II OSK 1778/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski /spr./ Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o. o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 515/06 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o. o. w P. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 515/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w P. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], znak: [...] uchylającą decyzję Starosty P. z dnia [...], nr [...] - o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego - i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżone decyzje dotyczyły wniosku W. S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty P. z dnia [...], nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółce [...] pozwolenia na rozbudowę wraz z przebudową i częściową rozbiórką centrum handlowego wraz z parkingami i infrastrukturą techniczną na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] przy ul. [...] w P.. Starosta P. odmówił wznowienia postępowania w opisanej sprawie stwierdzając, że wnioskodawca - W. S. nie posiada przymiotu strony, bowiem nie jest inwestorem, ani też właścicielem, użytkownikiem wieczystym czy zarządcą nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Wojewoda M. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego. Na powyższą decyzję Spółka [...] złożyła skargę do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organu odwoławczego, że decyzja wydana w pierwszej instancji naruszała przepisy art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem Starosta P. nie odniósł się do zarzutów wnioskującego o wznowienie postępowania i nie ocenił, czy planowana inwestycja będzie oddziaływała na działki przy ul. [...] w P.. W odniesieniu do zarzutu Skarżącej, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z przekroczeniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, Sąd stwierdził, że zarzut ten nie ma istotnego znaczenia, bowiem ustalenie, czy został zachowany termin, określony w art. 148 K.p.a., może nastąpić dopiero po przesądzeniu, że wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony. Od powyższego wyroku Spółka [...] złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające w ocenie Skarżącej wpływ na wynik sprawy: art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez badanie legalności decyzji wydanej w pierwszej instancji, w sytuacji gdy przedmiotem kontroli sądowej powinna być jedynie decyzja organu drugiej instancji, - art. 145 § 1 lit. "c" i art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 138 § 2 K.p.a., poprzez wadliwe przyjęcie przez Sąd, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście P. było prawidłowe, - art. 145 § 1 lit "c" i art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 146 § 2 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że organ drugiej instancji prawidłowo nie zastosował tego przepisu, mimo, że w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji może zapaść jedynie decyzja odmawiająca wznowienia postępowania. Organ odwoławczy miał bowiem wiadomość o tym, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, - art. 145 § 1 lit "c" i art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 148 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie ustawowego miesięcznego terminu. Badanie przesłanki, czy W. S. jest stroną postępowania, nawet w przypadku udzielenia odpowiedzi pozytywnej w tym względzie, prowadzi do konkluzji, że postępowanie nie może być wznowione z uwagi na przekroczenie terminu określonego w art. 148 K.p.a. Stanowisko Sądu, iż w pierwszej kolejności należy badać, czy wniosek pochodzi od strony jest w ocenie Skarżącej błędne i narusza przepis art. 35 § 1 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, dotknięte było przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 lub art. 145a K.p.a. Jako, że instytucja wznowienia postępowania stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, określonej w art. 16 § 1 K.p.a., ustawodawca obwarował terminem możliwość skutecznego złożenia wniosku o wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. W przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (art. 149 § 3 K.p.a.) i ma miejsce m.in. wówczas, gdy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu. W myśl art. 149 § 2 K.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 K.p.a. W przypadku wskazania przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 K.p.a. Poczynienie powyższych uwag jest niezbędne, bowiem charakter prawny instytucji wznowienia postępowania uszedł uwadze podmiotom orzekającym w niniejszej sprawie. Nie są zasadne podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 lit "c" i art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 138 § 2 i art. 146 § 2 K.p.a., skoro w rozpoznawanej sprawie wymaga wyjaśnienia przede wszystkim to, czy podanie W. S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty P. z dnia [...], nr [...] zostało złożone z zachowaniem ustawowego miesięcznego terminu. Decyzja organu odwoławczego, jak również wyrok Sądu pierwszej instancji wprawdzie nie zawierają w tej mierze odpowiednich wskazań, to jednak otwierają możliwość zbadania kwestii zachowania ww. terminu, skoro sprawa będzie ponownie rozpatrywana przez organ pierwszej instancji. Nie ulega wątpliwości, że zamierzając prawidłowo przeprowadzić wstępną ocenę podania o wznowienie postępowania, Starosta P. zobowiązany będzie przede wszystkim zbadać, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. W zależności od tego ustalenia organ ten albo wyda postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. albo decyzję na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. W związku z powyższym należy uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku w tej części, w której stwierdza się, że w pierwszej kolejności należy zbadać, czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony oraz, że "zarzut skarżącego, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z przekroczeniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia nie ma istotnego znaczenia", jest wadliwe. Mimo błędnego uzasadnienia, wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada jednak prawu, bowiem okoliczności dotyczące zachowania przez wnioskodawcę omawianego terminu nie zostały dotychczas wyjaśnione, a skoro tak, to skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Należy również zauważyć, iż nie jest trafny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 3 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem cała regulacja art. 3 tej ustawy jedynie ogólnie wyznacza zakres właściwości sądów administracyjnych w określonych sprawach i taki zarzut byłby zasadny tylko wówczas, gdyby sąd administracyjny uznał niedopuszczalność skargi na akt lub czynność (bezczynność) wymienione w art. 3 § 2 ustawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.