I SA/Wa 757/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie : NSA Anna Łukaszewska – Macioch asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. ISA/WA 757/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu odwołania E. R. od decyzji Nr [...] Zastępcy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. odmawiającej przyznania pomocy finansowej z przeznaczeniem na nieokreślony cel - na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] W. odmówił E. R. przyznania pomocy finansowej z przeznaczeniem na nieokreślony cel. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pomimo wielokrotnych prób podejmowanych przez pracownika socjalnego E. R. nie wyraziła zgody na przeprowadzenie w miejscu jej zamieszkania rodzinnego wywiadu środowiskowego. W związku z tym organ I instancji uznał, iż brak jest podstaw do rozpatrzenia podania E. R. z dnia 28 lipca 2005 r. i udzielenia stosownej pomocy. Od decyzji tej, pismem z dnia 10 września 2005 r., odwołała się E. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późno zm.) zarówno decyzję przyznającą świadczenie z pomocy społecznej, jak i decyzję odmawiającą przyznania tego świadczenia - tak jak w przypadku zaskarżonej decyzji - wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Tym samym wydanie tych decyzji musi być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, którego istotnym elementem jest rodzinny wywiad środowiskowy. Brak przeprowadzenia tego wywiadu (nawet jeśli przyczyna leży po stronie wnioskodawcy) nie daje podstaw merytorycznych - na co w sposób jednoznaczny wskazał ustawodawca w powołanym przepisie do wydania decyzji odmownej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, że odpowiednie zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma przepis art. 64 § 2 kpa, zgodnie z którym, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Brak, zatem zgody wnioskodawcy na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego po uprzednim wezwaniu go i pouczeniu o skutkach braku zgody - upoważnia organ administracji publicznej do pozostawienia podania bez rozpoznania. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku, nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. R. W skardze podnosiła, że nie może wpuścić do mieszkania pracownika pomocy społecznej, gdyż ma uraz psychiczny i nerwicę wykluczającą tego rodzaju sytuację. Zwróciła uwagę, że wywiad środowiskowy można zrobić nie wchodząc do mieszkania np. z lekarzem rodzinnym, znajomymi. Wskazała, że można spełnić wymogi ustawowe, bez niszczenia czyjegoś zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosiło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowa sprawowana w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje wyłącznie ocenę dotyczącą zgodności z przepisami prawa zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności. Organ odwoławczy zgodnie z art. 138 § 2 kpa może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wydanie decyzji kasacyjnej tego rodzaju może nastąpić tylko wtedy, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. W sprawie niniejszej organ odwoławczy uznał, że podanie E. R. nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. Stosownie do art. 64 § 2 kpa jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Powołany przepis odnosi się do formalnych braków podania. Pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kodeksu wymaga łącznego zaistnienia trzech następujących przesłanek: 1) podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, 2) organ administracji publicznej wezwał wnoszącego podanie do usunięcia braków, określając termin do ich usunięcia oraz pouczając o skutkach nieusunięcia braków, 3) upłynął bezskutecznie 7-dniowy termin do usunięcia braków. Pozostawienie podania bez rozpoznania jest skutkiem nieusunięcia braków. Podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, gdy zawiera braki inne niż niewskazanie adresu wnoszącego. Powołanie się przez organ administracyjny na treść art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów Do organu administracji publicznej należy ustalenie wymagań, jakie musi spełniać podanie. Stosownie do art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej " Decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego" Powołany przepis nie wskazuje, aby jednym z elementów wniosku o przyznanie pomocy społecznej była zawarta w podaniu zgoda na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, a tylko w takim wypadku brak zgody w podaniu stanowiłby brak formalny podania. Żaden przepis nie nakłada na osobę wnoszącą podanie pisemnego wyrażenia zgody w tym podaniu na przeprowadzenie wywiadu. Zatem nie zamieszczenie w podaniu o przyznanie pomocy finansowej oświadczenia, w którym wyraża zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie jest "brakiem" podania, który nakazywałby wezwanie przez organ wnoszącego do usunięcia braków w trybie art. 64 § 2 Kpa. Niemożność przeprowadzenia wywiadu z powodów leżących po stronie osoby wnoszącej podanie powinna być rozpatrywana w charakterze ujemnych następstw nazastosowania się do procedury przewidzianej przepisami prawa. Przede wszystkim należy stwierdzić biorąc pod uwagę omówiony stan faktyczny i prawny, że w sprawie niniejszej nie zachodzi sytuacja, uprawniająca organ do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. W decyzji kasacyjnej tego rodzaju organ odwoławczy nie może przesądzać o istocie sprawy. Ingerencja w postaci zaleceń co do sposobu załatwienia konkretnej sprawy, rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej, nie znajduje uzasadnienia w przepisach k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit c oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.