II SA/Kr 3088/02
WyrokWSA w Krakowie2006-06-29
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Grażyna Firek, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość przejęta na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej podlega zwrotowi na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami? Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla, która faktycznie stała się terenem wojskowym (placem ćwiczeń), podlega zwrotowi, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany?Ratio decidendi
Nieruchomość, która przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu o reformie rolnej, nie podlega zwrotowi na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nie była ona wywłaszczona w rozumieniu tej ustawy. Nieruchomość wywłaszczona pod budowę osiedla, która została faktycznie wykorzystana na cele wojskowe (plac ćwiczeń), nie podlega zwrotowi, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, a teren jest nadal wykorzystywany zgodnie z tym celem, nawet jeśli nie jest zabudowany obiektami wojskowymi.Stan faktyczny
Skarżący domagał się zwrotu nieruchomości wywłaszczonych pod budowę osiedla, które ostatecznie stały się terenem wojskowym. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu części nieruchomości przejętej na mocy dekretu o reformie rolnej, uznając, że nie była ona wywłaszczona w rozumieniu ustawy. W odniesieniu do pozostałych parcel, organ uznał, że cel wywłaszczenia (budowa placu ćwiczeń wojskowych) został zrealizowany i teren jest nadal wykorzystywany. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w tym zmianę celu wywłaszczenia i zbędność nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Kr 3088/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Grażyna Firek (spr) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala
Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] na podstawie art. 136 ust.3 i art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tj. z 2000 r. Dz. U. Nr 46 poz.543/ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego /tj. z 1980 r. Dz. U. Nr 0 poz.26 z późn. zm./ Starosta K. orzekł o odmowie zwrotu części działki ewidencyjnej nr [...] położonej w M. gm. W. w granicach parcel gruntowych: l.kat. "1" o pow. 0,8233 ha, l.kat. "2" o pow. 0,5451 ha, l.kat. "3" o pow. 0,5826 ha, l.kat. "4" o pow. 0,5728 ha, l.kat. "5" o pow. 0,5436 ha pół. w b. gm. kat .M. na rzecz K.M.
W jej uzasadnieniu Starosta K. wskazał, iż parcela gruntowa l.kat. "1" o pow. 0,8233 ha objęta [...] położona w b.gm.kat. M. stanowiła współwłasność: M. z C. w 10/40 części, oraz: A.K., M.K., S.K. W.K., M.K., J.K., A K., P.K., J.K. i i K.K. - wszyscy po 3/40 części, wyrokiem Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] maja1953 r. sygn. akt [...] prawo własności parceli gruntowej l.kat. "1" nabyli: K.M., B.M., P.M., S.M., J.M. - po 1/5 części każdy.
Przedmiotowa parcela wraz z innymi na wniosek Dyrekcji Inwestycji Miejskich I w K. z dnia [...] kwietnia 1968r. znak [...] objęta została postępowaniem wywłaszczeniowym, zmierzającym do wywłaszczenia jej na rzecz Skarbu Państwa jako niezbędnej pod budowę obiektu [...]. Nieruchomości objęte wykazem hipotecznym [...] , w tym również parcela l.kat. "1", przeszły na własność Państwa zgodnie z art. 2 ust. l lit. c dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 3, poz. 13 z 1945r.), a okoliczność ta została potwierdzona przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. w zaświadczeniu z dnia [...] listopada 1968r. Nr [...] i w związku z tym decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1968r. nr [...] umorzyło wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe dot. parceli l.kat. "1". Wskazane zaświadczenie Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. z dnia [...] listopada 1968r było podstawą do ujawnienia w wykazie hipotecznym [...] Skarbu Państwa jako właściciela parceli l.kat. "1" położonej w b.gm.kat. M.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ I instancji stwierdził, iż wobec tego, że podstawą przejęcia parceli l.kat. "1" na własność Skarbu Państwa nie była decyzja o wywłaszczeniu, należało orzec o odmowie jej zwrotu.
