VI SA/Wa 645/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-09
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Andrzej Czarnecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedstawienie przez kierowcę dowodu uiszczenia opłaty drogowej po zakończeniu kontroli, ale z datą zakupu zgodną z datą kontroli, stanowi wystarczający dowód na uiszczenie opłaty w momencie kontroli, zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedstawienie dowodu uiszczenia opłaty drogowej po zakończeniu kontroli, nawet jeśli karta opłaty została zakupiona w dniu kontroli, nie jest wystarczające do udowodnienia, że opłata została faktycznie uiszczona w momencie kontroli. Ciężar dowodu spoczywa na stronie skarżącej, która musi wykazać, że mimo nieokazania dowodu w czasie kontroli, opłata została prawidłowo wniesiona. Sama data zakupu karty nie jest wystarczającym dowodem na jej faktyczne posiadanie i wypełnienie w momencie kontroli.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę W. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za brak dowodu uiszczenia opłaty drogowej oraz za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu. Spółka zarzuciła, że kierowca nie okazał dowodu opłaty z roztargnienia, mimo że opłata została uiszczona i karta opłaty była w dokumentach pojazdu. Organ odwoławczy uchylił częściowo decyzję, ale utrzymał karę za brak dowodu uiszczenia opłaty, uznając, że przedstawienie karty po kontroli nie jest wystarczające.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. nr [...][...] Inspektor Transportu Drogowego w W. nałożył na W. sp. z o.o. w W. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł w tym karę w kwocie 4.000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i karę w wysokości 1.000 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, o 4 godziny i 30 minut. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 93 ust. 1, 92 ust. 1 pkt 6, art. 92 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) w zw. z lp. 6 i lp.10.3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999 ze zm.)
Natomiast podstawę faktyczną stanowiło stwierdzenie w czasie przeprowadzonej w dniu 19 lutego 2003r. kontroli pojazdu marki [...] nr rej. [...] należącego do w/w spółki, na podstawie wykresówki z dnia 18 lutego 2003r., przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 4 godz. 30 min., skutkującego naruszeniem art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2004r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.) oraz nieokazanie przez kierowcę pojazdu w czasie tej kontroli karty opłaty drogowej i tym samym, jak uznał organ, naruszenie art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
W odwołaniu od tej decyzji W. sp. z o.o. w W., skarżąca w niniejszej sprawie, wniosła o jej uchylenie w części obejmującej karę pieniężną w wysokości 4.000 zł., podnosząc, iż spółka wykonuje transport na potrzeby własne sporadycznie i z tego względu opłaty drogowe stosowane są w miarę poruszania się pojazdu po drogach publicznych i w dacie kontroli pojazd posiadał w dokumentach pojazdu opłatę drogową jednak przez roztargnienie i bezmyślność kierowcy nie została przez niego w czasie kontroli okazana mimo, że druk opłaty drogowej został wypełniony i umieszczony w teczce z innymi dokumentami przez pracownika K. D., który poinformował kierowcę, o tym, że ma on winietę. Skarżący dołączając do odwołania ksero opłaty drogowej podał nadto, iż "kierowca nie skojarzył tłumacząc się, że opłaty drogowej nie posiada, bo myślał, że chodzi o podatek drogowy".
Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 cyt. ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.4.1. załącznika do w/w ustawy i w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 149, poz. 1452), § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.) Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 4000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (pkt 1) i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zdaniem organu wyjaśnienia strony, iż kierowca przez roztargnienie i bezmyślność nie okazał w czasie kontroli karty opłaty drogowej nie mogą w świetle obowiązujących przepisów prawa stanowić podstawy uwzględnienia odwołania. Przedstawiona przez stronę karta opłaty dobowej nie stanowi wiarygodnego dowodu na uiszczenie w chwili kontroli opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Przedstawienie dobowej karty opłaty drogowej po zakończonej kontroli, w sytuacji, gdy przepisy cyt. rozporządzenia dają możliwość zakupu oraz wypełniania karty dobowej z datą kontroli już po dokonaniu kontroli, nie może w ocenie organu, stanowić dowodu uiszczenia wymaganej przepisami opłaty drogowej. Z uwagi jednak na przepis art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz innych ustaw Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w/w decyzję w części zaskarżonej i nałożył karę pieniężną w wysokości 3000 zł, stosując przepisy obowiązujące w chwili orzekania organu II instancji.
