IV SA/Wr 774/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędziowie: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Asesor WSA - Ewa Kamieniecka ( spr. ) Protokolant: - Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby I. uchyla decyzję I i II instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w K. na podstawie art. 135 j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm. ) stwierdził, że R. J. obwiniony o to, że w dniu [...]r. w K., województwo d., będąc funkcjonariuszem Policji miejscowej Komendy Powiatowej przekroczył swoje uprawnienia, ujawniając osobie nieuprawnionej informacje, które uzyskał w związku z wykonywaniem czynności służbowych w ten sposób, że bezpośrednio po zatrzymaniu przez Policję M. W., który nie żądał zawiadomienia rodziny o jego zatrzymaniu - telefonicznie poinformował o zatrzymaniu wyżej wymienionego jego brata Ł. W. oraz ujawnił mu przyczyny zatrzymania M. W., czym działał na szkodę interesu publicznego i naraził na szkodę prawnie chroniony interes, tj. o czyn stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, wypełniając jednocześnie znamiona przestępstwa określonego w art. 231 § 1 kk i art. 266 § 2 kk w związku z art. 11 § 2 kk, jest winien naruszenia dyscypliny służbowej w sposób określony w zarzucie i wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną "wydalenia ze służby". W uzasadnieniu decyzji Komendant Powiatowy wskazał, że zeznania świadków M. W. i M. S. pozwalają odtworzyć przebieg rozmowy telefonicznej i stwierdzić, że obwiniony wyjawił fakt i powód zatrzymania M. W. Dodatkowe potwierdzenie popełnienia przewinienia stanowią zeznania funkcjonariuszy Policji S. B. i N. Ś. oraz wyjaśnienia Ł. W., który potwierdził fakt otrzymania od obwinionego wiadomości telefonicznej. Uwzględniono również prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt [...] Aspekt troski o rodzinę zatrzymanego M. W. nie może zostać uznany za okoliczność wyłączającą winę. Komendant Powiatowy wskazał również, że funkcjonariusz, który przekracza swoje uprawnienia niszczy społeczne zaufanie do profesjonalizmu działań Policji oraz wzajemne zaufanie funkcjonariuszy Policji w czasie realizowania codziennych obowiązków. Obwiniony utracił nieposzlakowaną opinię, a osoby zatrzymane przez Policję stały się świadkami oskarżenia policjanta. Wobec obwinionego nie można było zastosować żadnej okoliczności łagodzącej wymiar kary, albowiem telefonując do Ł. W. i przekazując mu informacje, obwiniony czynił to umyślnie. Obwiniony nie podjął też żadnych działań, które umożliwiłyby zmniejszenie skutków popełnionego czynu. Przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego nie tylko, że nie poinformował dobrowolnie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia, ale wręcz zaprzeczał faktom, które w trakcie postępowania karnego i dyscyplinarnego zostały udowodnione. Nie można też uznać za okoliczność łagodzącą krótkiego stażu obwinionego w służbie w Policji. Funkcjonariuszem publicznym o identycznych obowiązkach w zakresie ochrony informacji obwiniony był przez szereg lat pełniąc czynną służbę wojskową w stopniu oficera. W odwołaniu od orzeczenia Komendanta Powiatowego obwiniony wniósł o wymierzenie łagodniejszej kary dyscyplinarnej, zarzucając naruszenie art. 134 h ust. 1 i 3 pkt 2 i 3 ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutków, w tym następstw dla służby, rodzaju i stopnia naruszenia obowiązków, pobudek działania, zachowania przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowego przebiegu służby. Obwiniony wskazał, że nie uwzględniono przy wymiarze kary dyscyplinarnej żadnych okoliczności łagodzących, tj. wysokiej oceny dotychczasowej służby w Policji obwinionego przez Zarząd NSZZP w K. oraz opinii wydanej przez Komendanta Powiatowego dla Prokuratury w K. Nie uwzględniono także faktu powiadomienia przez obwinionego o zdarzeniu młodszego aspiranta S. B., który sporządził na tę okoliczność stosowna notatkę służbową. Ujawnienie informacji o zatrzymaniu miało na celu powiadomienie osoby najbliższej, a nie informowanie o planowanych czynnościach Policji. Naruszenie dyscypliny służbowej nie miało wpływu na tok postępowania przeciwko M. W. i nie sprowadzało się do udzielenia mu jakiejkolwiek pomocy. Świadczy o tym orzeczenie Sądu warunkowo umarzające toczące się postępowanie karne. Przyczyną naruszenia dyscypliny służbowej było małe doświadczenie zawodowe oraz brak należytej rozwagi. Obwiniony wyjaśnił, że ma żonę i dwie córki w wieku [...] i [...] lata, stąd też posiadanie pracy i jej rzetelne wykonywanie jest dla niego niezmiernie ważne. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji we W. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 135 n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm. ) utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Przed wydaniem decyzji, Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 135 m ust. 1 ustawy o Policji powołał komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia, która sporządziła stosowne sprawozdanie. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji, w postępowaniu dyscyplinarnym przesłuchani zostali w charakterze świadków uczestnicy zdarzenia oraz inni funkcjonariusze mogący posiadać istotne dla wyjaśnienia sprawy informacje, a także odebrane zostały wyjaśnienia od obwinionego, który częściowo przyznał się do winy. Zeznania świadków, a w szczególności M. W., M. S., S. B. i N. Ś. oraz wydruk rozmów telefonicznych R. J. w sposób nie budzący wątpliwości świadczą o winie obwinionego. On sam nie kwestionuje przy tym faktu poinformowania Ł. W. o zatrzymaniu jego brata M. W. Do akt postępowania dyscyplinarnego dołączone zostały również kserokopie materiałów ze śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K. przeciwko R. J. oraz kserokopie protokołów z rozpraw prowadzonych przez Sąd Rejonowy w K. w sprawie oskarżonego. Wyrokiem z dnia [...]r. Sąd Rejonowy w K. umorzył warunkowo postępowanie karne wobec R. J. na okres 2 lat próby. Organ odwoławczy w pełni podzielił argumentację Komendanta Powiatowego Policji w K., jaką przyjął w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Czyn, jakiego dopuścił się obwiniony w sposób rażący naruszył dobre imię Policji jako instytucji, a argumenty obwinionego nie zasługują na uwzględnienie. Nie podjął on, wbrew temu co pisze w odwołaniu, żadnych starań o zmniejszenie skutków swojego przewinienia. Brak należytego doświadczenia zawodowego nie może być usprawiedliwieniem celowego ujawnienia osobie nieuprawnionej informacji stanowiącej tajemnicę służbową, a refleksję obwinionego o konieczności utrzymania rodziny należy uznać za spóźnioną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o zmianę orzeczenia poprzez zastosowanie łagodniejszej kary dyscyplinarnej lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie art. 134 h ust. 1 i 3 pkt 2 i 3 ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutków, w tym następstw dla służby, rodzaju i stopnia naruszenia obowiązków, pobudek działania, zachowania przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowego przebiegu służby. Skarżący wskazał, że nie uwzględniono przy wymiarze kary dyscyplinarnej żadnych okoliczności łagodzących, zwłaszcza przebiegu dotychczasowej służby. W materiale dowodowym sprawy znajduje się uchwała Zarządu NSZZP w K. z dnia [...]r. odnośnie udzielenia skarżącemu poręczenia społecznego oraz opinia wydana przez Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...]r. dla Prokuratury Rejonowej w K. Wynika z nich jednoznacznie, że skarżący z powierzanych zadań wywiązywał się w sposób bardzo dobry, a za zaangażowanie w ich wypełnianiu był wielokrotnie nagradzany. Dodatkowo w uchwale NSZZP w K. stwierdzono, że skarżący posiada bardzo dobrą opinię wśród kolegów. Opinie zostały sporządzone na potrzeby i w toku toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K., zatem autorzy wiedzieli o jego błędzie popełnionym podczas wykonywania czynności służbowych. Skarżący wskazał, że naruszenie obowiązków nie może w całości przekreślać jego dotychczasowej pracy, którą zawsze starał się wykonywać rzetelnie. Ponadto nie można z góry twierdzić, że skarżący w przyszłości nie odzyska wysokiej oceny. Podniesiony w postępowaniu odwoławczym zarzut naruszenia art. 134 h ust. 1 nie został wzięty pod uwagę przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Kwestia ta została pominięta, zaś uzasadnienie decyzji dotyczy innych zarzutów, pomijając naruszenie powołanego przepisu. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ). Stosownie do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w K., uznające skarżącego winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzające karę dyscyplinarną "wydalenia ze służby". Postawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm. ) W ocenie Sądu w niniejszej sprawie orzeczenia organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem zasad postępowania dyscyplinarnego, wynikających z przepisów rozdziału 10 ustawy o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Stosownie do art. 134i ust. 5 ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Policjanta, co do którego wydano postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, uważa się za obwinionego. Natomiast zgodnie z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie 90 dni od dnia powzięcia przez przełożonego dyscyplinarnego wiadomości o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Przełożonym dyscyplinarnym w stosunku do skarżącego jest Komendant Powiatowy Policji w K. ( art. 133 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji ). Jak wynika z akt postępowania dyscyplinarnego postępowanie dyscyplinarne wobec R. J. zostało wszczęte postanowieniem Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134i ustawy o Policji. W uzasadnieniu postanowienia podano, że w toku śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K. policjantowi przedstawiono zarzut popełnienia czynu określonego w art. 233 § 1 kk i art. 266 § 2 kk w związku z art. 11 p 2 kk. Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Postanowienie to zostało doręczone obwinionemu w dniu [...]r. W celu zbadania, czy w niniejszej sprawie został zachowany termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego istotne jest ustalenie daty powzięcia wiadomości przez Komendanta Powiatowego w K. o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez R. J. Na włączonej do akt dyscyplinarnych sprawy notatce służbowej z dnia [...]r. sporządzonej przez młodszego aspiranta S. B., funkcjonariusza KPP w K., informującej o zdarzeniu mającym miejsce w dniu [...]r., widnieje adnotacja Komendanta Powiatowego w K. z dnia [...]r., nakazująca przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie. Postępowanie wyjaśniające zostało zakończone w dniu [...] r. stwierdzeniem braku podstaw do przyjęcia, że obwiniony swoim postępowaniem naruszył dyscyplinę służbową i wyczerpał znamiona art. 132 ustawy o Policji. Powyższe okoliczności wskazują, że powzięcie wiadomości przez Komendanta Powiatowego w K. o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przez skarżącego nastąpiło w dniu [...]r. i od tej daty należy liczyć termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego postanowieniem z dnia [...] r., doręczonym obwinionemu w dniu [...] r., nastąpiło z przekroczeniem terminu, wynikającego z art. 135 ust. 3 ustawy o Policji. Na bieg powyższego terminu nie miało wpływu prowadzenie postępowania wyjaśniającego przez podinspektora M. S.i jego wynik, jak również data zawiadomienia Komendanta Powiatowego Policji o przedstawieniu skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.