Natomiast w stosunku do pozostałych parcel wnioskowanych do zwrotu, tj. l.kat. "2", l.kat."3", l.kat. "4" i l.kat. "5" Starosta K. ustalił, iż stanowiły one poprzednio własność M.M. w całości, a na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. z dnia [...] października 1968r. sygn. akt [...] oraz postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] marca 1969r. sygn. akt [...] gospodarstwo rolne położone w M. nabył w całości K.M. Dalej organ ustalił, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1968r. Nr [...] wymienione wyżej parcele zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa jako niezbędne pod budowę osiedla "P"., zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965r. znak [...], wydaną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Powołana decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...] ustalała lokalizację terenów wojskowych, położonych na "P". których granice określono na mapie katastralnej, stanowiącej do niej załącznik graficzny. Zgodnie z powołanym załącznikiem, teren przedmiotowych parcel gruntowych objęty był wymienioną lokalizacją terenów wojskowych. Organ I instancji wskazał także, iż ze zgromadzonych materiałów, pochodzących z okresu poprzedzającego wywłaszczenie i po zakończeniu wywłaszczenia, wynika, że teren "P." przeznaczono pod urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń, odtworzonego przez władze miasta K. w zamian za zlikwidowany obiekt i plac ćwiczeń "B.", w związku z realizacją na jego terenie wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego. Obszar przeznaczony dla celów wojskowych położony na terenie "P." graniczył: od południa z drogą państwową K-K., od zachodu z drogą odgałęziającą się z drogi K-K., wiodącą do wsi M., od północy z drogą prowadzącą z M. do trasy K-O, od północnego wschodu z drogą K-O i od wschodu z linią łączącą drogę K-O z drogą K-K. Część opisanego obszaru wojskowego, położonego w granicach miasta K., przeznaczono pod budownictwo kubaturowe, którego realizacja zakończona została w 1970r. Natomiast tereny zlokalizowane w powiecie k. przeznaczono na plac ćwiczeń wojskowych, co zaznaczono na znajdującej się w aktach sprawy kserokopii mapy katastralnej, obejmującej obszar wojskowy w granicach wyżej opisanych, na której zaznaczono granice projektowanego placu ćwiczeń wraz z jego elementami, a powyższe opracowanie zostało pozytywnie zaopiniowane jako materiał do lokalizacji szczegółowej. Zgodnie z jego treścią wywłaszczone parcele l.kat. "2", l.kat. "3", l.kat. "4" i l.kat. "5" b.gm.kat. M. przeznaczone zostały pod urządzenie ośrodka szkolenia [...], który zgodnie z wyjaśnieniem, zawartym w piśmie z dnia 02.04.200Ir. dowódcy [...] płk M. K. przeznaczony był do szkolenia [...] i innych jednostek stacjonujących w garnizonie K.
Organ I instancji wskazał także, iż w trakcie rozpraw administracyjnych, połączonych z oględzinami nieruchomości, przeprowadzonych w dniu 25 maja 2001 r. i w dniu 19 czerwca 2002r. stwierdzono, że teren przedmiotowych parcel znajduje się w kompleksie zadrzewionym i zakrzewionym głównie samosiejkami, przez który przechodzą drogi gruntowe wysypane kamieniem. Na terenie zlokalizowano naturalne cieki wodne. Kompleks jest trudno dostępny. Po stronie południowo-wschodniej granicy parceli l.kat. "5" teren graniczy z obiektami: [...]. Natomiast po stronie północnej parcel znajduje się otwarty teren, stanowiący miejsce ćwiczeń wojskowych ([...]).
Zd. organu I instancji taki sposób zagospodarowania terenu oraz dokumentacja pochodząca z lat 1971-1972, rozliczająca wykonanie zadania inwestycyjnego pod nazwą obiekty zamienne M., związanego z potrzebami wojskowego placu ćwiczeń wskazują, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany zgodnie z treścią decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] o lokalizacji szczegółowej Nr [...], a teren był i nadal jest użytkowany przez Wojsko Polskie.
Dokonane w sprawie ustalenia nie dają, zdaniem organu I instancji, podstaw do uznania parcel: l.kat. "2", l.kat. "3", l.kat. "4" i l.kat. "5" b.gm.kat. M. za zbędne dla celu wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami, zostały one bowiem wraz z wieloma sąsiednimi nieruchomościami wykorzystane pod urządzenie placu ćwiczeń zabezpieczającego proces szkolenia wojsk garnizonu K., a tym samym uznał, że nie zachodzą przesłani uzasadniające orzeczenie o ich zwrocie
Organ I instancji podkreślił nadto, że przedmiotowe parcele stanowią w aktualnym operacie ewidencji gruntów część działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa w zarządzie [...] i zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy W. przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenach oznaczonych symbolem IS ([...]).
Od powyższej decyzji odwołanie złożył K.M., zarzucając naruszenie art. 136 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odwołujący podkreślił, iż obowiązkiem organu orzekającego było "pozytywne i przekonywujące udowodnienie, iż wywłaszczona nieruchomość jest w dalszym ciągu niewątpliwie niezbędna dla realizacji określonych w decyzji wywłaszczeniowej celów publicznych. Skoro w niniejszej sprawie cel ten jest określony nieprecyzyjnie, to nie jest też możliwe jednoznaczne wykazanie przez administrację, że nieruchomość w dalszym ciągu jest wykorzystywana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. A skoro tak, to pociąga za sobą skutek niemożności udowodnienia, że nieruchomość wywłaszczona jest wykorzystywana na określony w decyzji wywłaszczeniowej cel — co z kolei jest jednoznaczne z tym, iż winna ona zostać zwrócona jej byłym właścicielom." Dalej odwołujący wskazał, iż "cel wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie niejako następczo był precyzowany i (...) zmieniany. Pierwsze bowiem decyzje lokalizacyjne, które precyzowały ten szeroko określony cel zezwalały na zajęcie wywłaszczonych gruntów przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich I w K., a więc na " cele cywilne". (...) Tymczasem cel ten został zmieniony, bowiem przedmiotowe tereny (...) przekazano Wojskowemu Zarządowi Kwaterunkowo-Budowlanemu w [...]. Zmieniło się więc w sposób zasadniczy przeznaczenie wywłaszczonych terenów z "celów cywilnych" na "cele wojskowe Zdaniem odwołującego taka zmiana celu wywłaszczenia dopuszczalna byłaby tylko za zgodą wywłaszczonego właściciela. Jeżeli wywłaszczona nieruchomość miała być wykorzystana na inny cel, niż określony w decyzji wywłaszczeniowej, to dysponent nieruchomości winien zawiadomić poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o możliwości zwrotu tej nieruchomości. Przeznaczenie przedmiotowych nieruchomości, zd. odwołującego się, było co najmniej zmieniane dwukrotnie bez zgody byłych właścicieli, a skoro tak to istnieją podstawy do żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
Dalej odwołujący podkreślił, że nawet przy założeniu, że przedmiotowa nieruchomość była jednak wykorzystywana na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej, to zgodnie z przytoczonym przez nim orzecznictwem (wyrok NSA z 11.02.1992r. S.A./Ka 1093/91), w sytuacji gdy wywłaszczona nieruchomość przez pewien czas była wykorzystywana na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej, ale w czasie orzekania jest już zbędna na ten cel, a taka sytuacja zd. odwołującego się zachodzi w nin. stanie faktycznym, to nieruchomość winna zostać zwrócona.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. znak: [...] na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. Nr 46, poz.543 z 2000r. ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. ze zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W jej uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami podstawową materialnoprawną przesłanką zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a zatem organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości jest obowiązany ustalić czy przesłanka ta zaistniała, bowiem poczynione ustalenia determinują rozstrzygnięcie sprawy. Stwierdzenie, że przesłanka zbędności nie zaistniała, uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości. Organ II instancji podkreślił, że w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawodawca po raz pierwszy w polskim prawie wywłaszczeniowym sformułował legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis ten zawiera dwie odrębne normy prawne, zgodnie z którymi nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli: pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia (pkt 1) albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel wywłaszczenia nie został zrealizowany (pkt 2).
Norma zawarta w przepisie art. 137 ust. l pkt l i 2 swoją formą, wprowadza poprzez alternatywę rozłączną dwie ustawowe przesłanki zbędności, w kontekście których należy oceniać zasadność zwrotu. W odniesieniu do normy zawartej w pkt 1 ust. 1 art. 137 są to dwa elementy faktyczne: upływ czasu od dnia wydania ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i stan, w jakim się ona znajduje w czasie podejmowania decyzji w przedmiocie jej zwrotu, zaś na gruncie normy z pkt 2 tego przepisu określony jest stan prawny - utrata mocy obowiązującej wymienionych expressis verbis decyzji administracyjnych związanych z realizacją celu wywłaszczenia (decyzja o lokalizacji inwestycji lub o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu).
Niezależnie jednak od różnej konstrukcji obu norm prawnych z art. 137 ust. 1 u.g.n. w zakresie zawartych w nich przesłanek zbędności nieruchomości, kluczowym elementem ich konstrukcji i w konsekwencji podstawą do oceny, czy mamy do czynienia ze stanem zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest precyzyjne ustalenie tego celu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. Dopiero wtedy możliwe stanie się badanie przez organ prowadzący postępowanie, czy "cel ten nie został zrealizowany" (art. 137 ust. l pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami) lub nawet "nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu" (art. 137 ust. l pkt l u.g.n.).
