II SA/Lu 777/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Stażystka Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stałego wyrównawczego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia [...], znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa oraz art. 98, 104ust.1i3 w zw. z art. 6pkt.16 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Z. W. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej stwierdzającej, iż zasiłki stałe wyrównawcze w wysokości 418zł przyznane decyzją z dnia 4 listopada 2002r., [...] pobrane w okresie od 1 grudnia 2002r. do 31 stycznia 2003r. w łącznej wysokości 860,85zł oraz przyznane i pobrane w okresie od 1 lutego 2003r. do 30 kwietnia 2004r. w łącznej wysokości 6775,80zł są świadczeniami nienależnie pobranymi i podlegają zwrotowi w terminie do dnia 5 maja 2005r., uchyliło w części powyższą decyzję ustalając termin zwrotu zasiłków na dzień 1 września 2005r. z uwagi na niemożność rozpoznania odwołania do dnia 5 maja 2005r. Organy ustaliły, że w okresie pobierania zasiłków wyrównawczych Z.W. pobierał równocześnie tj. od 1 grudnia 2002r. do 31 stycznia 2005r. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, co wynika z pisma ZUS z dnia 22 marca 2005r. i wbrew obowiązkowi nie poinformował o tym organu pomocy społecznej. W tej sytuacji otrzymane z Ośrodka Pomocy Społecznej zasiłki są świadczeniami nienależnie pobranymi i podlegają zwrotowi. Uzasadnienie organu odwoławczego wskazuje ponadto dokładny sposób wyliczenia kwoty podlegającej zwrotowi. Skargę do sądu administracyjnego wniósł Z.W., nie uzasadniając swojego stanowiska. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 64, poz.593 ze zm.), stanowiąc, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2ust.1). Ze względu na to, że pomoc społeczna finansowana jest ze środków Skarbu Państwa przyznawanie świadczeń powinno być dokonywane ze szczególną ostrożnością, po wnikliwym zbadaniu sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o taką pomoc. Zarówno aktualna, jak i poprzednio obowiązująca ustawa zawierają szereg przepisów mających na celu zapobieżenia nadużywaniu prawa do pomocy społecznej. Jednym z nich jest obowiązek niezwłocznego informowania organu, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. (art. 109 nowej ustawy i art. 45 ustawy z dnia 29 listopada 1990r.) Pobieranie świadczeń z pomocy społecznej pomimo zmiany sytuacji materialnej lub osobistej strony może powodować, że świadczenia te stają się świadczeniami pobranymi nienależnie (art. 6pkt.16 obowiązującej ustawy) i podlegają zwrotowi niezależnie od dochodu rodziny (art. 98). O powyższym obowiązku skarżący Z.W. został pouczony w uzasadnieniu decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 4 listopada 2002r. przyznającej mu na stałe zasiłek wyrównawczy w wysokości 418zł miesięcznie, począwszy od 1 lipca 2002r. (k. 3 akt administracyjnych). W tej sytuacji powinien on był poinformować organ pomocy społecznej o przyznanej od dnia 1 grudnia 2002r., decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.na stałe rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Zatajenie tej okoliczności skutkuje uchyleniem przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 106ust.5 ustawy o pomocy społecznej decyzji własnej z dnia 4 listopada 2002r. przyznającej skarżącemu zasiłek wyrównawczy i orzeczeniem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem obowiązujących przepisów. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu błędów w wyliczeniu kwoty podlegającej zwrotowi, w sposób dokładnie przedstawiony w uzasadnieniu decyzji, zaś skarżący nie podniósł zarzutów co do jej wysokości. Ubocznie należy wyjaśnić, że obowiązująca ustawa wychodząc naprzeciw osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji przewiduje możliwość odstąpienia od nakazania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń na wniosek osoby zainteresowanej. Ocena zasadności takiego żądania pozostawiona jest jednak uznaniu właściwego organu pomocy społecznej, który rozpoznaje wniosek w odrębnym postępowaniu. (art. 104ust.4). Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, zaś skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).