W skardze na tę decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 92 ustawy o transporcie drogowym w zw. z załącznikiem do tej ustawy oraz art. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych przez ukaranie karą pieniężną mimo, iż przedstawił dowód w postaci karty opłaty drogowej, z której wynikało, że w czasie kontroli oplata drogowa została wniesiona, naruszenie art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 76 § 1 i § 3 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. przez zaniechanie wyjaśnienia w drodze postępowania dowodowego wątpliwości organu, co do tego, czy w dacie kontroli opłata drogowa została uiszczona w tym nieuwzględnienie daty zakupu karty opłaty drogowej oznaczonej na tej karcie, a wskazującej jednoznacznie, w jakiej dacie opłata drogowa została uiszczona. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg przepisanych norm, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2.400 zł.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organy nie wzięły pod uwagę daty, w jakiej karta opłaty drogowej została zakupiona, a nałożenie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty drogowej na podstawie, że skarżąca miała możliwość wypełnienia karty opłaty drogowej niezgodnie z prawem narusza przepisy art. 7, 77, 76, § 1 i 3 i art. 75 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty w niej podniesione za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2002r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i wobec tego podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wykonujący przewozy na potrzeb własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdem samochodowym po drogach krajowych. Natomiast przepis art. 87 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest zobowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli dowód uiszczenia powyższej opłaty.
Z art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie i załącznika do tej ustawy wynika, iż karze podlega naruszenie przepisów dotyczących uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych nie zaś naruszenie obowiązku statuowanego przepisem art. 87 ust. 1 tej ustawy. Jeżeli jednak wynikający z powołanego przepisu obowiązek okazania w czasie kontroli dowodu opłaty nie został wykonany, to rzeczą strony, a nie organu, jest wykazanie, iż mimo nieposiadania w pojeździe i nieokazania uprawnionemu organowi kontroli opłata drogowa w dacie kontroli została prawidłowo wniesiona.
W czasie przeprowadzonej w dniu 19 lutego 2003r. o godz. 1825 kontroli pojazdu kierowca S. B., co w sprawie bezsporne, nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 87 ust. 1 cyt. ustawy, bo karty opłaty za przejazd pod drogach krajowych nie okazał. Niezależnie zatem od przyczyn tego stanu rzeczy na stronie skarżącej spoczywał ciężar dowodu, iż w istocie przedmiotowa opłata została w dacie tej kontroli wniesiona i ona też obciążona jest ryzykiem jakie niesie sytuacja braku możliwości wykazania, już po zakończonej kontroli, iż ustanowiony przepisem art. 42 ust. 1 powołanej ustawy obowiązek został przez skarżącą wykonany. W tym względzie należy mieć na uwadze, iż w świetle art. 87 ust. 1 tej ustawy dowodem na wykonanie tego obowiązku jest przedstawienie dowodu uiszczenia opłaty już w czasie kontroli. Zaistniały w sprawie stan rzeczy wymaga zatem dużej ostrożności w ocenie złożonych przez skarżącą dowodów zwłaszcza, iż chodzi o dobową kartę opłaty. Organ II instancji zasadnie, w świetle materiału dowodowego uznał, iż w powyższym zakresie skarżąca wiarygodnych dowodów nie przedstawiła, i takiej oceny nie zmienia podnoszona w skardze okoliczność złożenia przez skarżącą spółkę wraz z odwołaniem dowodu w postaci wypełnionej karty drogowej seria i nr [...] (kopia, a następnie oryginał). Nie chodzi bowiem tylko o wykazanie, iż karta została wykupiona w dacie 19 lutego 2003r., ale o przedstawienie dowodu, iż w chwili kontroli, tj. w tej dacie o godz. 1825 skarżący dysponował dowodem uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Treść karty, wbrew twierdzeniom skarżącej, ani też złożone wraz z odwołaniem oświadczenie kierowcy, który protokół kontroli podpisał bez zastrzeżeń, a także oświadczenie innego pracownika nie dają podstaw do takiego przyjęcia i w istocie takiej też oceny (chociaż bez stosownej artykulacji, co jednak w tym stanie rzeczy nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy) organ II instancji dokonał uznając, iż skarżący wiarygodnych dowodów nie przedstawił. Należy mieć bowiem na uwadze, iż stosownie do w/powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury uiszczenie przedmiotowej opłaty następuje nie tylko (jak twierdzi skarżąca) przez nabycie karty ale także przez jej wypełnienie z tym, że karta dobowa może być w części dot. numeru rejestracyjnego pojazdu i terminu ważności karty wypełniona przez przedsiębiorcę. Widniejąca na karcie data jej zakupu, tj. 19 lutego 2003r., nie może zatem stanowić dowodu na to, iż mimo nieokazania w czasie kontroli dowodu uiszczenia tej opłaty była ona faktycznie w dacie kontroli już wypełniona. Pokreślenia wymaga również, iż organ, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie podnosi wątpliwości co do daty zakupu w/w karty i w ocenie materiału dowodowego i swych ustaleniach okoliczność jej złożenia i zakupu w dacie 19 lutego 2003r. uwzględnił, tyle, że trafnie uznał, iż nie stanowi ona wiarygodnego dowodu na uiszczenie opłaty w dacie kontroli. Zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. i art. 76 § 1 k.p.a. jest zatem zarzutem chybionym. Takimi też, w przedstawionym stanie rzeczy są pozostałe zarzuty skargi. Z tych też względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na zasadzie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło