizowany przez organy podatkowe, gdyż – jak wskazano wyżej – obowiązane są one wymierzać podatki zgodnie z danymi co do przedmiotu i podstawy opodatkowania wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Nawet w sytuacji, gdyby wójt gminy był zarówno organem podatkowym /art.6a ust.4a ustawy o podatku rolnym oraz art.6 ust.1 ustawy o podatku leśnym/, jak i prowadził - na podstawie porozumienia zawartego w trybie art.6a ust.4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego - ewidencję gruntów i budynków, nie mógłby nie uwzględnić danych ujawnionych w tej ewidencji przy wymiarze podatków, ani w ramach postępowania podatkowego dokonać zmian w tej ewidencji. Postępowanie podatkowe toczy się na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 8 z 2005r., poz.60 ze zm./ w przedmiocie praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego. Natomiast tryb dokonywania zmian danych podlegających ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków reguluje Prawo geodezyjne i kartograficzne, z którego wynika w szczególności, że odbywa się to na podstawie odpisów prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, które to dokumenty właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne obowiązane są przesyłać staroście w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, orzeczenia lub sporządzenia aktu notarialnego /art.23 wymienionej ustawy/. Wobec powyższego i w związku z twierdzeniami skarżącego, choć jedynie na marginesie niniejszej sprawy, wyjaśnić należy, że jeśli prawdą jest, że stanowiący własność skarżącego grunt został zajęty pod drogi publiczne, to może do niego znajdować zastosowanie art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz.U. Nr 133, poz.872 ze zm./, który w ust.1 stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, zaś w ust.3 – że podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust.1, jest ostateczna decyzja wojewody. Decyzja taka będzie także – stosownie do art.23 Prawa geodezyjnego i kartograficznego – podstawą do zmiany danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. Skoro, jak wykazano wyżej, zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem, skargę należało oddalić na podstawie art.151 powołanego wyżej prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło