I SA/Wa 486/06
WyrokWSA w Warszawie2006-07-05
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Monika Nowicka, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania może zostać wydana na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, w szczególności rozporządzenia wykonawczego do ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu i Budownictwa oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego. Kluczowym błędem było oparcie rozstrzygnięcia o wysokości odszkodowania na operacie szacunkowym, który został sporządzony z naruszeniem obowiązujących przepisów, w tym nieaktualnego rozporządzenia wykonawczego, a także zawierał wady uniemożliwiające jego wykorzystanie jako podstawy do ustalenia odszkodowania. Dodatkowo, organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżących, a przedmiot wywłaszczenia został błędnie określony w obu instancjach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi małżonków R. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa, która uchyliła decyzję Wojewody o wywłaszczeniu nieruchomości pod budowę obwodnicy i ustaleniu odszkodowania, orzekając w to miejsce niższą kwotę odszkodowania. Skarżący zarzucali błędy w ustaleniu odszkodowania, sposobie wyceny nieruchomości oraz błędne określenie przedmiotu wywłaszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Transportu i Budownictwa oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody; stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzenie od Ministra Budownictwa na rzecz H. i A. małżonków R. kwoty 5600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi H. i A. małżonków R. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz H. i A. małżonków R. kwotę 5600 (pięć tysięcy sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Wa 486/06
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Minister Transportu i Budownictwa uchylił w pkt 2 i 3 decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w G., oznaczonej geodezyjnie jako obręb [...], arkusz mapy [...], działka nr [...] o powierzchni [...] ha, wykazanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd
Rejonowy w G. oraz ustalającą odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie - i w to miejsce orzekł o przyznaniu A. i H. T. - jako współwłaścicielom wywłaszczonej nieruchomości - tytułem odszkodowania za dokonane wywłaszczenie prawa własności kwotę [...] zł. ustalając jednocześnie , że wypłata odszkodowania nastąpi jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stanie się wykonalna, ze środków budżetu państwa, z części której dysponentem jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad – zaś w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji..
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i oceny prawne:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. nr [...] Wojewoda [...]
orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa, na cel publiczny - z przeznaczeniem pod budowę obwodnicy miasta G. w ciągu drogi krajowej nr [...] - opisanej na wstępie części nieruchomości, ustalając w pkt 2 decyzji wysokość odszkodowania za dokonane wywłaszczenie w wysokości [...] zł. W punkcie zaś 3 decyzji organ wojewódzki zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty powyższego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna. W punkcie 4 decyzji wskazano termin wydania wywłaszczonej nieruchomości przez dotychczasowego właściciela określając go na dzień przypadający po upływie 30 dni od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stanie się ostateczna.
Od decyzji tej odwołanie wnieśli H. i A. R. wskazując w nim, iż po wydaniu decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] września 2003r. zostały opracowane nowe dokumenty dotyczące pozwolenia na budowę i odnoszące się do lokalizacji inwestycji, skutkiem czego koniecznym stała się korekta linii rozgraniczającej. Nowa linia, która została uwzględniona w decyzji o pozwoleniu na budowę, wyznaczyła inne granice podziału nieruchomości a tym samym inny obszar działki nr [...] niż w decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] września 2003r. Ponadto odwołujący się podtrzymali swoje zarzuty złożone w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, odnoszące się do sposobu ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie wskazując, iż wśród transakcji porównywanych nie uwzględniono obrotu nieruchomościami przeznaczonymi pod budowę dróg lokalnych oraz, iż dotychczasowa działka nr [...], jako całość posiadała przy granicy uzbrojenie. Po podziale natomiast część poza drogą nie będzie posiadała żadnego uzbrojenia, a także nie będzie możliwy dojazd do tej działki kombajnem, ani innym, większym sprzętem rolniczym z uwagi na urządzenie drogi dojazdowej o spadku 15%. Odwołujący się twierdzili także, że sporządzona w sprawie przez biegłego opinia (w całości zaakceptowana przez organ wojewódzki )dotyczyła ustalenia kosztów dojazdu części nieruchomości, a nie utraty jej wartości.
Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Minister Transportu i Budownictwa, który - na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 31 października 2005r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Transportu i Budownictwa (Dz. U. Nr 220. poz. 1900) od dnia 31 października 2005r. stał się organem odwoławczym w tej sprawie – stwierdził, że - zgodnie z art. 15 ust. l ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 217, poz. 2124 ze zm.) - wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. L cytowanej usrawy, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten przy tym nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy. W związku z tym pismem z dnia 24 października 2003r. Wojewoda [...] wyznaczył A. i H. R. 14-dniowy termin na zawarcie cywilnoprawnej umowy zbycia działki nr [...], na warunkach wskazanych w ofercie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 22 lipca 2003r. Wobec zaś braku zgody właścicieli nieruchomości na powyższe, pismem z dnia 24 listopada 2003 r. Zastępca Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w P. wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego podnosząc, że działka nr [...] jest niezbędna do realizacji budowy obwodnicy miasta G. w ciągu drogi krajowej nr [...]. Zgodnie bowiem z treścią decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2003r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2004r. nr [...] została ustalona lokalizacja obwodnicy drogowej miasta G. w ciągu drogi krajowej nr [...] i - zgodnie z załącznikiem do wniosku ( tom nr l dokumentacji - plany sytuacyjne nr [...] do [...] w skali 1:1000). W wyniku podziału działki nr [...] została wydzielona z większej całości stanowiącej współwłasność H. i A. R. działka oznaczona jako nr [...], o powierzchni [...] ha, która została przeznaczona pod drogę.
Minister podniósł, że - zgodnie z art. 18 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi oraz według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu.
Stosownie zaś do treści art. 18 ust. 2 w/w ustawy, wartość wywłaszczanej nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi.
Z kolei - stosownie do przepisu § 36 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004r. Nr 207, poz. 2109) - przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele. Dla potrzeb zatem niniejszego postępowania został sporządzony w dniu 8 kwietnia 2004 r. operat szacunkowy określający wartość działki nr [...], który stanowił podstawę do ustalenia odszkodowania. W oparciu o powyższy operat wartość jego ustalono na kwotę [...] zł.
Organ nadmienił także, iż operat ten był przedmiotem oceny Komisji Opiniującej przy Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Majątkowych Województwa [...], która w swej opinii z dnia 12 stycznia 2005r. zauważyła, że mógł on stanowić podstawę do ustalenia przedmiotowego odszkodowania. Podkreślono też, że sporządzający go rzeczoznawca J. Z. - zgodnie z zaleceniem Komisji – dokonał jego korekty.
Ponieważ - na podstawie art. 156 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce gruntami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, 2603 ) w zw. z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych - operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, przedmiotowy operat został zaktualizowany klauzulą aktualizacji z dnia 5 kwietnia 2005r.
Organ wojewódzki zlecił ponadto innemu rzeczoznawcy dokonanie oszacowania wartości wpływu, jaki wywrze wywłaszczenie działki nr [...] na wartość rynkową pozostałej części nieruchomości, tj. działek nr [...] i nr [...] ( nie objętych wywłaszczeniem ). W opinii rzeczoznawcy K. O. z dnia 19 sierpnia 2004r. wartość "szkody rzeczywistej" w tej materii została określona na sumę [...] zł. W tych warunkach, powołując się na "art. 129 ust. 4 ustawy
o gospodarce nieruchomościami", organ pierwszej instancji zwiększył w związku z tym ustalone odszkodowanie wysokości [...] zł o kwotę [...] zł., co dało sumę [...] zł.
Ponieważ - zgodnie jednak ze stanem prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji przez Wojewodę tj. na dzień [...] kwietnia 2005r. powołany przez niego art. 129 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie obowiązywał, Minister przyjął, że podstawą zwiększenia odszkodowania przez wojewodę był art. 128 ust. 4 ustawy gruntowej. Odnosząc się natomiast do tej podstawy prawnej zwiększenia odszkodowania organ odwoławczy wskazał, iż odszkodowanie o jakim mowa w art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. przysługuje, ale jedynie za szkody powstałe na skutek ustanowienia w decyzji wywłaszczeniowej niezbędnej służebności oraz obowiązku budowy i utrzymania przez inwestora odpowiednich urządzeń, mających zapobiec niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom jakie mogą powstać dla właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości.