Z określeniem w art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami podstaw materialnoprawnych zwrotu nieruchomości musi pozostawać w zgodzie interpretacja celu zawartego w decyzji wywłaszczeniowej. Prawidłowa ocena celu wywłaszczenia powinna być dokonana na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. W sytuacji gdy cel wywłaszczenia został w decyzji określony w sposób ogólnikowy, prawidłowa ocena celu wywłaszczenia powinna być dokonana na podstawie analizy dokumentacji wywłaszczeniowej. W przypadku wywłaszczenia, dokonanego w drodze decyzji administracyjnej, będzie to analiza dokumentacji załączonej do wniosku o wywłaszczenie, treść samego wniosku lub w razie ich braku - inne dokumenty pochodzące z okresu wywłaszczenia i dotyczące tego wywłaszczenia. Posiłkowe, określenia celu wywłaszczenia poszukiwać też można poprzez analizę przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy organ II instancji stwierdził, że wnioskowane do zwrotu parcele: l.kat. "2", l.kat. "3", l.kat. "4" i l.kat. "5" zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na cel określony jako "budowa osiedla "P.", stosownie do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965r. wydanej przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] ,a powołana decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] ustalała lokalizację terenów wojskowych, położonych na "P.", których granice określono na mapie katastralnej, stanowiącej załącznik graficzny. Zgodnie z powołanym załącznikiem, teren przedmiotowych parcel gruntowych objęty był wymienioną lokalizacją terenów wojskowych. O takim planowanym przeznaczeniu parcel świadczy ponadto treść, znajdującego się w aktach sprawy opracowania pod nazwą "[...] " z dnia [...].09.1964r., z którego wynika, że teren tzw. "P." przeznaczono pod urządzenie obiektu wojskowego-placu ćwiczeń, odtworzonego przez władze miasta K. w zamian za zlikwidowany obiekt i plac ćwiczeń "B.", w związku z realizacją na jego terenie wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego.
Biorąc pod uwagę powołane wyżej, zgromadzone w niniejszej sprawie materiały organ II instancji wskazał, że słusznie zatem organ I instancji ustalił jako cel wywłaszczenia przedmiotowych parcel urządzenie obiektu wojskowego - placu ćwiczeń dla potrzeb Wojska Polskiego oraz prawidłowo ustalił opierając się na znajdującej się w aktach sprawy kopii mapy katastralnej, zaopiniowanej pozytywnie jako materiał do lokalizacji szczegółowej, obejmującej przedmiotowy obszar wojskowy z zaznaczonymi granicami projektowanego placu ćwiczeń wraz z jego elementami , iż wywłaszczone parcele l.kat. "2", l.kat. "3", l.kat. "4’ i l.kat. "5" b.gm.kat. M. przeznaczone zostały pod urządzenie ośrodka szkolenia [...], który zgodnie z wyjaśnieniem, zawartym w piśmie z dnia 02.04.2001r. dowódcy [...] płk M. K. przeznaczony był do szkolenia [...] i innych jednostek stacjonujących w garnizonie K., prawidłowo ustalił także, iż teren przedmiotowych parcel znajduje się w kompleksie zadrzewionym i zakrzewionym głównie samosiejkami, przez który przechodzą drogi gruntowe wysypane kamieniem, na terenie zlokalizowano naturalne cieki wodne, że kompleks jest trudno dostępny, że po stronie południowo-wschodniej granicy parceli l.kat. "5" teren graniczy z obiektami tj. [...] , że po stronie północnej parcel znajduje się otwarty teren, stanowiący miejsce ćwiczeń wojskowych ([...]).
Zd. organu II instancji poczynione ustalenia co do zagospodarowania i wykorzystywania terenu oraz dokumentacja pochodząca z lat 1971-1972, rozliczająca wykonanie zadania inwestycyjnego pod nazwą "[...] ", związanego z potrzebami wojskowego placu ćwiczeń dały pełną podstawę organowi I instancji do stwierdzenia, że cel wywłaszczenia został zrealizowany zgodnie z decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] o lokalizacji szczegółowej Nr [...], ponadto brak wybudowania na przedmiotowych parcelach obiektów wojskowych nie mogło być podstawą do uznania ich za zbędne dla celu wywłaszczenia, ponieważ sposób ich zagospodarowania i wykorzystania należy oceniać w odniesieniu do sposobu zagospodarowania i wykorzystywania całego kompleksu szkoleniowego "P.", a w skład ośrodka szkolenia wojsk (poligonu) wchodzi , oprócz obszaru zurbanizowanego również teren niezabudowany, służący szkoleniu wojsk, polegającemu m.in. na prowadzeniu ćwiczeń spadochronowych, jazdy samochodami ciężarowo-terenowymi i gąsienicowymi oraz ćwiczeń strzeleckich, a także obszar ochronny, oddzielający teren ćwiczeń wojskowych od terenów cywilnych; bez obszaru służącego wskazanym wyżej ćwiczeniom, jak również stanowiącego strefę ochronną, obiekt poligonowy nie mógłby spełniać swoich funkcji, zatem istnienie takich obszarów jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania celu wywłaszczenia - placu ćwiczeń, zabezpieczającego proces szkolenia wojsk.
Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu K. M. kwestii, iż nawet przy założeniu, że przedmiotowa nieruchomość była w przeszłości wykorzystywana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, a w czasie orzekania jest już zbędna na ten cel, to winna zostać zwrócona, Wojewoda [...] zwrócił uwagę, iż z postanowień przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami a contrario wynika, że jeśli cel wywłaszczenia nieruchomości został definitywnie osiągnięty (art. 137 ust. l pkt 2 in fine ustawy o gospodarce nieruchomościami) to nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości, mimo późniejszej zmiany jej przeznaczenia (T. Woś "Wywłaszczenie i zwrot nieruchomości" Wyd. Prawnicze PWN 1998 r.). Organ podkreślił, że to w przekonaniu odwołującego przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna dlatego, że nie jest już potrzebna wojsku na poligon wojskowy, lecz w rozumieniu ustawy, która określa, na czym zbędność polega - nieruchomość byłaby zbędna tylko wówczas, gdyby do powstania poligonu nie doszło, a skoro poligon powstał, to cel wywłaszczenia został zrealizowany i późniejsza zmiana przeznaczenia nie uzasadnia żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jako zbędnej (wyrok NSA z dnia 09.06.2000r. sygn. akt I SA. 1017/99).
Dokonując natomiast oceny zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy zwrotu części działki ewidencyjnej nr [...] położonej w M. w granicach parceli l.kat. "1" b.gm.kat. M,, Wojewoda [...] stwierdził, że przedmiotowy zakres nieruchomości podlegających zwrotowi na zasadach i w trybie określonym w art. 136 i następnych ustawy z dnia 21.08.1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2000 roku nr 46 poz.543 ze zmianami) określają ust. 3 i 4 art. 136 oraz art. 216 ustawy, a art. 136 ust. 3 stanowi, że zwrotowi podlega nieruchomość wywłaszczona lub jej część. Zgodnie zaś z ust. 4 tego przepisu postanowienia ust. 3 stosuje się odpowiednio do części nieruchomości nabytej w drodze umowy zawartej stosownie do postanowień art. 113 ust. 3 ustawy a więc części nieruchomości, która nie została objęta wywłaszczeniem, a nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Z kolei art. 216 ustawy rozszerza zakres stosowania instytucji zwrotu na nieruchomości nabyte lub przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustaw określonych taksatywnie w tym przepisie oraz przejętych na rzecz określonych podmiotów i na potrzeby Tatrzańskiego Parku Narodowego. Taka konstrukcja art. 136 ust.3 i 4 oraz art. 216 ustawy podkreślił organ II instancji determinuje wykładnię pojęcia "nieruchomość wywłaszczona" zawartego w ust. 3 art. 136 i przez pojęcie to należy rozumieć wyłącznie nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia rozumianej sensu stricto, a więc na podstawie indywidualnej w znaczeniu podmiotowym i konkretnej w sensie przedmiotowym decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu administracyjnym na podstawie obowiązujących przepisów ustaw (i dekretów z mocą ustaw), regulujących ogólne zasady i tryb przymusowego odjęcia lub ograniczenia własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości za odszkodowaniem.
Podkreślił także, iż istotne znaczenie dla określenia zakresu przedmiotowego nieruchomości podlegających zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w art. 136 i następne ustawy z dnia 21.08.1997 roku o gospodarce nieruchomościami mają postanowienia art. 216 omawianej ustawy, który nakazuje stosować przepisy rozdziału 6 działu III ustawy do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie: art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 31, poz. 138, z 1961 r. Nr 7, poz. 47 i Nr 32, poz.159, oraz 1972 r. Nr 27, poz. 192),
ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz.U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r. Nr 22, poz, 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz.84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz.U. Nr 35, poz. 35 z 1948r. i Nr 39, poz. 172 z 1957r.), oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.
Organ II instancji stwierdził, że skoro, parcela l.kat. "1" b.gm.kat. M. przejęta została na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa w trybie z art. 2 ust. l lit. c dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 3, poz. 13 z 1945r.) to oznacza , że nieruchomość ta nie była przedmiotem wywłaszczenia i nie mieści się w żadnej z kategorii - nieruchomości podlegających zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, a ustalenie, że konkretna nieruchomość nie mieści się w żadnej z kategorii nieruchomości podlegających zwrotowi w trybie powołanej ustawy zobowiązuje do wydania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości z powodu braku podstawowej materialnoprawnej przesłanki zwrotu nieruchomości (wyroki NSA z 9.04.2001r. Sygn. akt II S.A./Kr 2058/00, z dnia 29.10.2001r. sygn. akt II S.A./Kr 786/01i z dnia 26.11.2001r. sygn. akt II S.A./Kr 2577/99)., co prawidłowo orzekł organ I instancji.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], jak również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji - orzekających o odmowie zwrotu części działki ewidencyjnej nr [...], położonej w M. gm. W. w granicach wywłaszczonych parcel gruntowych 1. kat. "1" o pow. 0,8233 ha, 1. kat. "2" o pow. 0,5451 ha, 1. kat. "3" o pow. 0,5826 ha, 1. kat. "4" o pow. 0,5728 ha i 1. kat. "5" o pow. 0,5436 ha położonych. w b.gm. kat. M. K. M. zarzucił rażące naruszenie art. 136 i art.137 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. Nr 46, poz.543 z 2000 r. z późn. zm.) i wniósł o jej uchylenie oraz o orzeczenie o zwrocie wywłaszczonych parcel gruntowych będących przedmiotem niniejszego postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu.
