II SA/Łd 391/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi -Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt. l ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.), art. l ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856 z późn. zm.), art. l7 ust. l pkt l6 i art. 19 pkt 10 w związku z art. 54 ust. 1 i 2, art. 56 pkt 2, art. 59 ust. 1 i 2, art. 60, art. 61, art. 65 ust. 2, art. 102 ust. 1, art. 104, art. 106 ust. 1, 4-6, art. 107, art. 109, art. 110 ust. 7, art. 112 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. Nr 64 z 2004 r. poz. 593 z późn, zm.) utrzymało w mocy decyzję Z-cy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umieszczenia J. K. w domu pomocy społecznej. W sprawie ustalono, że J.K. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. z wnioskiem o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Zainteresowana była Domem Pomocy Społecznej w R., gdzie przebywała od marca 2004 r. Organ I instancji w swojej decyzji: 1/ skierował J.K. do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu tj. do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych, 2/ umieścił J.K. w Domu Pomocy Społecznej A w Ł. przy ul. [...]. 3/ ustalił miesięczną odpłatność za pobyt w wysokości 70% dochodu netto. W uzasadnieniu podał, że wnioskodawczyni ze względu na wiek, choroby i niepełnosprawność nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i wymaga stałej całodobowej opieki, w tym pielęgnacji, opieki lekarskiej i działań zapobiegawczych. Tym samym spełnia przesłanki uzasadniające skierowanie do domu pomocy społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych. Jednocześnie wskazał, że wybrana przez zainteresowaną placówka Niepubliczny Dom Pomocy Społecznej B R., gmina M. jest prywatnym domem pomocy społecznej, nie prowadzonym na zlecenie powiatu piotrkowskiego, na terenie którego funkcjonuje. Organ stwierdził, iż wnioskodawczyni jest mieszkanką Ł. i Miasto Łódź jest zobowiązane znaleźć miejsce w łódzkim domu pomocy społecznej o odpowiednim profilu, a w przypadku braku wolnych miejsc szukać takiej placówki na terenie innego sąsiedniego powiatu. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej podniósł, iż wobec tego że wnioskodawczyni sama nie dokonała wyboru domu spośród zaproponowanych, organ skierował do domu pomocy społecznej przy ul. A w Ł. mając na względzie bliskość miejsca zamieszkania jej syna. W dalszej części uzasadnienia podał, iż średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w tej placówce wynosi 1.778 zł. Obowiązani do wnoszenia tej opłaty są w kolejności: mieszkaniec domu, ale do wysokości 70% swojego dochodu, zstępni oraz gmina. Wobec tego, że syn wnioskodawczyni osiąga dochód niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, pozostałą część opłaty w kwocie 1.083 zł. ponosi Miasto Ł.. Odwołanie od tej decyzji złożył w imieniu J.K. pełnomocnik – syn J.K. zarzucając naruszenie art. 54 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przez umieszczenie matki w domu pomocy społecznej przy ul. A bez jej zgody oraz bez uwzględnienia jej stanu zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu I instancji. Powołało się ponadto na pismo Ministerstwa Polityki Społecznej, Departament Pomocy i Integracji Społecznej wyjaśniające, że art. 65 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zezwala gminie na kierowanie osób do domów pomocy społecznej nie prowadzonych na zlecenie wójta lub starosty, jednak pod warunkiem braku wolnych miejsc w domach prowadzonych bezpośrednio przez gminę, czy powiat. W chwili obecnej w związku z wolnymi miejscami w domach pomocy społecznej prowadzonych przez gminy, powiaty, nie ma możliwości skierowania osób do domów pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty niepubliczne. Samorządowe kolegium Odwoławcze wyraziło zrozumienie dla trudnej sytuacji odwołującej podkreślając, iż nie może postępować zgodnie z życzeniami osób zainteresowanych, sprzecznych z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, na których straży ma obowiązek stać. W skardze złożonej na powyższą decyzję J. K. podała, że nie ustosunkowano się do jej zarzutów podniesionych w odwołaniu. Zarzuciła naruszenie szeregu przepisów ustawy o pomocy społecznej, kodeksu postępowania administracyjnego, Konstytucji RP oraz Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności, a także kodeksu karnego i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie wskazując jednak na czym to naruszenie polegało. Nie zgodziła się ze stanowiskiem organów, że dom pomocy społecznej w R. nie jest prowadzony na zlecenie powiatu, wyrażając zdanie, iż żadne zlecenie nie jest potrzebne. Stwierdziła, że z własnych ustaleń wie, że nie ma wolnych miejsc w domach pomocy społecznej w Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ppsa). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ppsa). Nie może natomiast orzec co do istoty sprawy, to znaczy sam rozstrzygnąć o skierowaniu osoby do określonego domu pomocy społecznej. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W ramach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego nie miał podstaw do uwzględnienia skargi. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. Nr 64 z 2004 r. poz. 593 z późn, zm.), zwana dalej "ustawą". Przepis art. 54 ust. 1 ustawy stanowi, że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej skarżącej bezspornie przysługuje. Spór dotyczy możliwości i zakresu wyboru konkretnego domu pomocy społecznej. W świetle regulacji zawartej w ust. 2 art. 54 ustawy osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy stanowią inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Wynika z tego przepisu, iż to organ kieruje, to znaczy decyduje do jakiego domu pomocy społecznej strona ma być skierowana. Osoba ubiegająca się o umieszczenie w domu pomocy społecznej nie ma prawa wyboru domu, do którego ma być skierowana. Organ zobowiązany zaś jest do spełnienia wymogów cytowanego ust. 2 art. 54 ustawy to znaczy: 1/ skierować osobę do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, 2/ zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, 3/ po uzyskaniu zgody tej osoby. Organ kierujący, w niniejszej sprawie, wypełnił te warunki. I niezasadny jest zarzut, iż skarżąca nie wyraziła zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej, gdyż sama złożyła taki wniosek i załączyła stosowne oświadczenie, które znajduje się w aktach administracyjnych. Niezrozumiałym zaś jest zarzut o braku wolnych miejsc w domu, do którego została skierowana skarżąca. Gdyby brak wolnych miejsc w domu przy ul. [...] dotyczył skarżącej powiadomiona by została o wpisaniu na listę oczekujących oraz przewidywanym terminie oczekiwania zgodnie z wymogiem art. 59 ust. 3 ustawy. Jednak ze względu na niezdolność skarżącej do samodzielnego funkcjonowania w swoim środowisku oraz niemożność zapewnienia całodobowej pomocy rodziny bądź usług opiekuńczych została skierowana do domu pomocy społecznej być może poza kolejnością, chociaż z załączonych do akt dokumentów wynika, że wolne miejsca były. Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny (art. 60 ust. 1 ustawy), z tym że mieszkaniec domu płaci nie więcej niż 70% swojego dochodu (art. 61 ust. 2 ustawy). Jeżeli mieszkaniec nie ponosi pełnej odpłatności to do pokrycia brakującej części należności zobowiązani są małżonek, zstępni, wstępni i gmina (art. 61 ust. 1). Miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej przy ul. [...] wynosi 1.778 zł. Odpłatność skarżącej została wyliczona na kwotę 694,32 zł., a pozostałą część w kwocie 1.083,68 zł. ponosiłaby gmina wobec tego, iż dochód syna skarżącej jest poniżej kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Gmina nie partycypuje w kosztach utrzymania osób w domach pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty niepubliczne, jeżeli nie są one prowadzone na zlecenie organu jednostki samorządu terytorialnego (art. 65 ust. 1 ustawy). Wbrew twierdzeniom skargi, zgodnie z brzmieniem cytowanego przepisu, istnieje w stosunku do placówek prowadzonych przez podmioty niepubliczne wymóg zawarcia umowy zlecenia z organem jednostki samorządu terytorialnego. Jak wynika z akt administracyjnych Dom Pomocy Społecznej BR. 66 gm. M. nie jest prowadzony na zlecenie powiatu piotrkowskiego. Gmina może kierować osoby tego wymagające do domu pomocy społecznej, który nie jest prowadzony na zlecenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub starosty w przypadku braku miejsc w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym lub powiatowym. W takim przypadku stosuje się odpowiednio przepisy art. 61-64 (m.in. o udziale gminy w opłatach za pobyt), z tym że wysokość opłaty za pobyt w takim domu określa umowa zawarta przez gminę z podmiotem prowadzącym dom (art. 65 ust. 2 ustawy). W świetle tego przepisu, gmina nie miała możliwości skierowania skarżącej do prywatnego domu pomocy społecznej, w sytuacji, gdy dysponowała wolnymi miejscami w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż organy administracji nie naruszyły prawa. Należycie rozważyły wszystkie okoliczności i rozstrzygnęły sprawę nie przekraczając granic uznania administracyjnego. Wobec tego, Sąd nie mógł uwzględnić skargi, o czym orzekł stosownie do treści art. 151 ppsa.