II SA/Lu 334/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal - sprawozdawca, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent – Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi N. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej N. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 kpa, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że odwołanie N. R. i D. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa. Organ wskazał uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, że od decyzji wydanej w I instancji służy odwołanie, które stosownie do art. 129 § 2 kpa wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji. Z akt sprawy wynikało, że strony postępowania N. R. i D. S. otrzymały decyzję organu I instancji w dniu 30 grudnia 2004 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 13 stycznia 2005 r. Odwołanie wniesiono w dniu 14 stycznia 2005 r., to jest z jednodniowym przekroczeniem terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie N. R. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia zwracając uwagę, że w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie wniesiono z jednodniowym opóźnieniem, natomiast w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] przekazującym odwołanie z aktami sprawy do organu II instancji stwierdzono, iż odwołanie wniesiono w ustawowym terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. N. R. podnosi, iż otrzymała pismo przekazujące jej odwołanie do organu odwoławczego zawierające informację o wniesieniu odwołania z zachowaniem ustawowego terminu, stąd też problem braku prawidłowej informacji ma istotne znaczenie w aspekcie naruszenia prawa do obrony interesów skarżącej w trakcie postępowania odwoławczego. Należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 9 kpa, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto organy te czuwają nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Przed przekazaniem akt sprawy organowi odwoławczemu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien zauważyć i poinformować skarżącą, iż jej odwołanie zostało wniesione po terminie. W tej sytuacji – w myśl zasady informowania stron określonej w art. 9 kpa – oraz uwzględniając treść art. 59 § 2 kpa, organ I instancji miał obowiązek zawiadomić skarżącą, że służy jej prawo zwrócenia się do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 59 § 2 kpa, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do jego rozpatrzenia. W rozpoznawanej sprawie jednak nie uczyniono zadość obowiązkowi wszechstronnego informowania skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych związanych z wniesieniem przez nią odwołania, a wręcz przeciwnie, pismo organu I instancji z dnia 18 stycznia 2005 r. wprowadziło ją w błąd. W tym miejscu należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w wyroku z dnia 18 maja 1995 r. sygn. akt SA/Po 437/95 (M.Podat. 1996, Nr 6 poz. 188) stwierdził, że organ nie może wykorzystywać nieznajomości prawa przez stronę, zatajać przed nią informacji, a tym bardziej nie może udzielać stronie fałszywych informacji. Skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie doszedł do przekonania, że nieprawidłowe poinformowanie skarżącej o wniesieniu odwołania w terminie mogło mieć wpływ na przebieg postępowania odwoławczego i jego wynik. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu przez Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania uzasadniał przepis art. 200 cyt. ustawy. jp