W jej uzasadnieniu skarżący wskazał, że uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podał, że zwrot nieruchomości w trybie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest możliwy, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki: nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o jej wywłaszczeniu oraz gdy aktualny w chwili orzekania stan prawny nieruchomości nie stanowi przeszkody do jej zwrotu poprzedniemu właścicielowi, podczas gdy przedmiotowa działka została przez Skarb Państwa przekazana [...] Giełdzie "M." S.A. i stanowi obecnie jej własność to wobec tego roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nawet jeśli byłoby zasadne jest bezskuteczne. Tymczasem, jak podkreślił skarżący przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) właściwe w sprawach o zwrot wywłaszczonych nieruchomości wyraźnie i jednoznacznie konstytuują tylko jedną przesłankę uzasadniającą zasadność roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości tj. art. 136 ust.3 u.g.n. stanowi, że poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu tej nieruchomości jeśli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z ugruntowanych poglądów orzecznictwa i poglądów prezentowanych w doktrynie, jednoznacznie wynika, że jeżeli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej nieruchomość taka podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela. Jednoznacznym jest również to, że jeżeli wywłaszczona nieruchomość ma być wykorzystywana na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, dysponent nieruchomości powinien zwrócić się do byłego właściciela o oświadczenie czy żąda on zwrotu nieruchomości. Dopiero jeżeli były właściciel nie zażąda zwrotu nieruchomości będzie ona mogła być użyta na inny cel i później były właściciel nie będzie mógł żądać jej zwrotu. (por. J. Owulski, J. Kwaśniewski "Zwrot wywłaszczonej nieruchomości" Rejent, nr 12 - grudzień 1995 r. s. 9 i nast; por. także wyrok NSA z 19.07.1994 r. S.A./Ka 2214/93 Prok. i Pr. 1995/6/56). Przeznaczenie przedmiotowych wywłaszczonych nieruchomości było, zd. skarżącego, co najmniej dwukrotnie zmieniane, przy czym podkreślić należy - bez zgody byłych właścicieli. A skoro tak, to były właściciel ma prawo żądać zwrotu tych wywłaszczonych nieruchomości. Również orzecznictwo SN jednoznacznie wskazuje na fakt, iż zmiana celu przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości, bez uprzedniej zgody byłych właścicieli, jest niedopuszczalna (por. np.: uchwałę SN z 27.01.1988 r. III AZP 11/87; wyrok SN z 29.03.1994 r. III ARN 7/94 OSNAP 19994/1/3; wyrok SN z 7.02.1995 r. III ARN 82/94; wyrok NSA S.A./Bk 108/94 Pr. Gosp. 1995/8/24; wyrok SN z 07.02.1995 r. III ARN 82/94 OSNAP 1995/15/183 ).
Dalej skarżący wskazał, że w takim stanie rzeczy więc - nie jak podaje organ administracyjny - żądanie zwrotu nieruchomości jest bezskuteczne, lecz bezskutecznym wobec właściciela wywłaszczonej nieruchomości było jej zbycie i przeznaczenie na inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowej bez uprzedniej zgody wywłaszczonego właściciela. Rozporządzenie bowiem wywłaszczoną nieruchomością, która podlega zwrotowi, nie powoduje wg obowiązujących przepisów prawa, że Skarb Państwa ([...]) nie jest zwolniony z obowiązku zwrotu niewykorzystanej na cele wywłaszczeniowe nieruchomości. Nieruchomość taka podlega zwrotowi, a rozporządzenie nią jest bezskuteczne w stosunku do byłego właściciela, któremu przysługują uzasadnione roszczenia o zwrot nieruchomości. Oznacza to, że należy traktować Skarb Państwa tak jakby nieruchomością nie rozporządził i jest on w dalszym ciągu zobowiązany do zwrotu nieruchomości. Brak możliwości spełnienia tego obowiązku w naturze, wywodził skarżący, powoduje, że na Skarbie Państwa ciąży obowiązek wypłaty odszkodowania byłym współwłaścicielom równego wartości wywłaszczonego gruntu w dacie orzekania o zwrocie. Inne rozwiązanie problemu prowadziłoby do absurdalnych sytuacji kiedy, wywłaszczano by obywateli z nieruchomości za słusznym - tylko z nazwy - odszkodowaniem, po to by móc po wywłaszczeniu sprzedać grunt komu innemu nie bacząc na cele wywłaszczenia. Wywłaszczony obywatel nie mógłby skutecznie żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, bo w chwili żądania zwrotu Skarb Państwa nie byłby jej właścicielem. Tak więc rozumowanie, że bezskutecznym jest żądanie zwrotu nieruchomości, która winna zostać zwrócona, ale nie jest to możliwe, bo została zbyta - jest niedopuszczalnym z punktu widzenia zasad poszanowania prawa własności jakie obecnie tworzy ustawodawstwo z Konstytucją RP na czele.
