II SAB/Ol 10/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wydania decyzji w sprawie stypendium unijnego postanawia odrzucić skargę. P. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając temu organowi, że - z naruszeniem art. 35 § 3 k.p.a.- nie rozpoznał w terminie odwołania od decyzji Starosty O. w przedmiocie stypendium unijnego. W uzasadnieniu skargi strona podała, iż złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 10 października 2005 r. Organ odwoławczy zaś w dniu 7 listopada 2005 r. postanowił odroczyć rozpatrzenie odwołania na termin z urzędu. Skarżący wywodził, że Kolegium było obowiązane rozpatrzyć odwołanie w ciągu jednego miesiąca, a o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie winno zawiadomić stronę, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Odroczenie rozpatrzenia odwołania "na termin z urzędu" warunku tego nie spełnia. W ocenie strony skarżącej, skarga na bezczynność jest dopuszczalna, bowiem na drodze administracyjnej nie przysługują środki zaskarżenia, gdyż Kolegium jest ostatnim organem w toku instancyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania sądowego, ponieważ nie pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy. Wskazało, że w dniu 2 stycznia 2006 r. rozpatrzyło odwołanie P. B. i wydało w tej sprawie decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę co do istoty dopiero po uprzednim zbadaniu, czy skarga jest dopuszczalna. W razie stwierdzenia niedopuszczalności skargi Sąd, odrzuca ją na podstawie art. 58 § l pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz U Nr 153, póz. 1270 ze zmianami) - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia p.p.s.a. Przepis art. 52 § l p.p.s.a. statuuje zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowaniem sądowego, zgodnie z którą skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych. Zasada ta ma zastosowanie również w sprawach, których przedmiotem są skargi na bezczynność organów. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku bezczynności organu administracji publicznej środkiem takim jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § l k.p.a. Zważywszy jednak na to, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium działało jako organ wyższego stopnia ( art. 17 pkt l k.p.a.), to zażalenie takie stronie nie przysługiwało. Wobec tego należało rozważyć, czy w sprawie, w której bezczynność zarzucana jest organowi, w stosunku do którego nie ma organu wyższego stopnia, strona była zwolniona z obowiązku wyczerpania trybu administracyjnego przed wniesieniem skargi do Sądu. W tej kwestii w orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niejednolite. Wprawdzie zostało ono wypracowane pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U Nr 74, poz.368 ze zmianami), ale może być pomocne w aktualnie obowiązującym stanie prawnym z uwagi na treść przepisu art. 34 ustawy o NSA i przepisu art. 52 p.p.s.a. W wielu orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny stał na stanowisku, że, jeśli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem jej do sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Bowiem warunkiem prawidłowego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu administracyjnym albo zwrócenie się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. (postanowienie z 5.09.1997 r. IV SAB 126/96, postanowienie z 17.10.1997 r. IV SAB 32/97OSP 1988/10/85, postanowienie z 21.05.199 r. I SAB 118/98 , postanowienie z 29.05.1996 r. II SA 500/96 niepubl.) Pogląd przeciwny Naczelny Sąd administracyjny prezentował w orzeczeniach z 29.08.2000 r. I SAB 52/00 i z 16.07.1998 r. IV SAB 12/98 ( niepubl.) Wojewódzki Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż, przy uwzględnieniu zasady autokontroli działania organu administracji publicznej oraz zasady pierwszeństwa postępowania administracyjnego, przed wniesieniem skargi do Sądu konieczne jest wyczerpanie trybu administracyjnego. W niniejszej sprawie, skoro nie przysługiwał środek zaskarżenia, to skargę można było wnieść dopiero po uprzednim wezwaniu na piśmie organu do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego w dniu 7 stycznia 2006 r. wynika natomiast, że przed wniesieniem skargi do Sądu, nie wzywał organu odwoławczego do usunięcia naruszenia prawa, poprzez załatwienie odwołania w terminie i w sposób przewidziany prawem. Z powyższych względów skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu na podstawie cytowanego art.58 § l pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 52 § l p.p.s.a.