II GZ 68/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 996/06 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 12 kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcie licencji pracownika zabezpieczenia technicznego postanawia: zażalenie oddalić Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 996/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez A. R. od wyroku tegoż Sądu z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt. VI SA/Wa 996/06 oddalającego skargę A. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 12 kwietnia 2006 r. o numerze [...] w przedmiocie cofnięcia licencji pracownika zabezpieczenia technicznego. W uzasadnieniu postanowienia podano, że skarżący będący także radcą prawnym wnosząc skargę kasacyjną nie uiścił wpisu stałego od skargi kasacyjnej, co skutkować musiało jej odrzuceniem w oparciu o art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej p.p.s.a. W zażaleniu A. R. domagał się uchylenia postanowienia podnosząc, że wniósł skargę kasacyjną we własnej sprawie, a sporządzając ją nie występował jako pełnomocnik. Zdaniem skarżącego przepis art. 175 p.p.s.a. dotyczy przymusu adwokackiego wyłącznie w zakresie sporządzania skargi kasacyjnej na odpowiednim poziomie merytorycznym. Jeżeli skarżący będący równocześnie radcą prawnym występuje we własnej sprawie, to zastosowanie powinien mieć art. 220 § 1 p.p.s.a., a nie art. 221 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 221 p.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlegało opłacie stałej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest to, że skarga kasacyjna podlegała opłacie stałej i że została sporządzona przez radcę prawnego będącego stroną postępowania. Ta ostatnia okoliczność, w ocenie wnoszącego zażalenie, jest o tyle istotna, że wyłącza zastosowanie przywołanego art. 221 p.p.s.a., stanowiącego wyjątek od zasady określonej w art. 220 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą uiszczenie opłaty następuje na wezwanie przewodniczącego. Argumentem mającym przemawiać za tak zaprezentowaną wykładnią przepisu art. 221 p.p.s.a. jest nie zbyt jasne powiązanie w zażaleniu tego przepisu z art. 175 p.p.s.a. wprowadzającym przymus adwokacko - radcowski przy sporządzeniu skargi kasacyjnej. Odnosząc się wpierw do art. 175 § 1 p.p.s.a. wskazać należy, że ustanawiając przymus adwokacko – radcowski, mający na celu spowodowanie działań profesjonalistów w postępowaniu kasacyjnym ustawodawca tak skonstruował ten przepis, że odnosi się on również do sytuacji, gdy stroną postępowania sądowoadministracyjnego jest adwokat bądź radca prawny. Wykładnia językowa omawianego przepisu nie pozwala bowiem na twierdzenie, że strona będąca adwokatem lub radcą prawnym nie może sporządzić osobiście skargi kasacyjnej lecz musi korzystać w tym względzie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Inaczej rzecz ujmując, w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie ma przepisu, który zakazywałby stronie będącej adwokatem lub radcą prawnym występować samemu we własnej sprawie i sporządzić w tej sprawie skargę kasacyjną. Również do tego samego wniosku prowadzi wykładnia celowościowa art. 175 p.p.s.a., skoro bowiem celem tego przepisu było zapewnienie odpowiedniego poziomu merytorycznego skargi kasacyjnej poprzez powierzenie jej sporządzenia przez profesjonalistę, to przy takim założeniu cel ten będzie osiągnięty również wtedy, gdy skarga kasacyjna została sporządzona osobiście przez stronę postępowania będącą adwokatem lub radcą prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa przy tym, że p.p.s.a. nie przejęła rozwiązań zawartych w wówczas obowiązującym art. 393² § 1 k.p.c., w którym mowa była wprost o sporządzeniu kasacji przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, a dopiero w następnej jednostce redakcyjnej tego przepisu wyłączono przymus adwokacko – radcowski w stosunku m.in. do stron będących adwokatami lub radcami prawnymi. Podobnie zresztą sytuacja prawna stron posiadających specjalistyczne kwalifikacje prawne kształtuje się w procedurze cywilnej obecnie w oparciu o art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c. Te uwagi są o tyle istotne, że w doktrynie przeniesiono wprost poglądy dotyczące omawianej kwestii, ale regulowanej przez przepisy kodeksu postępowania cywilnego na grunt postępowania sądowoadministracyjnego, twierdząc m.in., że art. 221 p.p.s.a., odnosi się tylko do adwokatów i radców prawnych będących pełnomocnikami procesowymi /por. T.Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Warszawa 2005, str. 607/. Pozostając jeszcze przy unormowaniach obowiązujących w procedurze cywilnej wskazać należy na to, że w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt II CZ 2/05 /pub. Biuletyn SN 2005/6/12/ zawarto tezę odmienną niż ta, na którą powołują się autorzy przywołanego komentarza. Oczywiście uprawnienie wynikające z art. 175 p.p.s.a. nie oznacza, że strona będąca adwokatem bądź radcą prawnym nie może we własnej sprawie korzystać z zastępstwa procesowego pełnomocników. Skoro jednak decyduje się na sporządzenie skargi kasacyjnej osobiście to konsekwentnie nie może być traktowana odmiennie niż zawodowi pełnomocnicy ze wszystkimi następstwami wynikającymi także z art. 221 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że w przepisie tym mowa jest o pismach wnoszonych przez adwokata lub radcę prawnego, nie zaś o pismach wnoszonych przez pełnomocników stron będących adwokatami lub radcami prawnymi. Stosownie zatem do wymogu wynikającego z treści art. 221 p.p.s.a. radca prawny będący stroną postępowania składający we własnym imieniu skargę kasacyjną podlegającą opłacie stałej ma obowiązek jej uiszczenia bez wezwania ze strony sądu. Ponieważ skarżący jako radca prawny sporządził i wniósł skargę kasacyjną we własnej sprawie, a skarga ta podlegała opłacie stałej zobligowany, był do uiszczenia tej opłaty, a zaniechanie to musiało skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 221 p.p.s.a. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.