II SA/Sz 245/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o braku samodzielności lokalu użytkowego o d d a l a skargę Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Starosta na podstawie art. 219 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił Wspólnocie Mieszkaniowej w [...] wydania zaświadczenia o żądanej treści, stwierdzającego, iż zespół pomieszczeń czynnej kotłowni znajdującej się w części piwnicznej budynku wielorodzinnego usytuowanego przy ul. [...] w [...] nie jest samodzielnym lokalem użytkowym w świetle art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903). W treści uzasadnienia organ I instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w [...] wystąpiła z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, czy pomieszczenia czynnej kotłowni znajdującej się w części piwnicznej budynku przy ul. [...] w [...] są lokalem użytkowym w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, czy też wymogów tych nie spełniają. Wezwana przez organ do sprecyzowania treści zaświadczenia, Wspólnota wniosła o wydanie zaświadczenia, że wskazany zespół czynnej kotłowni nie jest samodzielnym lokalem użytkowym na podstawie art. 2 ust. 2 powołanej wyżej ustawy. Starosta rozpatrując wniosek w oparciu o art. 2 ust. 3 o własności lokali, który stanowi, że organ ten stwierdza w formie zaświadczenia spełnienie wymagań określonych wart. 2 ust. 2 powołanej ustawy uznał, że nie na podstawie art. 218 § 1 Kpa nie ma możliwości wydania zaświadczenia negatywnego, tj. stwierdzającego nieistnienie faktów lub nie powstanie określonego stanu prawnego. Z tych względów nie jest możliwe wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że lokal nie spełnia wymagań przewidzianych ustawą dla lokalu samodzielnego. W zażaleniu na postanowienie Starosty, wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Wspólnota Mieszkaniowa zarzuciła, że bezprawnie odmówiono jej wydania zaświadczenia, iż pomieszczenia czynnej kotłowni w budynku przy ul. [...] w [...] nie są samodzielnym lokalem użytkowym. Wspólnota podniosła, że Starosta zaświadczeniem z dnia [...]., wydanym na wniosek Gminy, uznał pomieszczenia rzeczonej kotłowni za samodzielny lokal użytkowy. W ocenie Wspólnoty, pomieszczenia kotłowni nie spełniają wymogów lokalu samodzielnego, albowiem są pomieszczeniem technicznym, w którym znajdują się urządzenia techniczne służące do obsługi budynku. Ze względu na to, że pomieszczenia kotłowni nie służą wyłącznie gminie jako właścicielowi, lecz wszystkim właścicielom nieruchomości, winny być na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali zaliczone do części wspólnej nieruchomości, nie zaś uznane jako lokal samodzielny. Wspólnota zarzuciła również, że zaświadczenie zostało wydane bez skonfrontowania przedłożonych przez Gminę dokumentów z przepisami ustawy o własności lokali, ustawy Prawo budowlane oraz z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wydanie przez Starostę zaświadczenia o spełnieniu przez pomieszczenia czynnej kotłowni wymogów samodzielności lokalu spowodowało, że Gmina wyłączyła te pomieszczenia z części wspólnych nieruchomości przy ul. [...], pomniejszając w ten sposób udziały w tych częściach członków Wspólnoty Mieszkaniowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] Nr [...], utrzymało w mocy postanowienie wydane przez organ I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium przytoczyło treść art. 217 § 2 Kpa i wskazało na przesłanki, którymi organ winien się kierować organ wydając zaświadczenie w oparciu o ten przepis. Organ odwoławczy podniósł nadto, że art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali zawiera ustawową definicję lokalu samodzielnego i organ wydając zaświadczenie w tej sprawie winien kierować się kryteriami określonymi w tej ustawie. Skoro lokal wymogi ustawowe spełnia, nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o żądanej przez Wspólnotę treści. Kolegium zwróciło nadto uwagę, że w świetle powołanego wyżej przepisu nie ma znaczenia na jakie cele przeznaczony jest dany lokal użytkowy, albowiem art. 2 ust. 2 nie określa rodzajów pomieszczeń, które nie mogłyby być uznane za samodzielne. Organ odwoławczy stwierdził również, że odmowa wydania zaświadczenia zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy strona nie wskaże przepisu prawa, na którym opiera swoje żądanie, nie wykaże interesu prawnego jak również w razie gdy jej żądanie nie znajduje oparcia w dokumentach, o których mowa wart. 218 § 1 tej ustawy. Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w [...] wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia jako niezgodnego z prawem. W uzasadnieniu skargi Wspólnota podniosła argumenty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Nadto zarzuciła, że wbrew interpretacji art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, dokonanej przez Kolegium, pomieszczenie czynnej kotłowni jako pomieszczenie techniczne nie jest lokalem użytkowym, co wynika z treści § 3 ust. 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie. Skarżąca wskazała również, że Starosta wydał zaświadczenie o samodzielności lokalu przed uzyskaniem zgody organu architektoniczno-budowlanego na zmianę sposobu użytkowania kotłowni. Wspólnota Mieszkaniowa podniosła nadto, że zgodnie z art. 217 Kpa ma interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, albowiem jego brak uniemożliwia skarżącej dochodzenie od Gminy skorygowania wadliwie określonej wielkości udziałów członków Wspólnoty w częściach wspólnych nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sąd w ramach przyznanych ustrojowo kompetencji dokonał oceny legalności zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa materialnego oraz przepisami procesowymi obowiązującymi w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia i stwierdził, że postanowienie to nie narusza prawa, a wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w [...] dotyczył wydania przez Starostę zaświadczenia stwierdzającego, że pomieszczenia czynnej kotłowni zlokalizowanej w budynku przy ul. [...] w [...] nie spełniają wymogów samodzielnego lokalu użytkowego w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U.z 2000 r. Nr 80, poz. 903). Na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, żądanie skarżącej został oparte na art. 217 § 2 tej ustawy, albowiem Wspólnota wskazywała na interes w toku postępowania na interes prawny związany ze sporem z Gminą o wielkość udziałów członków Wspólnoty w częściach wspólnych nieruchomości. Zgodnie z tym przepisem, zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1/ urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2/ osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Organy administracji publicznej orzekające w I i II instancji rozpatrzyły wniosek Wspólnoty w ten sposób, że odmówiły wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści nie analizując wniosku o wydanie zaświadczenia pod kątem jej interesu prawnego w wydaniu zaświadczenia o żądanej treści. Na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wyróżnia się trzy przypadki odmowy wydania zaświadczenia: przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie, w przypadku niewłaściwości organu, do którego skierowano żądanie oraz gdy nie można spełnić żądania co do treści zaświadczenia (por. B .Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 3, str. 737). Organy obu instancji wydały zaskarżone postanowienia w oparciu o przesłankę braku możliwości spełnienia żądania, co do treści zaświadczenia. Zauważyć należy, że w sprawie o wydanie zaświadczenia, skarżąca w istocie podważała treść wydanego uprzednio przez Starostę na rzecz Gminy zaświadczenia o samodzielności spornego lokalu. Ze względu na to, że na podstawie Kpa nie jest możliwa zmiana wydanego zaświadczenia na wniosek strony kwestionującej treść tego zaświadczenia, skarżąca sprecyzowała uprzedni wniosek w taki sposób ,że zawierał jej własne żądanie, co do treści zaświadczenia. Z tych względów przedmiotem rozpoznania przez organy obu instancji stał się wniosek odnoszący się do samodzielności lokalu użytkowego, jednakże o treści negatywnej. Zainteresowana Wspólnota, co wynika zarówno ze złożonego wniosku, treści odwołania oraz skargi, nawiązując się do innych aniżeli ustawa o własności lokali regulacji prawnych, żądała co do zasady przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które potwierdziłoby zasadność zgłaszanych twierdzeń. Postępowania wyjaśniającego, wbrew żądaniom skarżącej nie można było jednak utożsamiać z postępowaniem administracyjnym, o którym mowa w dziale II Kpa, kiedy to organ ma obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o ocenę przeprowadzonych dowodów, czemu dały wyraz organy I i II instancji w zaskarżonych postanowieniach. Zauważyć w tym miejscu należy, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa wart. 218 Kpa ogranicza się tylko do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe stwierdzenie faktów lub stanu prawnego. Na gruncie sprawy będącej przedmiotem rozpoznania organy orzekające w sprawie ograniczyły postępowanie do wyjaśnienia sporu, co do treści przepisu prawa stanowiącego podstawę wydania zaświadczenia, tj. art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali. Starosta prawidłowo, zdaniem Sądu, uznał, że zgodnie z przyznanymi mu uprawnieniami ustawowymi zawartymi w powołanym wyżej przepisie, nie ma możliwości wydania zaświadczenia o braku samodzielności lokalu. Rozpoznanie wniosku o wydanie zaświadczenia o treści negatywnej zasadnie zatem nastąpiło poprzez wydanie postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia o żądanej treści. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując i rozpoznając sprawę uznało natomiast za zasadne rozpatrzenie wniosku Wspólnoty o wydanie zaświadczenia o braku samodzielności lokalu w oparciu o obowiązujący stan prawny. Organ ten uznał, że skoro przedmiotowy lokal spełnia ustawowe wymogi lokalu samodzielnego, czego dowodzi wydane uprzednio zaświadczenie, to wydanie na żądanie innego podmiotu zaświadczenia o treści negatywnej z uwzględnieniem przepisów, których treść wykracza poza ramy przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali pozbawione jest usprawiedliwionych podstaw i skutkuje odmową wydania zaświadczenia. Sąd dokonując oceny zaskarżonych postanowień doszedł do przekonania, że ich źródłem jest przekonanie organu o braku możliwości wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści, wynikające zarówno z przepisów prawa materialnego jak i przepisów procesowych. Zaświadczenia wydane przez organ administracji nie tworzy ani nie znosi żadnego stosunku prawnego, lecz ma potwierdzać fakty lub stan prawny, który został ustalony odpowiednim aktem prawnym albo jest znany organowi ze względu na prowadzone rejestry, ewidencje lub inne dane będące w jego posiadaniu. Przy takim ujęciu sprawy nie można odmówić wydanym postanowieniom cech legalności. W ocenie Sądu, organy pominęły niemalże całkowicie inną ważną przesłankę odmowy wydania zaświadczenia, mianowicie kwestię istnienia bądź braku interesu prawnego Wspólnoty w uzyskaniu zaświadczenia o żądanej treści. Ze względu jednak na brak szerszych rozważań w tej materii w zaskarżonych postanowieniach, Sąd ograniczy się do oceny stwierdzenia zawartego w skardze, z którego wynika, że Wspólnota interes prawny w wydaniu zaświadczenia upatruje w możliwości dochodzenia od Gminy roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawa materialnego. Mieć interes prawny to znaczy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności prawnej z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odmówić interes faktyczny, czyli stan, w którym wnioskodawca jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisem prawa, mogącym stanowić podstawę żądania stosownych czynności. W niniejszej sprawie skarżąca Wspólnota wykazała jedynie interes faktyczny w ubieganiu się o wydanie zaświadczenia żądanej treści, co przy należytej ocenie przez organy orzekające w sprawie i tego jej aspektu mogłoby skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji.