II SA/Lu 280/05
WyrokWSA w Lublinie2005-05-10
Skład orzekający: Maciej Kierek, Dorota Chobian, Witold Falczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy do nakazania zamurowania otworów okiennych w budynku, jeśli nie można jednoznacznie ustalić, czy pozwolenie na budowę obejmowało ich wykonanie, a budynek został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakazać zamurowania otworów okiennych, jeśli nie można jednoznacznie ustalić, czy zostały wykonane z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę. Brak dokumentacji potwierdzającej zatwierdzenie projektu z otworami okiennymi uniemożliwia przyjęcie samowoli budowlanej i nakazanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Organ jest związany ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli jest ona wadliwa.Stan faktyczny
Strona skarżąca domagała się zamurowania otworów okiennych w budynku mieszkalnym, twierdząc, że zostały wykonane samowolnie i z naruszeniem przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Organ I instancji nakazał zamurowanie okien, jednak decyzja ta została uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ponownym postępowaniu ustalono, że brak jest dokumentacji potwierdzającej zatwierdzenie projektu z otworami okiennymi, co uniemożliwiło organowi II instancji stwierdzenie samowoli budowlanej i nakazanie zamurowania okien. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję organu II instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA (del) Dorota Chobian, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Referent Joanna Janiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi C. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Decyzją z dnia [...]., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.2 kpa w zw. z art. 80ust.2pkt.2 i art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania J. W. uchylił decyzję wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]., znak: [...] i odmówił nakazania J. W. zamurowania w terminie do 30 czerwca 1998r. otworów okiennych w ścianie istniejącego na działce położonej przy ul. B. w B. budynku mieszkalnego od strony działki T. i C. N..
W postępowaniu przed organem I instancji ustalono, że na działce położonej przy ul. B. w B. istnieje budynek mieszkalny murowany o wymiarach zewnętrznych 8,45 x 13,54 m z dachem dwuspadowym krytym eternitem zlokalizowany w odległości 2,90 m od granicy działki sąsiedniej stanowiącej własność T. i C. N. oraz w odległości 5,50m od istniejącego na ich działce budynku mieszkalnego drewnianego z murowaną dobudówką. W ścianie szczytowej od strony granicy działki T. i C. N. wykonanych jest 6 otworów okiennych. Organ I instancji uznał, że wykonanie takich otworów jest niezgodne z Zarządzeniem Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego i nakazał J. W. ich zamurowanie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzją z dnia [...], znak: [...].
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia 18 lutego 1999r., sygn. akt [...] uchylił decyzję Wojewody stwierdzając, że sprawa wymaga przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w związku z odnalezieniem i przedłożeniem przez J. W. "karty zmian" do projektu oraz sytuacyjnego zagospodarowania działki opatrzonego pieczęcią z upoważnienia Naczelnika Miasta jako załącznik do pozwolenia na budowę z dnia [...] . [...]
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy stwierdzono, że z przedłożonej kopii planu zagospodarowania działki, stanowiącej załącznik do decyzji z dnia 30 grudnia 1976r. udzielającej J. D.(poprzedniej właścicielce działki) pozwolenia na budowę wynika, że obiekt miał być zlokalizowany w odległości 3,0m od granicy z działką sąsiednią, stanowiącą własność T. i C. N.. Z rysunków roboczych (rzutów podziemia, parteru i piętra) znajdujących się w aktach sprawy wynika, że w ścianie budynku od strony działki T. i C. N. przewidziane były otwory okienne. W związku z powyższym pismem z dnia 22 lipca 1999r., znak: [...] zwrócono się do Wojewody o stwierdzenie zgodności z prawem decyzji z dnia 30 grudnia 1976r. udzielającej J. D. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Wojewoda umorzył wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe wyjaśniając, że na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie nie można stwierdzić czy wydana w dniu [...] decyzja udzielająca pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi ówcześnie przepisami.
Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę ustalił, że bezspornie przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z dnia [...]. poprzedniej właścicielce działki wg projektu typowego MB -0226/B.
Nie można natomiast ustalić czy zatwierdzony projekt budowlany przewidywał wykonanie otworów okiennych, gdyż nie ma pewności, że przedłożone przez J. W. kopie rysunków roboczych z projektu MB-0226/B (rzut podziemia, parteru i piętra) zostały wraz z projektem zatwierdzone decyzją o pozwoleniu na budowę. W zasobach archiwalnych właściwych urzędów administracji publicznej nie ma bowiem akt postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]. udzielającą pozwolenia na budowę.