Zd. skarżącego organ w swojej decyzji nie kwestionuje spełnienia się w niniejszej sprawie ustawowego warunku uzasadniającego zwrot nieruchomości wynikającego z art. 136 ust. 3 u.g.n. Przyjąć więc należy, iż w kwestii tej organ zajmuje stanowisko przedstawione przez stronę w treści uzasadnienia odwołania od decyzji organu I instancji, a więc uznaje że nieruchomość nie była wykorzystywana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Inne rozumienie milczenia organu w tej kwestii, byłoby rozstrzyganiem wątpliwości na niekorzyść strony, co w świetle powszechnie przyjętych zasad postępowania nie jest dopuszczalne i stanowiłoby oczywiste i rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy.
Konkludując swoje stanowisko skarżący stwierdził, że w powyższej sprawie spełnione są przesłanki zwrotu nieruchomości dokonywanego w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n., zatem odmowa jego zwrotu stanowi oczywiste naruszenie cyt. wyżej przepisów.
Nadto skarżący wskazał, że organ powołał się w swojej decyzji na orzeczenie NSA z 12.05.1994 r. w którym to orzeczeniu stwierdzono, iż organ orzekający o zwrocie powinien zbadać nie tylko przesłanki zwrotu nieruchomości określone w ustawie, ale również aktualny w chwili orzekania stan prawny i w tej kwestii skarżący stwierdził, że po pierwsze orzeczenia Sądu wydane w innej sprawie nie wiążą organów orzekających w innych, nawet rodzajowo podobnych sprawach, po drugie cytowane orzeczenie odnosi się do zgoła odmiennego niż w niniejszej sprawie stanu prawnego, po trzecie wreszcie, cytowane orzeczenie wydane zostało na gruncie nieobowiązującej już ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości z 1985 r., którą zastąpiła ustawa o gospodarce nieruchomościami, a która w nieco odmienny sposób reguluje kwestię wywłaszczenia i zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
Skarżący podkreślił także , iż zmieniła się również Konstytucja RP, która w obecnym brzmieniu kładzie szczególny nacisk na ochronę prawa własności i w konsekwencji zmianie uległy również poglądy doktryny i orzecznictwa zapatrujące się na kwestię zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
W brzmieniu przepisów ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. wystarczyło, że wywłaszczona nieruchomość była użyta zgodnie z celem wywłaszczenia, ażeby definitywnie wykluczyć możliwość zwrotu tej nieruchomości. W pierwotnym brzmieniu przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (u.g.g.) z 1985 r. przesłanką zwrotu było jeżeli stała się zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie", a po nowelizacji tej ustawy w 1990 r. zastrzeżono, w art. 47 ust. 4 u.g.g., że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na inne cele niż określone w decyzji o wywłaszczeniu, oraz w art. 69 ust. 1 u.g.g. - że podlega zwrotowi jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tego samego zwrotu używa obecnie obowiązująca ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 136 ust. 3. Zmiana jest wyraźna, a polega na radykalnym ograniczeniu praw wywłaszczyciela, który może obecnie używać wywłaszczonej nieruchomości tylko na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Jeżeli nieruchomość przestaje być potrzebna dla tego określonego celu publicznego - co w przedmiotowej sprawie jest okolicznością bezsporną - to musi być ona zwrócona poprzednim właścicielom. Mając na względzie aktualnie obowiązujące przepisy, a także kierunek zmian w modelu ochrony własności i modelu wywłaszczenia nie może budzić wątpliwości, to że obecnie nie wystarczy - tak jak było pod rządami starej ustawy i Konstytucji z 1952 r. - tylko czasowe użycie nieruchomości na cele wywłaszczeniowe określone w decyzji wywłaszczeniowej.
Skarżący podkreślił także, iż odmowa zwrotu przedmiotowej nieruchomości i ciągłe zmienianie jej przeznaczenia jest jawnym łamaniem w/w art. 21 Konstytucji RP i to ze strony organów władzy, które winny czuwać nad należytym przestrzeganiem zagwarantowanych w Konstytucji praw, a ponadto skarżący podtrzymał wszystkie argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji wydanej w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm./
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Skarga jest bezzasadna.
Stosownie do treści art. 136 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tj. Dz.U. z 2000 r. nr46 poz.543 ze zm./ w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, stosownie zaś do treści art. 137 tej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany, przy czym jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.
