III SA/Gd 107/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: NSA Marek Gorski (spr.) WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant sekr. sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi W. K., M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi P. P. ze Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku) kwotę 307,80 zł (trzysta siedem złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącym z urzędu. Wojewoda [...] decyzją z dnia 30 listopada 2005 r., nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj: Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 października 2005 r. o wymeldowaniu M., W. i D. K. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w G. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wymeldowania państwa K. z przedmiotowego lokalu. Spółdzielnia twierdziła, że wymienione osoby nie zamieszkują w lokalu. Po wyroku eksmisyjnym z dnia 21 listopada 2000 r. i w wyniku czynności komorniczych nastąpiło opróżnienie lokalu w dniu 14 września 2005 r. Organ I instancji mając na względzie te okoliczności orzekł o wymeldowania rodziny K. Z decyzją tą nie zgodzili się M. K. i W. K. wnosząc odwołanie. Ich zdaniem eksmisja została dokonana bezprawnie i do czasu rozstrzygnięcia tej sprawy przez sąd nie chcieli dokonać dobrowolnego wymeldowania się z lokalu. Organ odwoławczy powołał art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który przewiduje, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Mając na względzie ten przepis organ za zasadnicze uznał ustalenie, czy państwo K. trwale opuścili lokal. Jak sami zainteresowani przyznali w trakcie przesłuchań nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu od września 2005 r. W ocenie organu odwoławczego przesłanka do wymeldowania wskazanych osób została spełniona a decyzja organu I instancji znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne. Ponadto organ stwierdził, że nie jest możliwe zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy eksmisji przez Prokuraturę, gdyż organ administracyjny wydaje decyzję w oparciu o stan faktyczny istniejący w chwili orzekania, zaś eksmisja została przeprowadzona przez uprawnionego komornika. Na dzień orzekania rodzina K. nie przebywała w spornym lokalu. Organ zaznaczył, iż nie jest właściwy do rozstrzygania kwestii lokalu socjalnego. W. K. i M. K. zaskarżyli decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku podnosząc, iż opuszczenie lokalu nastąpiło wbrew ich woli, na skutek działań komornika. Ponieważ działanie komornika zostało zaskarżone do sądu, przynajmniej do zakończenia tego postępowania sądowego należało zawiesić postępowanie o ich wymeldowanie. Skarżący podali, że Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 14 lutego 2003 r., sygn. akt IC 2255/02 ustalił ich uprawnienie do lokalu socjalnego. W dniu 1 marca 2005 r. w Wydziale Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w G. złożyli oni wniosek o wynajem lokalu socjalnego. Urząd Miejski powiadomił skarżących, że w/w wyrok zostanie zrealizowany po pozyskaniu odpowiedniego metrażem i standardem lokalu mieszkalnego, spełniającego wymogi lokalu socjalnego. Lokal nr [...] przy ul. [...] w G., do którego przeprowadziła skarżących Spółdzielnia nie jest lokalem socjalnym. Zgodnie z pkt 3 zasad użytkowania tego lokalu, mogą oni użytkować go do czasu otrzymania lokalu socjalnego, nie dłużej niż do dnia 15 lutego 2006 r. W ocenie skarżących ten zapis narusza art. 35 ust. 1 i 2 w związku z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Prokuratura Rejonowa G.-O. prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie eksmisji skarżących z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Obecnie skarga Prokuratora na czynności komornika jest rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w G. Uwzględnienie skargi będzie oznaczało, że komornik działał bezprawnie, a zatem rodzina skarżących ponownie będzie miała możliwość zamieszkanie w spornym lokalu. Zdaniem skarżących nie naruszyli oni art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych; opuszczenie lokalu nastąpiło pod przymusem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak zauważył, organ odwoławczy zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stanowi on, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z utrwaloną linia orzeczniczą sądów administracyjnych, aby mówić o opuszczeniu lokalu w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu musi mieć ono charakter dobrowolny i trwały (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r., V SA 2323/02, Lex nr 159183). Stąd zapewne argumenty skarżących o braku dobrowolności opuszczenia lokalu. Należy zauważyć jednak, że został wydany wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 21 listopada 2000 r., sygn. akt IC 1317/00 orzekający eksmisję W. K. i M. K. z przedmiotowego lokalu. Jak wynika z protokółu z dnia 14 września 2005 r. Komornik Sądu Rejonowego G. P. dokonał eksmisji skarżących z przedmiotowego lokalu, a ich ruchomości przewieziono do lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Takie działania uprawnionego organu w kontekście zapisanej w art. 175 i 177 Konstytucji RP zasady ustrojowej, iż sądy sprawują wymiar sprawiedliwości, są zdaniem Sądu właściwe. Ocena prawna tych działań leży jednak w kompetencjach sądu powszechnego. Zdaniem Sądu opuszczenie lokalu w następstwie eksmisji należy rozpatrywać jako równoznaczne z opuszczeniem lokalu w sposób dobrowolny i trwały. Zatem nie może ostać się zarzut skarżących o braku dobrowolności w opuszczeniu przedmiotowego lokalu. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż skarżący obecnie nie mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Z zasad użytkowania lokalu z dnia 14 września 2005 r. podpisanej przez W. K. i M. K. wynika, że za zgodą Spółdzielni Mieszkaniowej [...] zajęli oni do użytkowania lokal nr [...] przy ul. [...] w G. i zobowiązali się uiszczać opłaty z tego tytułu. Mają również nie zrealizowane jeszcze uprawnienie do lokalu socjalnego na mocy wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 lutego 2003 r., sygn. akt 2255/02. W takiej sytuacji jak najbardziej uprawniony jest pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż skarżący nie zamieszkują w lokalu przy ul. [...]. W ocenie Sądu została spełniona przesłanka określona w cytowanym art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odnosząc się do dalszych zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że samo zaskarżenie czynności komornika do sądu nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego, ani też przesłanki wydania decyzji o odmowie wymeldowania. W sprawie zapisów pkt 3 zasad użytkowania lokalu z dnia 14 września 2005 r. skarżącym przysługują środki prawne, w tym możliwość wystąpienia z powództwem do właściwego sądu powszechnego. Powyższy dokument nie jest aktem organu administracji publicznej, a zatem mając na uwadze art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – w skrócie p.p.s.a.) w tym zakresie nie może orzekać sąd administracyjny. Warto jeszcze raz przypomnieć, iż zameldowanie nie prowadzi do uzyskania lub utraty prawa własności danego lokalu. Meldunek zgodnie z powoływaną wyżej ustawą ma za zadanie jedynie umożliwić organom administracyjnym prowadzenie ewidencji ludności. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.