Ze względu na fakt, że z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie nie wynikało, aby w związku z wywłaszczeniem została ustanowiona służebność lub obowiązek budowy i utrzymania stosownych urządzeń, organ odwoławczy zmienił wysokość ustalonego odszkodowania, odejmując od niego wartość [...] zł. Jednocześnie wyjaśnione zostało, że odszkodowanie za przymusowe pozbawienie własności jest szczególnym świadczeniem zastępującym cenę nieruchomości. Ujemne zaś skutki jakie następują na nieruchomościach sąsiednich nie mogą być uwzględnione w chwili ustalenia odszkodowania za wywłaszczenie. W obowiązującym stanie prawnym okoliczności faktyczne jakie mogą składać się na przyszły uszczerbek majątkowy nie mogą być rekompensowane poprzez podwyższenie wartości nieruchomości wywłaszczonej, natomiast możliwe jest żądanie wykupu całej nieruchomości przez inwestora (art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r.), określenie niezbędnych służebności oraz nakaz budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń mających zapobiec zaistnieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli nieruchomości sąsiednich (art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. w zw. z art. 23 ustawy dnia 10 kwietnia 2003r.).Podniesiono też, że odszkodowanie za wywłaszczenie odnosi się tylko do wywłaszczanej nieruchomości a wiec tego, co zgodnie z decyzją o wywłaszczeniu zostaje odjęte z majątku wywłaszczanego a zatem w przypadku wywłaszczenia części nieruchomości, będzie to tylko ta część nieruchomości. Gdyby przyjąć, iż w odszkodowaniu za wywłaszczoną część nieruchomości mieszczą się wszystkie przyszłe szkody jakie powstaną na pozostałej części nieruchomości, to wówczas należałoby zaspokoić wszelkie przyszłe roszczenia, których obecnie nie można przewidzieć. Tak ustalone odszkodowanie byłoby zatem sprzeczne zarówno z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., jaki i z zasadami prawa cywilnego, bowiem stanowiłoby "zryczałtowane" odszkodowanie za wszystkie ujemne wpływy inwestycji zrealizowanej na wywłaszczonej części. W tych warunkach Minister stwierdził, iż zwiększenie o kwotę [...] zł, wartości ustalonego za wywłaszczenie odszkodowania w decyzji z dnia [...] kwietnia 2005r. stanowiło naruszenie prawa o charakterze rażącym, jak również było niezgodne z interesem społecznym poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej w stosunku do innych stron postępowań wywłaszczeniowych i z tego powodu - powołując się na regulację zawartą w przepisie art. 139 k.p.a. dopuszczającą odstępstwo od zakazu reformationis in peius – organ odwoławczy uchylił pkt 2 decyzji Wojewody i orzekł co do istoty sprawy, mniej korzystnie dla odwołujących się, uznając jednocześnie podniesione przez nich zarzuty za bezzasadne.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż - zgodnie z art. 132 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 23 cytowanej ustawy z dnia l0 kwietnia 2003r. zapłata odszkodowania winna nastąpić jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, tymczasem zaś w decyzji organu wojewódzkiego błędnie orzeczono wiążąc termin wypłaty odszkodowania z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna. Skutkowało to koniecznością uchylenia pkt 3 decyzji Wojewody i orzeczenia w tej kwestii zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zmiany decyzji lokalizacyjnej wskazano, iż nie było możliwe ustosunkowanie się organu odwoławczego do kwestii przebiegu pasa drogowego - wobec faktu, iż postępowanie w przedmiocie lokalizacji drogi jest postępowaniem odrębnym od postępowania wywłaszczeniowego. Ostateczna zaś decyzja ustalająca lokalizację drogi z dnia 10 marca 2004 r. podlega wykonaniu i stanowi materiał dowodowy w sprawie.