W tej sytuacji organ stwierdził, że skoro nie można ustalić legalności wybudowania okien, zaś zdarzenie nie udowodnione nie może wywoływać negatywnych dla strony skutków, nie ma podstaw do wydania na zasadzie art.51 ust.1pkt.2 ustawy z dnia 7 lipca 2004r.- Prawo budowlane nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, a w szczególności likwidacji tych otworów.
Zdaniem organu, z tych samych powodów usytuowanie budynku w odległości 2,90 m od granicy działki nie może stanowić podstawy do nakazania jego rozbiórki.
Na powyższą decyzję C. N. wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się jej uchylenia.
W skardze zarzuciła, że organ bezpodstawnie przyjął, iż pozwolenie na budowę obejmowało również otwory okienne, bowiem żadne obowiązujące wówczas przepisy nie pozwalały na wykonanie w tak usytuowanej ścianie otworów okiennych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1981r., Nr 38, poz. 229 ze zm.), obowiązujące w dacie wykonania budynku mieszkalnego przy ul. B. w B., jak również aktualnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) wprowadzają zasadę, iż budowę obiektu budowlanego można rozpocząć jedynie na podstawie pozwolenia na budowę właściwego organu lub zgłoszenia. Zrealizowanie budowy bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia albo z istotnym odstępstwem od warunków w nich określonych stanowi samowolę budowlaną i uprawnia organy nadzoru budowlanego do podjęcia czynności zmierzających do przywrócenia stanu zgodnego z prawem.
Zgodnie z art. 50 ust.1pkt.4 w zw. z art. 51ust.1 ustawy - Prawo budowlane, jeżeli zostanie stwierdzone, że roboty budowlane są wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę organ nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania albo nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W razie niewykonania wskazanych obowiązków właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek K. N., który domagał się zamurowania okien w ścianie budynku skarżącej J. W. usytuowanego przy ul. B. w B.. We wniosku podniósł, że okna zostały wykonane w innym miejscu, niż to przewidywał projekt, a więc samowolnie oraz że budynek nie zachowuje wymaganych odległości od granicy z jego działką.
Obowiązkiem organu było zatem - zgodnie z art. 7, 77§1 i 80 kpa - przeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i ustalenie czy przedmiotowe okna zostały wykonane z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę i czy w konsekwencji zachodzą przesłanki określone w art. 51 ustawy - Prawo budowlane. Tylko bowiem niewątpliwe ustalenie, że okna zostały wykonane niezgodnie z jej warunkami uprawnia organ do uwzględnienia wniosku i nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem. (np. zamurowania okien)
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający do przyjęcia, że przedmiotowe okna zostały wykonane samowolnie. Bezspornym jest, że budynek, w którym one się mieszczą zrealizowano na podstawie decyzji z dnia [...] ., znak: [...] udzielającej pozwolenia na budowę, co potwierdza pismo zastępcy Burmistrza z dnia [...]. W aktach sprawy, jak również w zasobach archiwów właściwych organów administracji publicznej nie ma jednak dokumentu tej decyzji i z tego względu nie można ustalić jej warunków, w tym m.in. czy zatwierdzony projekt przewidywał wykonanie okien w szczytowej ścianie budynku od strony działki skarżącej. Tym samym nie ma również podstaw do przyjęcia, że przedmiotowe okna zostały wykonane wbrew pozwoleniu na budowę, a więc samowolnie i w konsekwencji nie ma podstaw do wydania nakazu ich zamurowania.
Z tego samego powodu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut, iż budynek został usytuowany w odległości mniejszej niż przewidywały to wówczas obowiązujące przepisy. Organ nadzoru budowlanego dokonując oceny legalności budowy obiektu budowlanego lub jego części związany jest bowiem ostateczną i niewzruszoną w nadzwyczajnym toku postępowania decyzją o pozwoleniu na budowę, choćby nawet była ona wadliwa.
Organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i odmawiającej nakazania zamurowania spornych okien przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające i prawidłowo ocenił, że nie ma podstaw do przyjęcia samowoli budowlanej i uwzględnienia wniosku przez nakazanie zamurowania okien.
W sytuacji występującej w sprawie nie można zatem postawić organowi zarzutu naruszenia przepisów prawa.
Z powyższych względów Sąd z mocy art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło