VI SA/Wa 875/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. p. M. O., współwłaścicielka nieruchomości - działek oznaczonych w ewidencji gruntów wsi R. numerami [...], [...], i [...] o powierzchni 3,38 ha, należących do współwłaścicieli w częściach równych (po 1/5), zwróciła się do Urzędu Gminy O., powiat P., będącej również współwłaścicielem nieruchomości, reprezentującej - zdaniem wnioskodawczyni - Skarb Państwa, o wypłacenie należności, zgodnie z art. 207 Kodeksu cywilnego, z tytułu uzyskanych pożytków i przychodów za wydobyty i sprzedany żwir ze wspólnej nieruchomości o powierzchni 0,5 ha. Wnioskodawczyni podniosła, iż Urząd Gminy O. bez zgody i wiedzy pozostałych współwłaścicieli wydobywa żwir na powierzchni ok. 0,5 ha, a zatem, zgodnie z powołanym art. 207 Kc pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej powinny przypadać współwłaścicielom w stosunku do wielkości ich udziałów. W tej sytuacji wnioskodawczyni wezwała Urząd Gminy O. do podania wysokości przychodów uzyskanych z wydobytego żwiru, w tym wartości żwiru z wyrobiska o powierzchni 0,5 ha oraz wypłacenia należnej kwoty przypadającej na nią jako na współwłaścicielkę. Jednocześnie wnioskodawczyni podniosła, że chciałaby załatwić przedstawioną sprawę w drodze ugody, bez procesu sądowego, który obciąży stronę pozwaną znacznymi kosztami. Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. Wójt Gminy w O. przesłał powyższy wniosek, powołując się na art. 65 K.p.a., do Starostwa Powiatowego w P. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...], wydanym z upoważnienia Starosty w P., na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazano wniosek p. M. O. zgodnie z właściwością do Urzędu Gminy w O. celem rozpatrzenia. Postanowieniem Wójta Gminy w O. z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 65 § 1 K.p.a., przekazano wniosek p. M. O. do Starostwa Powiatowego w P. w celu rozpatrzenia. W uzasadnieniu stwierdzono, że przekazana sprawa nie należy do spraw podlegających właściwości Urzędu Gminy. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie do Starostwa Powiatowego w P. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu stwierdziła, że zaskarżone postanowienie jest całkowicie bezzasadne, bowiem sprawa była już raz w Starostwie Powiatowym, które nakazało załatwienie sprawy właśnie przez Urząd Gminy w O., zatem ponowne przekazanie tej sprawy bez merytorycznego rozpoznania jest całkowicie niesłuszne. Wójt Gminy w O. pismem z dnia [...] lutego 2006 r., powołującym się na art. 144 i art. 132 K.p.a., przesłał powyższe zażalenie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Jednocześnie stwierdził iż nie widzi podstaw do wydania nowego postanowienia w trybie art. 132 § 1 K.p.a. i podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...], wydanym na podstawie m.in. art. 123, art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 144 K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia p. M. O. uchylono zaskarżone postanowienie w całości i umorzono postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, iż zgodnie z art. 1 K.p.a. normuje on postępowanie: 1) przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, 2) przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1, 3) w sprawach rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej oraz między organami i podmiotami, o których mowa w pkt 2, 4) w sprawach wydawania zaświadczeń. P. M. O. pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. zwróciła się do Urzędu Gminy w O. o wypłacenie, zgodnie z art. 207 Kodeksu cywilnego, należności z tytułu pożytków i przychodów uzyskanych za wydobyty żwir, pochodzący z będącej we współwłasności (w częściach równych po 1/5) nieruchomości gruntowej, gdzie jednym ze współwłaścicieli jest Skarb Państwa. Treść żądania sformułowanego przez p. O., powtórzonego w złożonym przez nią zażaleniu, jednoznacznie wskazuje na to, że nie należy ono do kategorii indywidualnych spraw administracyjnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w których postępowanie prowadzi się w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jest ono bowiem roszczeniem o udział w pożytkach i przychodach z rzeczy wspólnej (art. 207 Kc) i jego dochodzenie możliwe jest wyłącznie w drodze cywilnoprawnej. Zastosowanie zatem, zarówno przez Starostę P., jak i Wójta Gminy O., trybu uregulowanego w art. 65 § 1 K.p.a. było działaniem wadliwym. Nie można bowiem w tym trybie, przewidzianym wyłącznie dla spraw określonych w art. 1 K.p.a., przesyłać spraw regulujących stosunki cywilnoprawne, bez względu na to, czego dotyczą i kto jest właściwy do ich rozstrzygania. Ze znajdującego się w aktach sprawy rejestru gruntów wynika, że jednym ze współwłaścicieli działki nr [...] jest Skarb Państwa. Należało zatem jedynie ustalić działającego w imieniu współwłaściciela, tj. Skarbu Państwa, reprezentanta i przesłać do niego w trybie zwykłym podanie p. O. lub zwrócić je wnoszącej w trybie art. 66 § 3 K.p.a. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowana wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i załatwienie sprawy w drodze polubownej i ugodowej. Zdaniem skarżącej, istota sprawy nie jest skomplikowana, dotyczy wypłacenia należności z tytułu uzyskanych pożytków, przychodów za sprzedany żwir z nieruchomości, której skarżąca jest współwłaścicielką (art. 207 Kc), a skomplikowany wywód prawny zawarty w postanowieniu SKO nie powinien mieć zastosowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). W uzasadnieniu powtórzono argumenty podniesione już w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2006 r., którym uchylono w całości postanowienie Wójta Gminy w O. z dnia [...] stycznia 2006 r., przekazujące wniosek skarżącej do Starostwa Powiatowego w P. w celu rozpatrzenia i umorzono postępowanie organu pierwszej instancji. Skarżąca złożyła podanie w sprawie, w której właściwy jest sąd powszechny. Jak trafnie zauważyło Kolegium, sprawa nie należy do kategorii indywidualnych spraw administracyjnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w których postępowanie prowadzi się w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji zastosowanie w sprawie przez Wójta Gminy O. i Starostę P. trybu działania przewidzianego w art. 65 K.p.a., przywołanego w podstawie prawnej postanowień wydanych przez oba te organy, było niewłaściwe. Powołany przepis reguluje co prawda działania organu administracji publicznej w przypadku stwierdzenia braku właściwości w sprawie, ale przy generalnym założeniu, że podanie dotyczy sprawy administracyjnej, rozstrzyganej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa załatwiana na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. znajduje się zatem w sferze zainteresowania administracji publicznej, mimo że została skierowana do niewłaściwego organu, który powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego. Natomiast w rozpatrywanej sprawie należało zastosować art. 66 § 3 K.p.a., tzn. uznając, że z podania wynika, iż właściwym w sprawie jest sąd, organ, do którego podanie wniesiono (w rozpatrywanej sprawie : Wójt Gminy O.) powinien je zwrócić wnoszącemu wraz z odpowiednim pouczeniem. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2006 r., którym uchylono w całości postanowienie Wójta Gminy w O. z dnia [...] stycznia 2006 r., jest zatem prawidłowe. Organ odwoławczy, stwierdzając bezprzedmiotowość postępowania, prawidłowo też orzekł o umorzeniu postępowania. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.