IV SA/Wa 812/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroki. Wójt Gminy R. - po rozpatrzeniu wniosku M. S. i B. S. - decyzją z dnia [...] lipca 2005r. orzekł o wymeldowaniu A. S. z pobytu stałego przy Al. [...] w miejscowości R. W uzasadnieniu organ podał, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdzono, iż A. S. nie mieszka na posesji przynajmniej od końca 2004r. Świadczyć o tym mają zeznania świadków oraz brak normalnych warunków bytowych, tj. odłączona woda i energia elektryczna. Organ podkreślił również, że ewidencja ludności pełni funkcję wyłącznie rejestracyjną, a jej celem jest ustalenie faktycznego miejsca pobytu osób. Polega ona jedynie na rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Zameldowanie zatem nie powoduje powstania praw do lokalu osoby dokonującej zameldowania, jak również wymeldowanie nie powoduje utraty posiadanych praw. Od powyższej decyzji odwołanie złożył pełnomocnik A. S., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub jego zawieszenie. Zarzucił organowi niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Podniósł, że do czasu śmierci męża J. S., wspólnie z nim, od 16 lat zamieszkiwała w przedmiotowym mieszkaniu. Jednocześnie wskazał, że M. i B. S. szykanowali odwołującą się, pozbawiając ją prądu i wody. Pełnomocnik skarżącej twierdził również, że skarżąca zamieszkuje w przedmiotowym lokalu wraz z córką, jedynie ona dysponuje kluczami do mieszkania oraz jest, wraz z córką, jedyną samoistną posiadaczką lokalu. Wojewoda [...] - po rozpatrzeniu odwołania - decyzją z dnia [...] lutego 2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż z akt sprawy wynika, że nieruchomość przy Al. [...] w R. stanowiła własność nieżyjącego J. S., a sprawa spadkowa jest jeszcze w toku. M. i B. S. postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2004r., do czasu wyłonienia wszystkich spadkobierców, zostali ustanowieni zarządcami tymczasowymi ww nieruchomości i oni złożyli wniosek o wymeldowanie skarżącej. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, tj. przesłuchania świadków i kontroli meldunkowej, która wykazała, iż A. S. posiada w przedmiotowej nieruchomości rzeczy osobiste oraz, że drzwi wejściowe do pomieszczeń mieszkalnych omawianej nieruchomości są uszkodzone i brakuje w nich klamki, organ orzekł o wymeldowaniu skarżącej. Uznał, iż skarżąca opuściła nieruchomość przy Al. [...] w R. i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a przedmiotowy lokal nie jest jej miejscem stałego pobytu, tzn. miejscem w którym skupiają się wszystkie codzienne sprawy, jak przebywanie i prowadzenie gospodarstwa domowego. Z przedstawionych względów Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy R. Pełnomocnik A. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006r., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi podniósł brak możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy, w sytuacji kiedy decyzja została wydana po upływie 7 miesięcy od dnia złożenia odwołania, zamiast w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania odwołania, rażącą obrazę przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, błędną ocenę materiału dowodowego powodującą rozbieżności pomiędzy treścią zaskarżonej decyzji, a jej uzasadnieniem, z którego wynika, ustalenie wystarczających przesłanek do uznania braku podstaw do wymeldowania skarżącej z lokalu przy Al. [...] w R. oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy, co miało bezpośredni wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] – w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm administracyjnego prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydania aktu administracyjnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zakażona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...] lipca 2005r., naruszają prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001r., nr 87, poz. 960, ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Oczywiście przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3169/00, niepubl.; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002r., sygn. akt SA/Sz 1278/00, niepubl.). Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 K.p.a., a stanowiącej że organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której m.in. organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.). Rozpatrując sprawę - w świetle wyżej wskazanych kryteriów - Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji, w zestawieniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, budzą poważne wątpliwości. Przede wszystkim należy podkreślić, iż przed wydaniem decyzji o wymeldowaniu organy obu instancji powinny w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wykazać, iż istotnie A. S. opuściła na trwałe miejsce pobytu stałego oznaczone adresem Al. [...] w R., a swoje interesy życiowe ześrodkowała w innym miejscu. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, takie wnioski jednoznacznie nie wynikają. Organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji w swoich decyzjach stwierdziły, że w trakcie przeprowadzonej kontroli meldunkowej ustalono, że w mieszkaniu są rzeczy osobiste A. S., środki czystości oraz meble. Również, jak wynika z pisma Komisariatu Policji w R., w czasie kiedy według światków skarżąca nie mieszkała pod wskazanym adresem, były przeprowadzane wielokrotnie interwencje funkcjonariuszy Policji dotyczące nieporozumień między A. S., a M. S. i B. S. polegające na zmuszaniu skarżącej do określonego zachowania. Nadto, zeznania świadków jednoznacznie nie wskazują na to, że skarżąca nie przebywa w budynku przy Al. [...], ponieważ np. D. S. zeznała, że rzeczywiście skarżąca pojawiała się w budynku przy Al. [...] w R. Organy rozpatrujące ponownie sprawę, winny zbadać, czy rzeczywiście – jak twierdzi skarżąca - jej aktywność życiowa skupia się w budynku przy Al. [...] w R., czy też opuściła w sposób trwały i dobrowolny miejsce pobytu stałego, jeżeli tak, to gdzie obecnie koncentruje się jej aktywność życiowa, przeprowadzając na powyższe okoliczności stosowne postępowanie dowodowe. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 i 152 P.p.s.a. – orzeczono jak sentencji wyroku. Wobec braku wniosku o zwrot kosztów postępowania nie postanowiono o ich zwrocie.