II SA/Po 130/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr/ Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2006r. przy udziale ze skargi A. i A.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...]r. Nr [...], II. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. i A.G. kwotę 500,-zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska Pismem sporządzonym dnia [...]r. (k. 1 akt administracyjnych) skarżący A. G. – "jako sąsiad – strona" wniósł o przeprowadzenie kontroli wydanego dnia [...]r. pozwolenia nr [...] na budowę z budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] obręb S. przy ul. [...], w związku z niezachowaniem odległości nowoprojektowanego budynku od budynków A. i A.G., w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Wnioskodawca podniósł, że on i jego żona nie uczestniczyli w postępowaniu administracyjnym "na skutek odmowy udzielenia informacji o inwestycji przez urzędników i wcześniejszego stanowiska organu rozpatrującego wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę". W dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. przeprowadził kontrolę na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] w związku z budową budynku mieszkalnego. W protokole oględzin robót budowlanych nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości i wskazano, że na dzień kontroli nie ma możliwości ustalenia odległości budowanego obiektu od granicy działki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) oraz art. 48, art. 49b, art. 50 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) umorzył – jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego w K. przy ul. [...], na działce oznaczonej nr [...], obręb S. Uzasadniając organ stwierdził, że przedmiotowy budynek jest realizowany na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r. wobec czego brak podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Brak również przesłanek do zastosowania art. 49b i art. 50 Prawa budowlanego, gdyż nie stwierdzono wykonywania robót budowlanych innych niż objęte pozwoleniem na budowę, które wymagałyby pozwolenia lub zgłoszenia. Inwestycja nie jest też prowadzona w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach. W odwołaniu od tej decyzji A.G. zarzucił, że ustalenie organu orzekającego, że inwestor – Towarzystwo Budownictwa Społecznego w K. prowadzi budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest wystarczające do uznania, iż bezprzedmiotowe jest postępowanie administracyjne wszczęte – na jego wniosek – w celu skontrolowania "realizacji inwestycji pod względem zgodności z prawem ze względu na niezachowanie odległości nowoprojektowanego budynku mieszkalnego od moich budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza branży motoryzacyjnej". Budynki te znajdują się w odległości około 6 m od granicy działki nr [...], a ściana sąsiedniego budynku magazynowego nie spełnia wymogów ściany oddzielenia przeciwpożarowego. W pomieszczeniach związanych z działalnością gospodarczą odwołującego się przechowywane są butle ze sprzężonym tlenem, potrzebnym do cięcia blach. Odwołujący wyraził też obawę, że realizacja budynków wielorodzinnych uniemożliwi naturalne oświetlenie części pomieszczeń od zachodniej strony budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. w części wskazującej podstawę prawną rozstrzygnięcia i jako podstawę prawną wskazał tylko art. 105 § 1 kpa, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego, stanowisko organu I instancji co do bezprzedmiotowości postępowania było trafne. Prace budowlane przy budowie wielorodzinnego budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w K. są prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji a dnia [...] r. nr [...] o pozwoleniu na budowę i jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji "nie stwierdzono wykonywania robót budowlanych innych niż objęte pozwoleniem na budowę, które wymagałyby zgłoszenia lub pozwolenia. Inwestycja nie jest prowadzona w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach". Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego zaprojektowania przedmiotowej inwestycji w sposób naruszający przepisy powszechnie obowiązujące, organ drugiej instancji wyjaśnił, iż mogą być one podstawą do wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym przed organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez A. i A.G. – z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu. Jeszcze raz wyjaśnili, że domagali się wszczęcia postępowania administracyjnego w celu "ustalenia faktów nieujętych w projekcie budowlanym i nie wziętych pod uwagę przy wydawaniu pozwolenia na budowę (np. nieaktualność mapy sytuacyjnej, na której nie było wskazanych budynków) oraz relacji pomiędzy projektowanymi budynkami a istniejącą sytuacją w terenie, która również nie była znana organowi wydającemu pozwolenie na budowę ani uwzględniającemu projekt (np. rzeczoznawcy przeciwpożarowemu – palne dachy magazynów sklepowych z wystającą z muru granicznego konstrukcją drewnianych okapów przy zaprojektowaniu ściany budynku mieszkalnego z otworami w odległości 4 m od niej)". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazał się uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. Skarżący nie mogą oczekiwać, że organy nadzoru budowlanego będą na wniosek skarżących kontrolować prawidłowość ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę – pod względem faktycznym i prawnym, bowiem kompetencje organów nadzoru budowlanego sprowadzają się w zasadzie do działań z zakresu inspekcji i kontroli tak w zakresie prawidłowości przebiegu procesu budowlanego, jak i utrzymania obiektów budowlanych (art. 83 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016). Przede wszystkim jednak – jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania – ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę może być weryfikowana w trybie nadzwyczajnym, nie przez organ nadzoru budowlanego. Problem jednak w tym, że skoro skarżący we wniosku z dnia [...] r. zwrócili się o kontrolę wydanego pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r., twierdząc, że nie uczestniczyli w tym postępowaniu bez swojej winy, to obowiązkiem organu było zażądanie od wnioskodawców sprecyzowania, czy wnoszą prośbę o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, czy też sygnalizują potrzebę wszczęcia postępowania sprawdzającego, czy roboty budowlane realizowane są przez inwestora w warunkach samowoli budowlanej. Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 listopada 1999r. sygn. I SA/Łd 1592/97 (Lex nr 40547) – obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego obejmuje również ustalenie przez organy administracji treści rzeczywistego żądania strony. Również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez stronę budzi wątpliwości. Nie można wykluczyć, że w istocie skarżący nie wystąpili o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tylko z tego względu, że wniosek skierowali do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K., oczywiście niewłaściwego. Stosownie bowiem do art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie. Nawet gdyby okazało się w toku dalszego postępowania, że skarżący wnieśli o wszczęcie postępowania w przedmiocie likwidacji samowoli budowlanej, to umorzenie postępowania – jako bezprzedmiotowego – z uwagi na prowadzenie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę należy uznać za przedwczesne, już chociażby z tej przyczyny, że do akt sprawy nie dołączono tej decyzji. Uniemożliwia to skontrolowanie, czy budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego prowadzona jest na podstawie wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] r. Nr [...] i czy nie dopuszczono się odstępstw przy realizacji tej inwestycji. Organy obu instancji przeoczyły, że na zdjęciu wykonanym w trakcie wizji lokalnej terenu inwestycji, obejmującym tablicę informacyjną budowy prowadzonej przez Miejskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego, wskazano, że pozwolenie o tym numerze zostało wydane w dacie [...] r. "na remont", a przedmiotem budowy jest "rewitalizacja kamiennicy z dobudową". Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska jw