II SA/Po 96/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 05 lipca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Spółki "A" w C. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę; o d d a l a s k a r g ę /-/ W. Batorowicz /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga Starosta decyzją z dnia [...] 2005r. – wydaną na podstawie art. 149 § 3 kpa - po rozpoznaniu wniosku K. i P. Z. , współwłaścicieli działki nr [...] położonej w C., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...]2005r. udzielającą Spółce "A" z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. pozwolenia na budowę zakładu produkcyjnego z infrastrukturą na działkach nr [...] i [...]. Zdaniem organu wznowieniowego, ani wnioskodawcy (właściciele działki nr [...]) ani właściciele innych działek bezpośrednio przylegających do terenu inwestycji nie mogą być uznani za strony postępowania administracyjnego w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Obszar oddziaływania działki został zdefiniowany w art. 3 pkt 20 tej ustawy jako "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". Tymczasem planowany obiekt ani elementy projektowanej infrastruktury nie powodują dla wnioskodawców trwałego ograniczenia w zapewnieniu dostępu do drogi publicznej oraz do sieci infrastruktury. W przewidzianym ustawą terminie odwołanie od tej decyzji wnieśli małżonkowie Z. wskazując, że prowadzona inwestycja w sposób oczywisty narusza możliwość niezakłóconego korzystania z drogi dojazdowej do ich domu, a nadto ingeruje w przebieg i należyte funkcjonowanie sieci mediów technicznych. Stwierdzili też, że organ I instancji sugeruje, jakoby określenie "obszaru oddziaływania inwestycji" posiadało swoje legalne rozwinięcie w przepisach wykonawczych, co nie odpowiada prawdzie. Wojewoda decyzją z dnia [...]2005r. nr [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zostało zdefiniowane pojęcie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego. Obszar ten określa się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 960 ze zm.) zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych oraz innych obiektów i granic nieruchomości. Do tej konstrukcji prawnej odwołuje się art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, określający podmioty, którym w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę przysługuje przymiot stron. Stronami w takim postępowaniu są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu. Zdaniem Wojewody , zgodnie z literalnym brzmieniem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, ochroną na podstawie prawa budowlanego są objęte osoby trzecie, a zatem prowadzący postępowanie organ administracji powinien każdorazowo dokładnie rozważyć wszystkie okoliczności konkretnej sprawy w celu stwierdzenia, czy planowana inwestycja nie narusza ich interesów. W rozpatrywanej sprawie planowana na działce nr ewid. [...] inwestycja w oczywisty sposób narusza możliwość niezakłóconego korzystania z drogi dojazdowej do działki nr ewid. [...] oraz ingeruje w przebieg i bieżące funkcjonowanie sieci mediów technicznych terenu. Interes małżonków Z. wydaje się oczywiście uzasadniony. W skardze do Sądu Administracyjnego Spółka "A" wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez uznanie małżonków Z. za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, art. 7 kpa poprzez pominięcie interesu społecznego i ważnego interesu strony skarżącej przy rozpoznawaniu sprawy, art. 8 kpa i art. 9 kpa przez brak należytego informowania strony skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, art. 10 § 1 kpa przez brak zapewnienia stronie skarżącej udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że strona skarżąca nie została powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych planów. Pismem z dnia [...]2005r. organ informował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, wskazując jako termin jej zakończenia dzień 13 grudnia 2005r. Organ odwoławczy wydał decyzję [...]2005r. tj. dwa dni po upływie pierwotnego terminu, a to spowodowało, że skarżący nie miał możliwości skorzystania ze swoich ustawowych uprawnień. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazano, że pełnomocnik Spółki "A" nie wykazywał aktywności w toku postępowania administracyjnego, stąd bezzasadne są jego zarzuty dotyczące naruszenia art. 9 kpa. Nadto stosownie do art. 10 kpa, stronie zagwarantowano możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału. Małżonkowie K. i P. Z. także wnieśli o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydana w trybie art. 149 § 3 kpa i przekazująca sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia odpowiada prawu. Legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma ten podmiot, który twierdzi, że kwestionowana decyzja ostateczna dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Małżonkowie Z. wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie udzielenia Spółce "A" pozwolenia na budowę zakładu produkcyjnego na działce nr [...], bezpośrednio przylegającej do ich działki nr [...], takie twierdzenie wysuwali. Złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy w trybie przewidywanym przepisami art. 149 kpa, to znaczy: - wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (§1), - lub odmową w drodze decyzji wznowienia postępowania (§ 3). Zatem odmowa wznowienia postępowania może nastąpić tylko i wyłącznie ze względów formalnych, to znaczy, gdy wniosek złoży osoba nie będąca stroną albo nie posiadająca zdolności do czynności prawnych, względnie żądanie wznowienia złożone zostanie po terminie, a termin nie został przywrócony, a nadto wtedy, gdy w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa. Małżonkowie Z. we wniosku o wznowienie postępowania powołali jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 kpa podnosząc, iż bez własnej winy nie brali jako strona udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, mimo że są właścicielami działki bezpośrednio przylegającej do terenu inwestycji. Wbrew stanowisku organu I instancji daje to podstawę do wznowienia postępowania, o ile oczywiście organ ten uzna, że podanie o wznowienie zostało wniesione w terminie. Jak bowiem trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 1998r. sygn. IV SA 116/98 (Lex nr 43747): "Pierwsza faza postępowania o wznowienie postępowania polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa. W tej fazie postępowania organ administracyjny bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Jeśli jednak wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zawiera stwierdzenie wywodzące, że składając to podanie podmiot uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zwykłym, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w następnej fazie postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Dopiero na tym etapie postępowania organ administracyjny może przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonywać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu". Podsumowując uznać należy, że przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania Starosta nie mógł wypowiadać się w kwestii, czy powoływanie się przez autorów prośby o wznowienie na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa było zasadne. Takie decyzje zapadać mogą w wyniku wznowienia, a ich rodzaje wymieniają przepisy art. 151 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 kpa. Już z tej przyczyny uchylenie przez Wojewodę decyzji organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania należało uznać za zasadne. Dlatego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. /-/ W. Batorowicz /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga