I OSK 77/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Po 584/02 w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego w Zielonej Górze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu postanawia: uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 21 października 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Po 584/02, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Zielonej Górze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu, uchylił zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z 22 października 1999 r. w sprawie rejestracji na wniosek P. L. i M. D. pojazdu marki Renault Laguna. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w sprawie bezsporne są, w świetle zebranych dowodów, dwa fakty: dokonanie zmian w pojeździe, po których pojazd z osobowego został zmieniony na ciężarowy i dokonanie pierwszej rejestracji w kraju. Wymogi rejestracji reguluje art. 72 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchy drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) i rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 13 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632). Obowiązek uzyskania świadectwa homologacji normuje art. 68 ust. 1 i 9 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wydane rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 7 października 1999 r. w sprawie homologacji pojazdów (Dz.U. Nr 91, poz. 1039) weszło w życie 17 listopada 1999 r., po wydaniu decyzji w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Szczegółowe unormowanie kwestii rejestracji pojazdów w przepisach wykonawczych nie zwalnia od stosowania przepisów powołanej ustawy Prawo o ruchy drogowym. Według art. 77 powołanej ustawy Prawo o ruchy drogowym w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji o rejestracji pojazdu, wśród dokumentów stanowiących podstawę rejestracji wymienia: wyciąg ze świadectwa homologacji (...) lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane (art. 72 ust. 1 pkt 3). Art. 72 według brzmienia z 2001 r. w odrębnych punktach wymienia: "wyciąg ze świadectwa homologacji, jeżeli jest wymagany" (ust. 1 pkt 3) i "zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego, jeżeli jest wymagane" (ust. 1 pkt 4). Obowiązek przedstawienia tych dokumentów ciąży na składającym wniosek, a w razie ich nieprzedstawienia nie może nastąpić rejestracja. Jeżeli zatem zachodził wymóg przedstawienia świadectwa homologacji, to organ rejestrujący powinien zażądać takiego dokumentu. Wymóg taki zachodził w przypadku zmiany kwalifikacji pojazdu Renault Laguna, który po sprowadzeniu do kraju a przed pierwszą rejestracją został przerobiony na ciężarowy. Według art. 71 ust. 1 i 2 powołanej ustawy Prawo o ruchy drogowym, dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchy pojazdu samochodowego, a pojazdy są dopuszczone do ruchu, jeżeli spełniają warunki określone w art. 66 i są zarejestrowane. Spełnienie warunków określonych w art. 66 powołanej ustawy Prawo o ruchy drogowym potwierdza świadectwo homologacji (art. 68). Zgodnie z art. 68 ust. 9, w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub części. Według art. 68 ust. 2, za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów. Według orzecznictwa sądowego, art. 68 ust. 9 powołanej ustawy Prawo o ruchu drogowym przed wejściem w życie ustawy z 6 września 2001 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 129, poz. 1444) przewidywał obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy (uchwała składu 5 sędziów NSA z 1 lipca 2002 r. sygn. akt OPK 22/02). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na przyjęciu, że prokurator biorący udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie ma obowiązku przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego wyczerpania środków zaskarżenia służących mu w postępowaniu przed samorządowym kolegium odwoławczym, 2) art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarga wniesiona przez prokuratora na ostateczną decyzję samorządowego kolegium odwoławczego bez wyczerpania środków jej zaskarżenia, tzn. bez złożenia wniosku o ponowne rozpatrzeni sprawy, nie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na tej podstawie wnosiło o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi Prokuratora na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] nr [...], 2) zasądzenie od skarżącego na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono, że przy wykładni art. 52 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy uwzględnić ogół przepisów regulujących status prokuratora w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, przy wykładni art. 52 § 1 należy uwzględnić czy prokurator brał udział w postępowaniu administracyjnym. W takim przypadku obowiązany jest wykorzystać środki zaskarżenia służące na drodze postępowania administracyjnego. W sprawie prokurator brał udział w postępowaniu administracyjnym, a zatem mógł wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niewyczerpanie tego środka stanowi podstawę odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 października 2004 r. sygn. akt 4/II SA/Po 584/02, na podstawie art. 187 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przedstawił składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne: "czy wskazany w przepisie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (obecnie art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) brak obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia jako warunku dopuszczalności skarg do sądu administracyjnego odnosi się jedynie do prokuratora, który wcześniej nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym jako podmiot na prawach strony, czy również do prokuratora, który brał udział w tym postępowaniu". Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 6/05: "Obowiązek wyczerpania środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym przed wniesieniem skargi na decyzję administracyjną, o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) – obecnie art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - odnosi się do prokuratora, który brał udział w postępowaniu administracyjnym". Zgodnie z art. 187 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest w danej sprawie wiążąca". Naczelny Sąd Administracyjny związany powołaną uchwałą składu siedmiu sędziów z 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 6/05 uznał, iż skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Brak wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie powoduje niedopuszczalność skargi, a zatem jest podstawą do odrzucenia skargi. Z tego względu, na podstawie art. 189 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.