II SA/Bk 171/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy z wniosku B. D., G. P. i M. H. o wymierzenie grzywny organowi z tytułu nieterminowego przekazania do Sądu skargi na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a 1. wymierzyć Radzie Miejskiej w S. grzywnę w wysokości 3.954,40 (trzy tysiące dziewięćset pięćdziesiąt cztery złote czterdzieści groszy) złotych; 2. zasądzić od Rady Miejskiej w S. na rzecz B. D., G. P. i M. H. po 100 (sto) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Mieszkańcy wsi: O. i K., położonych w gminie S., wnieśli o wymierzenie kary grzywny organowi, który nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu skarżący B. D., G. P. i M. H., stwierdzili, iż w dniu 07 grudnia 2004 r. złożyli w Kancelarii Urzędu Miejskiego w S. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na uchwałę Rady Miejskiej w S. nr [...] z dnia [...] października 2004 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzenno części wsi "[...]". Przewodniczący Rady M. I. jako ustawowo odpowiedzialny za udzielenie odpowiedzi na skargę i przesłanie jej w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ukrył ją celowo, grając na zwłokę i czekając na ewentualną rezygnację skarżących, w obawie przed uchyleniem zaskarżonej uchwały, która została podjęta z istotnym naruszeniem szeregu przepisów prawnych. Wniosek skarżących o ukaranie organu wpłynął do Sądu w dniu 18 marca 2005 roku. W odpowiedzi na wniosek, wniesiony do Sądu w dniu 26 kwietnia 2005 r., Rada Miejska S. wniosła o umorzenie postępowania w sprawie. Przewodniczący Rady przyznaje, że skarżący złożyli stosowną skargę. Wyjaśnia, że Rada Miejsca w S. na sesji w dniu [...] grudnia 2004 r. przyjęła odpowiedź na skargę. Odpowiedź ta została podpisana przez Przewodniczącego Rady. Termin do przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę minął 06 stycznia 2005 r. Skarga, wraz z odpowiedzią, została złożona w biurze podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dnia 18 kwietnia 2005 roku. Zdaniem Przewodniczącego Rady, grzywna z art. 55 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest środkiem dyscyplinującym, którego celem jest doprowadzenie do wykonania przez organ konkretnych obowiązków procesowych. Dlatego też zasadnym jest stwierdzenie, że wykonanie czynności przez organ, nawet z uchybieniem terminu, ale przed wydaniem przez Sąd orzeczenia w sprawie grzywny, czyni orzeczenie to bezprzedmiotowym. Dlatego Rada Miejska w S. wniosła o umorzenie postępowania w sprawie. Na wniosek Stowarzyszenia [...] w S. Sąd, postanowieniem z dnia 01 grudnia 2005 r., dopuścił do udziału w sprawie to Stowarzyszenie, w charakterze uczestnika postępowania, na podstawie art. 33 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stowarzyszenie dopuszczone do udziału w sprawie poparło wniosek skarżących o ukaranie organu. Przewodniczący Rady Miejskiej w S., wezwany do osobistego stawiennictwa na rozprawie, podtrzymał swoje stanowisko, że niezachowanie terminu przekazania skargi do Sądu nie zostało przez niego zawinione, albowiem podpisał stosowne dokumenty po podjęciu uchwały przez Radę Miejską w dniu [...] grudnia 2004 r., następnie zaś wykonanie uchwały i nadanie biegu sprawie należy do burmistrza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 54 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ, za którego pośrednictwem wnosi się skargę do Sądu, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do w/w obowiązków Sąd może, na wniosek skarżącego, orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 156 § 6 (art. 55 § 1 p.p.s.a). Wbrew twierdzeniu organu, zawartemu w odpowiedzi na wniosek o ukaranie, "nie ma podstaw do przyjęcia, że Sąd nie może takiego wniosku uwzględnić i wymierzyć organowi grzywny wówczas, jeśli organ, uchybiając terminowi określonemu w art. 54 § 2, wypełnił obowiązek określony w tym przepisie i przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę po złożeniu przez skarżącego wniosku o wymierzeniu grzywny, ale przed jego rozpatrzeniem przez Sąd" (T. Woś w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis – Nexis W-wa 2005, s. 259). Sformułowanie art. 55 § 1 "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, Sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże sformułowanie "Sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. A zatem, co należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, niezależnie od stopnia zawinienia organu. W rozpoznawanej sprawie zachodzą okoliczności odpowiadające dyspozycji przepisu art. 55 ustawy. Złożona przez skarżących skarga "dotarła" do Sądu z przekroczeniem ustawowego terminu o ponad 3 miesiące, co przyznaje, w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, sam Przewodniczący Rady Miejskiej S. Wyjaśnienia Przewodniczącego RM, że podpisał stosowne dokumenty w dniu [...] grudnia 2004r., zaś nadanie dalszego biegu sprawie należało do burmistrza, nie wyłącza zastosowania przepisu art. 55 p.p.s.a. Skarga wniesiona przez skarżących dotyczyła uchwały Rady Miejskiej w S., a zatem dotyczyła działalności rady, jako organu stanowiącego gminy. Na przewodniczącym rady, jako osobie, której zadaniem ustawowym jest organizowanie pracy rady (art. 19 ust. 2 ustawy z 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) ciąży także obowiązek dopilnowania, w jaki sposób uchwały rady są wykonywane. Próba przerzucania odpowiedzialności na burmistrza gminy nie może być uznane za okoliczność wyłączającą odpowiedzialność przewodniczącego rady. Co jednak istotne, zgodnie z przepisami art. 54 oraz 55 p.p.s.a., karę grzywny można wymierzyć organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono i który to organ nie zastosował się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z wyżej powołaną ustawą o samorządzie gminnym, organami gminy są: 1) rada gminy, 2) wójt (burmistrz, prezydent miasta) (art. 11 "a" ustawy); nie jest organem gminy, a przez to organem w rozumieniu art. 54 § 2 i art. 55 p.p.s.a., przewodniczący rady gminy. W konsekwencji grzywna mogła zostać wymierzona jedynie radzie gminy jako organowi kolegialnemu. Wymierzenie grzywny radzie jest środkiem dyscyplinującym radę, aby rada kontrolowała prawidłowość wykonywania obowiązków, także procesowych, przez swojego przewodniczącego. Zgodnie z przepisem art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS (opublikowanym w Monitorze Polskim z 2006r. nr 13, poz. 180) przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2005 r. wyniosło 1.977, 20 złotych. Mając na uwadze wysokość tej kwoty Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie adekwatne do stopnia zaniedbania obowiązków przez organ jest wymierzenie grzywny w wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia, albowiem czas, jaki upłynął od wniesienia skargi był znaczny, jednakże skarga na uchwałę Rady Miejskiej została rozpoznana przez Sąd przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd postanowił, jak w sentencji, na podstawie art. 55 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami.).-