VI SA/Wa 2298/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie: WSA Grażyna Śliwińska asesor WSA Izabela Głowacka – Klimas (spraw.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2004r. nałożono na firmę S. s.r.o. karę pieniężną w wysokości [...] złotych. Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło nieokazanie w dniu [...] maja 2004 r. przez prowadzącego pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] w dniu [...] maja 2004 r. podczas przejazdu po drodze krajowej nr [...] karty opłaty drogowej. Pełnomocnik strony odwołuje się jedynie od kary pieniężnej w wysokości [...] złotych i wnosi o uchylenie decyzji w zakresie tej kary ze względu na trudności w nabyciu karty opłaty drogowej przez stronę. Decyzją z dnia [...] września 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję zakresie kwestionowanej przez stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu podał między innymi, że: Kontrolowany w dniu [...] maja 2004 r. pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] służył odwołującemu się do wykonywania transportu drogowego. Pojazd w/w tuż przed kontrolą poruszał się po drodze krajowej nr [...]. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty za przejazd po drogach krajowych. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych). Prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych w § 5 ust. 2 stanowi, iż w części dotyczącej numeru pojazdu oraz terminu ważności, karta opłaty dobowej może być wypełniona w terminie 7 dni od daty wydania karty opłaty dobowej, a w przypadku karty opłaty tygodniowej w ciągu 14 dni od daty wydania tej karty. Stosownie do § 5 ust. 3 kartę opłaty wypełnia się przed rozpoczęciem przejazdu przez wpisanie w odpowiednim miejscu numeru rejestracyjnego pojazdu (...). Według § 5 ust. 4 wyżej cytowanego rozporządzenia określa, iż termin ważności karty należy wpisać tak, aby wszystkie oznaczone pola karty były wypełnione (...).Godzinę przejazdu oznacza się czterema cyframi, z czego dwie pierwsze odpowiadają kolejnym godzinom w 24-godzinnym cyklu dobowym. Stosownie do art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. Zgodnie z art. 92 ust. i ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15 000 zł. Według lp. 1.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych zagrożone jest sankcją w wysokości 3000 zł. Z protokołu kontroli oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż kierowca nie okazał do kontroli karty opłaty drogowej, pomimo przejazdu po drodze krajowej nr [...]. W związku z powyższym Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. zważył, iż przedsiębiorca naruszył obowiązki wynikające z ustawy o transporcie drogowym, gdyż nie uiścił opłaty za przejazd po drogach krajowych. Argumenty podnoszone przez pełnomocnika nie mogą zostać uwzględnione, gdyż ustawa o transporcie drogowym nie wyłącza odpowiedzialności przedsiębiorcy w przypadku trudności w nabyciu karty opłaty. Ponadto należy zważyć, iż to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa, aby przed przejazdem po drodze krajowej nabyć stosowna kartę. W związku z oczywistością naruszenia, należy utrzymać w mocy nałożoną przez organ I instancji karę [...] złotych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła firma S. s.r.o. zwana dalej skarżącą. W skardze domagała się uchylenia decyzji GITD z dnia [...] września 2004 roku nr [...], jako niezgodnej z prawem, zarzucając jej błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 7 k.p.a., art. 92 ust. l i art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym i orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] zł, W skarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymuje decyzję organu I instancji, obciążającą skarżącego karą pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu został powołany art. 92 ust. 1. i art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, a także została podniesiona okoliczność, iż kontrolowany nie posiadał w pojeździe dowodu opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ I i II instancji nie dokonał ustaleń w zakresie istnienia trudności w zakupie przez kontrolowanych karty opłaty drogowej. W przedmiotowej decyzji niezasadnie przyjęto, że skarżący ponosi odpowiedzialność za nieposiadanie karty opłaty drogowej również w przypadku trudności w uiszczeniu opłaty, a ponadto decyzja ta nie zawiera dostatecznego uzasadnienia faktycznego, ani prawnego. Skarżący zarzuca, że kierując pojazdem nie posiadał możliwości zakupu karty opłaty za przejazd po drogach krajowych i z tych względów nie dysponował dowodem poniesienia opłaty w tym zakresie. Organ II instancji nie dokonał żadnych ustaleń w zakresie trudności w zakupie karty opłaty drogowej. Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Zgodnie z zasadą wyrażoną w przywołanym artykule, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a. Potwierdzenie przedstawionego stanowiska można odnaleźć w wyroku NSA w Warszawie (I SA 301/00 LEX nr 53964), zgodnie z którym "Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy". Zważywszy na powyższe, skarżący nie może ponosić konsekwencji związanych z trudnościami w zakupie karty potwierdzającej uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych. Wskazać również należy, że zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają stosownym fragmentom norm prawnych zastosowanych w niniejszej sprawie. To wszystko kryje w sobie formuła art. 107 k.p.a. (tak np. wyrok NSA w Warszawie, V SA 2762/99 z dnia 2000.05.18 ). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie: – ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), zwana ustawą o u.s.a., – ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwana ustawą o p.p.s.a., – ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), zwana ustawą p.w.u.p. Powyższe regulacje prawne statuują dwuinstancyjne sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2001, Nr 125, poz. 1371, z póź. zm). Zgodnie z przepisem art. 42 ust. l ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Zgodnie z art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy kierowca jest zobowiązany do tego, aby mieć przy sobie w chwili przejazdu dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi "Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: 1) ustawy z dnia 28 października 2002r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. 199, poz. 1671), 2) ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123. poz. 1354 oraz z 2002r. Nr 155, poz. 1286), 3) ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628, z 2002r. Nr 41, poz. 365, Nr 113, poz. 984 i Nr 199, poz. 1671 oraz z 2003r. Nr 7, poz. 78), 4) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003r. Nr 106, poz. 1002). 5) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów. 6) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Ust. 4 powyższego przepisu stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Zgodnie z lp. zał. 1.4.1 wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości 3000 zł. Kara w wysokości 3000 zł została wprowadzona ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003r. Nr 149 poz. 1452) w miejsce poprzednio obowiązującej kary w wysokości 4000 zł. W niniejszej sprawie karta opłaty drogowej nie została nabyta przez przedsiębiorcę. Przedsiębiorca – skarżący powołuje się na fakt niemożności nabycia karty opłaty drogowej, który to fakt w jego ocenie uzasadnia –usprawiedliwia brak karty. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił tego stanowiska. W ocenie Sądu wyjaśnienia skarżącego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek takiego zorganizowania pracy, aby opłata za przejazd po drodze krajowej była uiszczona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do zarzutów skargi a mianowicie naruszenia art. 7 k.p.a. w niniejszej sprawie to Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się powyższych naruszeń, gdyż zaskarżona decyzja została oparta na obowiązujących w chwili jej wydania przepisach prawa. Biorąc powyższe po rozwagę na zasadzie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak na wstępie.