Zgodnie z treścią art. 216 cyt. ustawy jej przepisy dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i z 1982 r. Nr 11, poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138, z 1961 r. Nr 7, poz. 47 i Nr 32, poz. 159 oraz z 1972 r. Nr 27, poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. Nr 27, poz. 216, z 1972 r. Nr 49, poz. 312 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159, z 1972 r. Nr 27, poz. 193 oraz z 1974 r. Nr 14, poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192, z 1973 r. Nr 48, poz. 282 i z 1985 r. Nr 22, poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.
Odnosząc powyższe zasady do okoliczności nin. sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, a następnie prawidłowo oceniły , iż brak jest podstaw do orzeczenia zwrotu nieruchomości objętych wnioskiem skarżącego tj. części działki nr [...] w M. w granicach wywłaszczonych parcel gruntowych l.kat. "1" oraz l.kat. "2", l.kat. "3", l.kat. "4" i l.kat. "5".
I tak w odniesieniu do parceli gruntowej l.kat. "1" należało odmówić jej zwrotu, skoro przeszła na własność Skarbu Państwa - a którego to ustalenia skarżący nie kwestionuje - zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. c dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej /tj. z 1945 r. Dz. U .Nr 3 poz.13/, a zwrotowi podlegają jedynie nieruchomości wywłaszczone w trybie przepisów enumeratywnie wskazanych w cyt. wyżej art. 216 ustawy, wśród których nie wymieniono dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W odniesieniu do pozostałych parcel gruntowych wchodzących obecnie w skład części działki nr [...] należy stwierdzić, że w treści decyzji z dnia [...] listopada 1968 r. znak [...] cel na jaki zostały wywłaszczone przedmiotowe parcele gruntowe został określony w sposób ogólnikowy tj. wskazano jedynie, że przedmiotowe parcele zostały wywłaszczone na cel "budowy osiedla P.", ale równocześnie wskazano, że budowa przedmiotowego osiedla ma nastąpić stosownie do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r. wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]. Z kolei z treści tej decyzji oraz stanowiącego jej integralną część planu w skali 1: 2880 oraz opracowania będącego podstawą do wydania decyzji o lokalizacji "[...]" z dnia [...] września 1964 r. jednoznacznie wynika, że cel wywłaszczenia "budowa osiedla P." to w swojej istocie lokalizacja terenów woskowych na tzw. P. przeznaczonych pod urządzenie obiektu wojskowego-placu ćwiczeń, odtworzonego w zamian za zlikwidowany obiekt i plac ćwiczeń "B.", w związku z realizacją na jego terenie wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala stwierdzić, że m.in. przedmiotowe parcele przeznaczone zostały pod urządzenie ośrodka szkolenia [...], który był przeznaczony do szkolenia [...] i innych jednostek, a obecnie jakkolwiek teren odpowiadający przedmiotowym parcelom nie jest zabudowany to stanowi fragment terenu stanowiącego miejsce ćwiczeń wojskowych.
Słusznie zatem organy obu instancji odmówiły zwrotu przedmiotowych parcel skoro ustalono, że nie stały się one zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Słusznie także uznano, że brak zabudowy na przedmiotowych parcelach obiektów wojskowych nie może stanowić podstawy do uznania ich za zbędne dla celu wywłaszczenia, skoro w skład ośrodka szkolenia /poligonu/ wchodzić musi oprócz obszaru zurbanizowanego również teren niezabudowany służący szkoleniu wojsk, a także obszar ochronny oddzielający teren ćwiczeń od terenów cywilnych.
Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych w skardze należy stwierdzić, że są one nieuzasadnione, a wręcz uznać, że odnoszą się do jakiegoś innego stanu faktycznego. Skarżący zarzuca bowiem , że przeznaczenie wywłaszczonych parcel było dwukrotnie zmieniane, że bezspornym było w toku postępowania, iż wywłaszczone parcele stały się zbędne na cel dla, którego zostały wywłaszczone oraz , że przedmiotowy grunt został przekazany przez Skarb Państwa [...] Giełdzie "M." S.A. wobec czego roszczenie skarżącego zostało uznane za bezskuteczne.
Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny pozwala stwierdzić, że własność nieruchomość objętej wnioskiem skarżącego stanowiąca obecnie część działki nr [...] w M. nie została przekazana podmiotowi wskazanemu przez skarżącego lecz stanowi własność Skarbu Państwa – [...] /vide poświadczenie własności k. 118 akt adm. oraz wykaz zmian gruntowych k.114 akt adm./, a wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego pozwalają jednoznacznie ustalić, że przedmiotowe działki zostały wykorzystane na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, ich przeznaczenie nie było zmieniane oraz , że w dalszym ciągu są wykorzystywane zgodnie z tym celem.
Mając na uwadze przytoczone okoliczności Sąd orzekł na zasadzie art.151 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Postępowanie przed sądami administracyjnymi jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło