II SA/Sz 356/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr.) Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006r. sprawy ze skargi P. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] r. [...] w przedmiocie uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] . Nr [...] II orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. SZ. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. U z a s a d n i e n i e : Na wniosek Prokuratora [...] w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia P. Sz. uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. W efekcie dokonanych ustaleń Starosta [...] działając na podstawie art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), decyzją z dnia [...]r., nr [...], cofnął P. Sz. uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przeciwko P. Sz. toczyło się postępowanie przygotowawcze, w wyniku którego postawiono mu zarzut poświadczenia nieprawdy, poprzez dokonanie wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu marki [...] o nr rej. [...], potwierdzającego, iż samochód ten był sprawny technicznie, podczas gdy w rzeczywistości posiadał usterki eliminujące go z ruchu drogowego. Sąd Rejonowy w [...] w dniu [...]r. wydał w tej sprawie wyrok warunkowo umarzając postępowanie przeciwko P. Sz. Mając powyższe na uwadze Starosta uznał, że zaistniała przesłanka określona w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym uzasadniająca cofnięcie P. Sz. uprawnień diagnosty. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem P.Sz. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 83 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym polegające na tym, że Starosta nie przeprowadził żadnej kontroli stacji kontroli pojazdów, w oparciu o którą mógłby ustalić dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego rzekomo niezgodnego ze stanem faktycznym. W piśmie z dnia [...] r. stanowiącym uzupełnienie odwołania P. Sz. podniósł, że kontrola pojazdu została przeprowadzona przez Inspekcję Kontroli , która, w ocenie skarżącego, nie posiada uprawnień do kontroli prywatnych samochodów osobowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia 19 stycznia 2006 r., nr SKO.N.420/5037/2005, utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy przywołał treść art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, podkreślając, że w zakresie wykonywania swoich czynności diagnosta pełni funkcję publiczną, przekazaną imiennym upoważnieniem starosty, z czym związana jest konieczność dochowania przezeń szczególnej staranności, znajomości i przestrzegania obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Kolegium stwierdziło, że ustalenia poczynione w toku postępowania przygotowawczego, nadzorowanego przez Prokuraturę [...], pod sygn. [...] oraz wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] . warunkowo umarzający postępowanie przeciwko P. Sz. , nie pozostawiają wątpliwości, iż dokonując wpisu do dowodu rejestracyjnego potwierdzającego dobry stan techniczny samochodu marki [...] o nr rej. [...], w sytuacji, kiedy w rzeczywistości posiadał on usterki wykluczające go z ruchu drogowego, P. Sz. poświadczył nieprawdę. P. Sz. , działając poprzez pełnomocnika - adwokata Z. M. - złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to, zdaniem skarżącego, polega na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przez organy art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z zestawienia tego przepisu z treścią art. 83b ust. 2 w/w ustawy wynika bowiem, że cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych przez starostę jest prawnie dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stacji kontroli pojazdów w ramach nadzoru nad stacjami kontroli pojazdów wykonywanego przez starostę, zostały ujawnione nieprawidłowości w czynnościach diagnosty wymienione w art. 84 ust. 3 tej ustawy. Skarżący zawnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania w wys. [...] (według załączonego spisu kosztów). Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), pod kątem zgodności prawem, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Będący podstawą materialnoprawną kwestionowanych decyzji przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, stanowi, że starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Treść przywołanego art. 84 ust. 3 pkt 2 nie pozostawia wątpliwości, że cofnięcie przez starostę uprawnień diagnoście do wykonywania badań technicznych poprzedzone musi być przeprowadzeniem kontroli. Przepis ten odwołuje się w tym zakresie do kontroli "o której mowa w art. 83 ust. 6". Stwierdzić należy, że art. 83 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, nie zawierał ust. 6, co należy uznać jako oczywiste niedopatrzenie ustawodawcy, który nowelizując treść art. 83 mocą art. 22 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808), wchodzącą w życie z dniem 21 sierpnia 2004 r., nie dokonał zmian w art. 84 ust. 3 pkt 2, pozostawiając odesłanie do nieistniejącego ust. 6 art. 83. Obowiązujący do 20 sierpnia 2004 r. przepis art. 83 ust. 6 ustawy stanowił, że "starosta przeprowadza, co najmniej raz w roku, kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie zgodności z wymaganiami, o których mowa w ust. 2 i art. 82 ust. 2, prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów oraz prowadzenia wymaganej dokumentacji". Wraz z wejściem w życie nowej treści art. 83, nie zawierającego już ust. 6, ustawodawca wprowadził do ustawy art. 83b. Ten nowo dodany art. 83b w istocie zastąpił normę prawną wynikającą z ust. 6 art. 83, podtrzymując m.in. zasadę, zgodnie z którą nadzór nad stacjami kontroli pojazdów sprawuje starosta. W ramach wykonywanego nadzoru starosta został zobowiązany: 1) co najmniej raz w roku przeprowadzić kontrolę stacji kontroli pojazdów w zakresie: a) zgodności stacji z wymaganiami, o których mowa w art. 83 ust. 3, b) prawidłowości wykonywania badań technicznych pojazdów, c) prawidłowości prowadzenia wymaganej dokumentacji. Przy czym opisane czynności kontrolne starosta może powierzyć, w drodze porozumienia, Dyrektorowi Transportowego Dozoru Technicznego. Przedstawione ustalenia prowadzą do konstatacji, iż pomimo wadliwego przeprowadzenia nowelizacji art. 83 ustawy, bez uwzględnienia zmian w treści art. 84 ust. 3 pkt 2, cofnięcie diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów uzależnione jest od wyników kontroli starosty, który jako jedyny organ administracji uprawniony został i zobowiązany do nadzoru nad stacjami kontroli pojazdów również w zakresie obejmującym prawidłowość wykonywania badań technicznych pojazdów. Uprawnienia starosty, może w jego imieniu wykonywać Dyrektor Transportu Dozoru Technicznego, pod warunkiem zawarcia stosownego porozumienia. Skoro prawodawca, co do którego należy zawsze przyjmować założenie o jego racjonalności, zdecydował się na użycie w art. 84 ust. 2 pkt 3 zwrotu "starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w ..." to oznacza to, że samo ujawnienie, np. przez Policję, dokonania przez diagnostę wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym, nie wyczerpuje w pełni hipotezy art. 84 ust. 2 pkt 3. Innymi słowy rzecz ujmując, wykazanie, w wyniku czynności przeprowadzonych przez organy ścigania, że diagnosta poświadczył nieprawdę w dowodzie rejestracyjnym co do stanu technicznego pojazdu, nie stanowi samodzielnej podstawy do wydania przez starostę decyzji w trybie art. 84 ust. 2 pkt 3. Nie oznacza to bynajmniej, że diagnosta taki nie może ponieść konsekwencji popełnionego czynu. Jednakże kompetencje do pozbawienia diagnosty uprawnień zawodowych w takiej sytuacji posiada jedynie sąd, który może zdecydować o orzeczeniu środka karnego w postaci zakazu wykonywania określonego zawodu (art. 39 pkt 2 k.k.). Jak wynika z akt sprawy Sąd Rejonowy [...], pomimo uznania P. Sz. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, odstąpił od wymierzenia jakiegokolwiek środka karnego. Orzeczenie zatem przez Starostę , bez przeprowadzenia przezeń kontroli, o cofnięciu uprawnień diagnosty nie znajdowało wymaganego umocowania prawnego. Podkreślić w tym miejscu należy, że w przypadku przepisu o charakterze restrykcyjnym, jego wykładni należy dokonywać w sposób ścisły. Interpretacja rozszerzająca jest niedopuszczalna. Na marginesie sprawy zasadne wydaje się zwrócenie uwagi, że ujawnienie przez funkcjonariuszy Policji czynu, którego dopuścił się diagnosta w zakresie badań technicznych pojazdów, winny skłonić właściwego starostę do rozważenia potrzeby przeprowadzenia kontroli w stacji kontroli pojazdów ze szczególnym uwzględnieniem czynności wykonywanych przez danego diagnostę. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że wydanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, obarczone było wadliwą wykładnią przepisów prawa materialnego, co skutkować musiało uchyleniem tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie zamieszczone w pkt II wyroku wydano w oparciu o art. 152 w/w ustawy, zaś o zwrocie kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi w wys. 200,00 zł., opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wys. 15,00 zł. oraz koszty zastępstwa prawnego w wys. 350,00 zł. orzeczono na mocy art. 200 tejże ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).