Powyższe rozstrzygnięcie stało się z kolei przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli H. i A. R. Skarżący domagając się uchylenia obu decyzji zapadłych w niniejszej sprawie, zarzucili organom rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W szczególności podniesiono, że w obu decyzjach określono przedmiotową nieruchomość jako położoną w J. podczas, gdy znajduje się ona w G. Ponadto wskazano, iż organ II instancji orzekał merytorycznie o wysokości odszkodowania opierając swe rozstrzygnięcie na operacie sporządzonym na dzień 8 kwietnia 2004 r., zaktualizowanym na dzień 5 kwietnia 2005 r., sporządzonym na zasadzie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r., które zostało uchylone z dniem 21 września 2004 r., a w której to dacie weszło w życie nowe rozporządzenie wykonawcze ( Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ). Skarżący zgłosili również szereg zastrzeżeń merytorycznych do sposobu wyceny wywłaszczonej działki, które w zasadzie były powtórzeniem zarzutów zawartych w odwołaniu a do których – jak twierdzili – organ odwoławczy nie odniósł się. Poza tym podnosili, że nie zostało orzeczone odszkodowanie za korzystanie przez inwestora z ich nieruchomości, za ograniczenie ich w prawie korzystania z własnej nieruchomości po wejściu na grunt inwestora, za utrudnienia związane z dojazdem do części swoich pól oraz za utratę wartości ich działek sąsiednich. W ocenie skarżących wreszcie wartość odszkodowania jakie winno być im przyznane powinno stanowić różnicę pomiędzy wartością całej nieruchomości przed wywłaszczeniem a wartością tej części nieruchomości, która pozostała nie wywłaszczona.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ badając w tym kontekście przedmiotową sprawę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca ją naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy, skutkowało to ich uchyleniem.
Przede wszystkim należy podnieść, że mają rację skarżący podnoszą zarzuty do kwestii związanej z ustaleniem w niniejszej sprawie wysokości odszkodowania, choć nie wszystkie ich zastrzeżenia są słuszne. Przedmiotowe decyzje zostały wydane na podstawie przepisów cytowanej z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Ustawa ta zaś w art. 23 odsyła – w sprawach nią nieuregulowanych do regulacji zawartych w ustawie gruntowej z dnia 21 sierpnia 1997 r. Zgodnie natomiast z art. 157 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. W myśl ust. 4 tegoż art. przepis ten stosuje się odpowiednio w przypadku rozbieżnych operatów szacunkowych dotyczących wartości tej samej nieruchomości.
W niniejszej sprawie organ wojewódzki zlecił opracowanie operatu szacunkowego rzeczoznawcy J. Z., który sporządził go na datę 8 kwietnia 2004 r.
Ponieważ skarżący nie zgadzali się z jego wyceną zlecili – we własnym zakresie - opracowanie operatu innemu biegłemu – P. W.
W opinii Komisji Opiniującej przy Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Majątkowych Województwa [...] z dnia 12 stycznia 2005 r. opinia, którą sporządził biegły P. W. nie mogła być podstawa do ustalenia w sprawie odszkodowania, gdyż wykraczał poza zakres sprawy. Odnośnie operatu rzeczoznawcy J. Z. Komisja również stwierdziła, że posiada on wady – w brew ustaleniom organu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – stwierdziła, że także nie może stanowić podstawy do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości. Biorąc jednak, m. in. "potrzebę przyśpieszenia działań przygotowawczych procesu inwestycyjnego" Zespół przychylił się do deklaracji autora operatu, umożliwienia mu ponownego wykonania operatu szacunkowego ( k. 14 opinii pkt 5.1 ).
Jak wynika zatem z powyższego rzeczoznawca J. Z. był – w świetle stanowiska Komisji – zobowiązany do sporządzenia nowego operatu szacunkowego. W brew temu, nie sporządził jednak nowego operatu a dokonał jedynie korekty operatu starego. Okoliczność ta, którą Sąd wziął pod uwagę z urzędu, już sama z siebie przesądza, że decyzje ustalające wysokość odszkodowania w oparciu o wadliwą opinię nie mogły się ostać. Dodatkowo trzeba także zauważyć, że rzeczoznawca Z. dokonując korekty dawnego operatu (nawiasem mówiąc w dacie nieznanej, gdyż na operacie skorygowanym widnieje jedynie dawna data 8 kwietnia 2004 r. ) zmienił niektóre dane np. podnoszoną w skardze cechę "lokalizacja" ze wskaźnika 55% na wskaźnik 45 % ( mniej korzystny ). Zmiany te były dokonywane ( jak wspomniano w nieznanej dacie ), ale musiała to być data już po wydaniu opinii przez Komisję, czyli po dniu 12 stycznia 2005 r. W tym czasie - co słusznie akcentują skarżący - obowiązywało już nowe rozporządzenie wykonawcze do ustawy o gospodarce nieruchomościami, regulujące kwestie wyceny nieruchomości. W dniu bowiem 22 września 2004 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ). Dokonywanie zatem zmian w operacie, które miały wpływ na wysokość wyceny nie mogło - w czasie obowiązywania już nowych przepisów- odbywać się na podstawie przepisów uchylonych. W operacie zaś będącym podstawą do ustalenia odszkodowania wymieniono jako podstawę prawną działań rzeczoznawcy przepisy już nieobowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego ( Dz. U. Nr 230, poz. 1924 ).
Mają słuszność także skarżący twierdząc, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Okoliczność, iż biegły zajął w tej kwestii stanowisko - ( vide: pismo z dnia 28 lutego 2005 r. rzeczoznawcy J. Z., zawierające zresztą niejednokrotnie bardzo ogólnikowe i lakoniczne wypowiedzi ) - nie zwalniało organu od obowiązku wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji dlaczego zarzuty skarżących nie mogły zostać uwzględnione. Tymczasem Minister skwitował jedynie tę kwestię wypowiedzią, że operat został zaktualizowany na dzień 5 kwietnia 2005 r. oraz, iż operat został skorygowany. W tym miejscu trzeba też zgodzić się z wywodami skargi, że decyzja wydana przez organ centralny w dniu [...] stycznia 2006 r. miała - odnośnie wysokości ustalonego odszkodowania - charakter reformatoryjny zatem powinna być wydana po uprzednim dodatkowym zaktualizowaniu operatu. Organ nie powinien natomiast w tej mierze orzekać na podstawie operatu z dnia 8 kwietnia 2004 r., zaktualizowanego na dzień 5 kwietnia 2005 r., ze względu na znaczny upływ czasu.
Trafne jest także spostrzeżenie odnoszące się do określenia przedmiotu wywłaszczenia. Zarówno bowiem w decyzji I - jak i II -go instancyjnej przedmiotowa działka została określona jako położona w miejscowości J. O ile w dniu 21 lutego 2006 r. Minister wydał postanowienie prostujące poprzez określenie miejsca położenia gruntu w mieście G., o tyle postanowienie to prostowało jedynie decyzję organu odwoławczego. Nie prostowało natomiast decyzji Wojewody a przecież w części, zwłaszcza w rozstrzygnięciu o wywłaszczeniu, decyzja ta została utrzymana w mocy.
Za niezasadne natomiast Sąd uznał te zarzuty skargi, które dotyczyły pominięcia w decyzji o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania szkód, polegających na m. in. czerpaniu korzyści z cudzej nieruchomości, pozbawieniu właścicieli korzystania z niej czy też nie wzięciu pod uwagę aktualnej wartości pozostałej części nieruchomości, po wywłaszczeniu działki nr [...] w miejsce wyceniania samej tej działki. Przepisy bowiem zarówno ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. jak i z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie przewidują takiej możliwości. W tej kwestii szczegółowo wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2004 r. sygn. akt OSK 730/04 LEX nr 164681, stwierdzając, że przepis art. 128 ust. 4 w związku z art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może stanowić podstawy prawnej do uwzględnienia żądania właściciela nieruchomości sąsiedniej orzeczenia o odszkodowaniu z powołaniem się na to, że ta sąsiednia nieruchomość wskutek wywłaszczenia straciła na wartości, z uwagi na to, że okoliczność ta nie mieści się w regulacji art. 120 ustawy gruntowej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wypowiedział się też, że w innym zakresie (nie wymienionym w art. 120 ustawy ) uprawnieni mogą roszczeń swoich dochodzić na drodze procesu cywilnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy art. 18 ust. 1 i 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w związku z art. 159 ustawy o gospodarce nieruchomościami i wydanym na jego podstawie rozporządzeniu wykonawczym a także art. 6,7,8, 77, 107 § 1 i 3 k. p.a. i - z mocy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na przepisie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego kwotę składa się suma 2000 złotych (zwrot uiszczonego wpisu sądowego ) oraz wynagrodzenie za zastępstwo adwokackie ( § 18 ust. 1 lit.a w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. 123 poz. 1058 ze zm. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło