II SA/Bk 335/06

WyrokWSA w Białymstoku2006-07-13

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji lekarskiej jest właściwy do ponownego orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej osoby, która została wcześniej uznana za trwale niezdolną do tej służby i w związku z tym skreślona z ewidencji wojskowej, tracąc tym samym status poborowego?
Ratio decidendi
Organ administracji lekarskiej nie jest właściwy do ponownego orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej osoby, która została wcześniej uznana za trwale niezdolną do tej służby i w związku z tym skreślona z ewidencji wojskowej, tracąc tym samym status poborowego. Kompetencje komisji lekarskich w zakresie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej są ograniczone do osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej, w tym poborowych. Osoba skreślona z ewidencji wojskowej traci status poborowego, a tym samym obowiązki i uprawnienia wynikające z ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, co czyni postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do służby bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
G. P. złożył wniosek o ponowne poddanie go badaniom lekarskim i ustalenie nowej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Powiatowa Komisja Lekarska umorzyła postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ G. P. został wcześniej uznany za trwale niezdolnego do służby wojskowej (kategoria "E") i skreślony z ewidencji wojskowej, co skutkowało utratą statusu poborowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzką Komisję Lekarską. G. P. zaskarżył decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę G. P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2006 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ponownego poddania badaniom lekarskim i ustalenia nowej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] Wojewódzka Komisja Lekarska w B. utrzymała w mocy decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej nr 1 w A. z dnia [...] marca 2006r. nr [...], na mocy której umorzono postępowanie w sprawie ponownego poddania G. P. badaniom lekarskim i ustalenia nowej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan sprawy: W dniu 12 września 2005r. G. P. złożył wniosek do Powiatowej Komisji Lekarskiej nr 1 w A. o ponowne poddanie go badaniom lekarskim i ustalenie nowej kategorii zdolności do służby wojskowej. Rozpatrując powyższy wniosek organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie. Z powyższą decyzją nie zgodził się wnioskodawca i złożył odwołanie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Organ II instancji zważył co następuje: G. P. orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej nr 1 w A. nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. uznany został za trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, i otrzymał kategorię zdrowia "E". Od powyższego orzeczenia nie zostało złożone odwołanie i po jego uprawomocnieniu G. P. został skreślony z ewidencji Wojskowej Komendy Uzupełnień w S., jako osoba trwale niezdolna do służby wojskowej. W roku 2005 G. P. rozpoczął starania zmierzające do zmiany kategorii zdolności do służby. Organ odwoławczy podniósł, że ustawodawca w sposób jednoznaczny określił kompetencje powiatowych, wojewódzkich oraz wojskowych komisji lekarskich. W art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP określono, iż do właściwości wojskowych komisji lekarskich należy orzekanie o zdolności do czynnej służby wojskowej: - poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska - żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową, - żołnierzy rezerwy Natomiast, zgodnie z art. 26 ust. 1 w/w ustawy, do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich należy określanie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej, z zastrzeżeniem wskazanego wyżej art. 29 ust.1. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma wyjaśnienie kwestii, czy G. P. nadal jest poborowym, gdyż jedynie w takim wypadku jego sprawa może być rozpatrywana przez powiatową komisję lekarską. Jako, że skutkiem uznania G. P. za trwale niezdolnego do służby wojskowej było skreślenie go z ewidencji Wojskowej Komendy Uzupełnień w S. organ II instancji uznał, iż tym samym przestał on być poborowym w rozumieniu przepisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Skreślenie z ewidencji wojskowej i utrata statusu poborowego spowodowały, że regulacje zawarte w ustawie o powszechnym obowiązku obrony RP, wszelkie obowiązki i uprawnienia wynikające z przepisów w niej zawartych, przestały odnosić się do wnioskodawcy. Organ odwoławczy podał, że ustawodawca, określając właściwość rzeczową powiatowych, wojewódzkich oraz wojskowych komisji lekarskich, nie przewidział możliwości orzekania o zdolności do służby wojskowej osób skreślonych z ewidencji wojskowej. Kompetencje powiatowych komisji lekarskich zostały przez ustawodawcę zawężone jedynie do oceny stanu zdrowia poborowych. Z uwagi na to, że żądanie strony dotyczy sprawy, która nie podlegała rozstrzygnięciu co do jej istoty przez powiatową komisję lekarską, organ II instancji uznał orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej nr l w A. o umorzeniu postępowania, ze względu na jego bezprzedmiotowość, za słuszne i postanowił utrzymać je w mocy. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżył G. P., wyrażając ogólne niezadowolenie z treści wydanej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty podniesione w skardze nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Skarżący wystąpił o zmianę orzeczenia, wydanego przez Powiatową Komisję Lekarską w A. dnia [...] lutego 2003 r., uznającego skarżącego za osobę zaliczoną do kategorii zdrowia "E" (trwale niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny). Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1976 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmieniane przez powiatową komisję lekarską z urzędu, albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany. Także z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 25.06.2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej (Dz. U. Nr 151 poz. 1595) wynika, że do kompetencji wojskowych komisji lekarskich należy orzekanie o zdolności do służby: 1) poborowych i 2) żołnierzy. Skarżący żołnierzem nigdy nie był, natomiast status poborowego utracił, ponieważ na skutek przyznania mu kategorii "E", czyli uznania za trwale niezdolnego do służby wojskowej, został skreślony z ewidencji Wojskowej Komendy Uzupełnień w Suwałkach. Na mocy art. 58 ust. 2 w-w ustawy o powszechnym obowiązku obrony, osoby, które zostały uznane za trwale niezdolne do służby nie podlegają w ogóle obowiązkowi służby wojskowej. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy "Skreślenie z ewidencji wojskowej i utrata statusu poborowego spowodowały, że regulacje zawarte w ustawie o powszechnym obowiązku obrony RP, wszelkie obowiązki i uprawnienia wynikające z przepisów w niej zawartych przestały się odnosić do wnioskodawcy". Skoro zatem komisje lekarskie są kompetentne do zmiany orzeczeń o zdolności do czynnej służby wojskowej (art. 28 ust. 4 ustawy) w stosunku do osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej, postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego, który utracił status "poborowego" zasadnie umorzono. Z okoliczności podniesionych przez skarżącego (a także jego matkę) na rozprawie przed Sądem, jakoby przed wydaniem decyzji z 2003r. skarżący nigdy nie był na komisji wojskowej, a wszystko załatwiła jego matka "składając na papierach podpisy" wynika, iż - być może – zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Powiatowej Komisji Lekarskiej w A. z [...].02.2003r. uznające skarżącego za trwale niezdolnego do służby wojskowej. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga wszakże odrębnego postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło