I SA/Wa 114/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska /spr./ Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Gminy L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez Gminę L. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oddala skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia przez Gminę L. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, oraz odmawiającą potwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. prawa własności wspomnianej nieruchomości. Decyzję wydano w oparciu o następujący stan sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. stwierdził na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.) nabycie z mocy prawa przez Gminę L. nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w obrębie L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, posiadającą urządzoną księgę wieczystą KW nr [...]. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2005 r. Starosta B. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją Wojewody [...], podnosząc, że jako organ właściwy do administrowania nieruchomościami Skarbu Państwa bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, oraz wskazując, iż przedmiotowa nieruchomość nigdy nie należała do rad narodowych, terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych wyżej wymienionym organom , a zatem nie mogła stać się z mocy prawa mieniem Gminy L. W wyniku wznowienia postępowania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. uchylił swoją poprzednią decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. i odmówił potwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. ww. nieruchomości wskazując, że nabycie nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy dotyczy jedynie nieruchomości, które w dniu 27 maja 1990 r. należały do rad narodowych, terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powyższym organom. Wojewoda [...] wskazał, iż z akt sprawy wynika, że nieruchomość powyższa stanowiła mienie po byłej [...]. Zgodnie zaś z ustawą z dnia 9 listopada 1990 r. o przejęciu majątku po byłej Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (Dz.U. z 1991 r. nr 16, poz.72), która weszła w życie w dniu 27 lutego 1991 r. nieruchomości i ruchomości, które pozostawały w dniu 24 sierpnia 1989 r. w samoistnym posiadaniu byłej [...] lub wyodrębnionych jednostek organizacyjnych podległych byłej [...] w szczególności użytkowane następnie przez [...], przechodzą na mocy tejże ustawy na rzecz Skarbu Państwa. W świetle powyższego według stanu prawnego na dzień 27 maja 1990 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990 r., przedmiotowa nieruchomość nie należała do organów wymienionych w art. 5 ust. 1 tejże ustawy, co oznacza, że nie podlegała komunalizacji w tym trybie. Od decyzji Wojewody [...] odwołanie wniósł Burmistrz L., podnosząc, iż wprawdzie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że jeżeli dalsze przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe należące do podmiotów wskazanych w tym przepisie staje się w dniu wejścia w życie ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin, jednakże ust. 4 tegoż artykułu stanowi, że gminie, na jej wniosek może być także przyznane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1 -3 jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań i to na podstawie tego przepisu przedmiotowa nieruchomość winna być skomunalizowana. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzja z dnia [...] października 2005 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. podtrzymując argumentację przedstawioną przez organ pierwszej instancji, dodatkowo wskazując, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie komunalizacyjne toczyło się w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., czego przed wniesieniem odwołania Burmistrz L. nie kwestionował, a nie na podstawie wskazywanego obecnie ust. 4 tegoż artykułu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Burmistrz L., wnosząc o uchylenie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2005 r. i orzeczenie o stwierdzeniu na rzecz Gminy L. nabycia nieodpłatnie własności przedmiotowej nieruchomości, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Burmistrz L. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 5 ust. 1 i ust. 4 ustawy z 10 maja 1990 r., poprzez nierozważnie zasadności orzeczenia o nabyciu własności przedmiotowej nieruchomości przez Gminę L. w oparciu o art. 5 ust. 4 powołane ustawy, mimo istnienia ku temu podstaw w złożonym wniosku. Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem sprawy sądowo administracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie nie zostało wykazane, by kwestionowane decyzje naruszały przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych lub przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w taki sposób, by zachodziły przesłanki do ich uchylenia, stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z póz. zm.). W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje zasadność wznowienia postępowania i konieczność ponownego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na wystąpienie przesłanki wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Nie budzi bowiem wątpliwości okoliczność, że Starosta B. nie otrzymał decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. z czego należy wnosić, że nie brał udziału w sprawie, zaś jako organ właściwy do administrowania nieruchomościami Skarbu Państwa , w przypadku ich komunalizacji jest on stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. W tym stanie sprawy zgodnie z przywołanym przepisem art. 145 § 1 pkt 4 kpa organ miał obowiązek wznowić postępowanie i w ramach tego postępowania ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę zapewniając jednocześnie udział w tymże postępowaniu wszystkim stronom a także skierować do wszystkich stron postępowania swoją decyzję. W niniejszej sprawie spór sprowadza się do oceny czy w danym stanie faktycznym i prawnym Wojewoda [...] po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. zasadnie uchylił swoją decyzję i odmówił potwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. własności nieruchomości położonej w L. oznaczonej jako działka nr [...], czy też nie. W szczególności należy podkreślić, że podstawę prawną wydania decyzji przez organ I instancji stanowił przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Wskazany przepis stanowi, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Stosownie do treści art. 40 wymienionej ustawy, weszła ona w życie z dniem 27 maja 1990 r. Zatem warunkiem skomunalizowania nieruchomości jest to by stanowiły one w dniu 27 lutego 1990 r. mienie Skarbu Państwa. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania w dacie wejścia życie ustawy komunalizacyjnej nieruchomość położona w L. oznaczona jako działka nr [...] nie należała do żadnego z podmiotów, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy. Jako mienie po byłej [...]. nieruchomość ta stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa dopiero w dniu 27 lutego 1991 r. na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 1990 r. o przejęciu majątku po byłej [...] ., a to oznacza, że nie mogła stać się z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotem własności Gminy L., gdyż w tym dniu nie stanowiła własności państwowej. Skarżący podnosi, że rzeczona nieruchomość winna być skomunalizowana na podstawie art. 5 ust 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a Gmina w żadnym ze składanych wniosków nie wskazywała podstawy prawnej w oparciu o którą ubiega się o nabycie własności nieruchomości. W ocenie Sądu zarzut skarżącego jest chybiony, gdyż postępowanie komunalizacyjne w niniejszej sprawie od początku toczyło się na podstawie art. 5 ust.1, a nie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy, czego Burmistrz L. do czasu wydania w wyniku wznowienia postępowania rzez Wojewodę [...] decyzji nigdy nie kwestionował. Nadto w aktach sprawy znajduje się wniosek Burmistrza L. z dnia [...] października 2003 r. skierowany do Wojewody [...], w którym Burmistrz pisze wprost o "nieruchomości która z mocy prawa stała się mieniem komunalnym". Należy podkreślić, iż przejęcie przez gminę nieruchomości w trybie art. 5 ust. 4 ustawy komunalizacyjnej nie jest tożsame z nabyciem z mocy prawa przez gminę prawa własności określonej nieruchomości w trybie art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. Decyzja wydawana w trybie art. 5 ust. 4 powołanej ustawy nie jest decyzją stwierdzającą nabycie z mocy prawa określonej nieruchomości, gdyż jest to decyzja konstytutywna a nadto mająca zawsze charakter uznaniowy, w odróżnieniu od decyzji wydawanej w trybie art. 5 ust. 1 tejże ustawy mającej charakter deklaratoryjny. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, iż niezależnie od trybu komunalizacji przyjętego w sprawie, nabyciu przez gminę nieruchomości zarówno na podstawie art. 5 ust. 1 jak i art. 5 ust. 4 powołanej ustawy, podlegają jedynie te, które w dniu 27 lutego 1990 r. stanowiły mienie Skarbu Państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.