II SAB/Bk 66/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi R. G. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w B. w przedmiocie przekazania składki na fundusz emerytalny oraz wyliczenia odsetek 1. zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w B. do przekazania części składki na ubezpieczenie emerytalne wraz z odsetkami za 2003 r. na konto skarżącego R. G. do Otwartego Funduszu Emerytalnego w terminie jednego miesiąca liczonego od daty zwrotu akt do organu, 2. w pozostałym zakresie postanawia odrzucić skargę. R. G. złożył skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Stan faktyczny przedstawiał się następująco: Od 30 października 2003 r. skarżący należy do Otwartego Funduszu Emerytalnego tzw. II filaru. Po roku przynależności dowiedział się, że na jego konto nie wpłynęła żadna składka. W związku z powyższym zwrócił się dnia 14 grudnia 2004 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wyjaśnienie tej sprawy. W dniu 7 stycznia 2005 r. otrzymał odpowiedź, iż przyczyną nieprzekazywania składek było stwierdzenie, iż w Komputerowym Systemie Informacyjnym ZUS istnieją dwie wersje danych indentyfikacyjnych skarżącego, co powodowało wstrzymanie przekazywania składek na konto w Otwartego Funduszu Emerytalnego, złożono obietnicę, iż po zmodyfikowaniu systemu komputerowego zaległe składki zostaną, wraz z odsetkami przekazane do Otwartego Funduszu Emerytalnego. Zobowiązano też R. G., aby poinformował płatnika składek o konieczności niezwłocznego podania numeru NIP. Płatnik uzupełnił numer NIP w styczniu 2005 r. Do miesiąca września 2005 r. trwała korespondencja między skarżącym a Oddziałem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. włącznie z pismem interwencyjnym skierowanym do Dyrektora Departamentu Obsługi Klienta w W., skąd R. G. otrzymał odpowiedź (z dnia 29 lipca 2005 r.), iż nieprawidłowości wprowadzane do systemu informatycznego nadal nie pozwalają na bieżące przekazywanie składek skarżącego do Otwartego Funduszu Emerytalnego od miesiąca października 2003 r. Pismem z dnia 4 października 2005 r. skarżący został poinformowany, iż w wyniku scalenia kont nastąpiło przekazanie składek skarżącego do Otwartego Funduszu Emerytalnego za okres od stycznia 2004 r. do miesiąca sierpnia 2005 r. W dniu 28 października 2005 r. R. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Domagał się: zobowiązania organu do przekazywania składek do Otwartego Funduszu Emerytalnego łącznie z odsetkami, rozpatrzenia jego skarg zgodnie z prawem i wyciągnięcia konsekwencji z przekroczenia terminów, a w związku z pismem organu z dnia 4 listopada 2005 r. – o wyjaśnienie załatwienia sprawy w odniesieniu do przekazania składek za rok 2003 i czerwiec 2005. Na rozprawie sądowej w dniu 19 stycznia 2006 r. skarżący sprecyzował skargę w ten sposób, że domagał się zobowiązania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do przekazania składek do Otwartego Funduszu Emerytalnego za miesiące: październik, listopad i grudzień 2003 r. wraz z odsetkami oraz prawidłowego naliczenia odsetek od przekazanych już składek za lata 2004 i 2005. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniósł o jej odrzucenie uważając, że sprawa nie podlega kompetencji sądu administracyjnego albowiem nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezależnie od powyższego, organ przyznał, iż zgodnie z art. 22 ust. 3 w zw. z art. 47 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych był zobowiązany do terminowego przekazywania części składek na ubezpieczenie emerytalne skarżącego do Otwartego funduszu Emerytalnego, lecz wstrzymanie ich przekazywania nie zostało zawinione przez pracowników, którzy nie mieli możliwości dokonania weryfikacji zapisów w centralnym systemie komputerowym, natomiast za opóźnienie w przekazywaniu składek z winy organu, będą naliczane odsetki za zwłokę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga na bezczynność organu jest częściowo uzasadniona, zaś sąd administracyjny ma kompetencje do rozpatrzenia tego rodzaju skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej inne niż określone w pkt 1 – 3 tego przepisu (tj. decyzje administracyjne, postanowienie administracyjne na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie), dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z brzmieniem uchwały NSA z dnia 9 września 2003 r. (OPS 2/03; ONSA 2004 Nr 1, poz. 5 str. 79) odnoszącej się do identycznej regulacji zawartej w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, przez akty lub czynności organu administracji publicznej, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, należy rozumieć główne działania materialnotechniczne wywołujące określone skutki prawne. Konieczne jest, więc, odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. Oznacza to, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (postanowienie z 19 września 2004 r. OSK 247/04). W sprawie niniejszej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. miał obowiązek terminowego przekazywania części składek skarżącego, za każdy miesiąc, na konto otwartego funduszu emerytalnego wybranego przez skarżącego. Obowiązek ten (którego organ nie kwestionuje) wynika z treści art. 22 ust 3 w związku z art. 47 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.). Nie ulega też wątpliwości, że na dzień złożenia skargi sądowoadministracyjnej, składki skarżącego za poszczególne miesiące 2003 roku, nie zostały przekazane do Otwartego Funduszu Emerytalnego. Pozostała część tj. za lata 2004 – 2005 wszak została przekazana, lecz z dużym opóźnieniem. Nie ma, przy tym, znaczenia (w ocenie Sądu) że przyczyną opóźnień był źle działający system komputerowy. Wina leży po stronie organu posługującego się tym systemem. Skarżący ma prawo domagać się wykonania obowiązków przez organ, które zostały nań nałożone z mocy ustawy oraz działania zgodnego z prawem. Przed wystąpieniem do Sądu skarżący wyczerpał tryb odwoławczy przewidziany w art. 52 § 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem wielokrotnie wzywał P. Oddział w B. do usunięcia naruszenia prawa, a jego skargę rozpoznał też Dyrektor Departamentu Obsługi Klientów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Sąd uwzględnił skargę R. G. na bezczynność organu tylko w części dotyczącej braku przekazania części składek za rok 2003, albowiem na dzień wyrokowania istniała bezczynność tylko w tym zakresie, co przyznał sam skarżący na rozprawie sądowej w dniu 19 stycznia 2006 r. i ograniczył skargę do tego żądania. Natomiast, nie należy do kompetencji sądu administracyjnego rozstrzyganie sporu w zakresie wysokości naliczonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych odsetek od przekazywanych z opóźnieniem części składek na konto Otwartego Funduszu Emerytalnego ani też "wyciąganie konsekwencji" (jak żąda skarżący w treści skargi) od osób, które zawiniły taki stan rzeczy bądź nie udzieliły skarżącemu satysfakcjonujących informacji. Dlatego też Sąd w tym zakresie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Natomiast, uwzględniając w części skargę na bezczynność organu, Sąd orzekł na podstawie art. 149 w/w ustawy.