I OSK 816/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S.A. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wr 395/05 o odrzuceniu skargi K. S.A. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych postanawia 1) oddalić skargę kasacyjną 2) nakazać zwrot uiszczonego wpisu w wysokości 120 zł z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz K. S.A. W dniu 29 kwietnia 2005 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) K. S.A. z siedzibą w B. złożyło skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego po drogach krajowych bez wymaganej opłaty. Po wezwaniu Sądu I instancji skarga została uzupełniona przez dołączenie pełnomocnictwa dla adwokat B. M., przedstawienie tłumaczenia przysięgłego wyciągu z rejestru handlowego, z którego wynikało, iż osobą uprawnioną do reprezentowania K. S.A. jest M. J. V. D., jak również opłacenie wpisu od skargi. Przedstawione pełnomocnictwo stwierdzało, iż podpis pod nim złożyło K. S.A. Podpis był nieczytelny. Na pełnomocnictwie nie było daty jego udzielenia. W dniu 12 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał adw. B. M. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie, że osoba podpisana na pełnomocnictwie była upoważniona do jego udzielenia. Sąd poinformował adw. B. M., że z załączonego pełnomocnictwa nie wynika kto i kiedy udzielił go w imieniu skarżącej Spółki, ponieważ brak na nim czytelnie wypisanego imienia i nazwiska osoby figurującej w rejestrze handlowym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie adw. B. M. nadesłała pismo, w którym oświadczyła, że osobą, która podpisała pełnomocnictwo był M. J. V. D., wpisany do rejestru handlowego jako osoba zarządzająca na co dzień spółką i upoważniona do udzielania pełnomocnictw procesowych. W dniu 28 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał adw. B. M. do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez złożenie notarialnie poświadczonego podpisu M. J. V. D. wraz z tłumaczeniem przysięgłym, z uwagi na wątpliwość co do złożonego podpisu i brzmienia nazwiska. Adw. B. M. odebrała wezwanie z dniu 3 stycznia 2006 r., zaś w dniu 11 stycznia 2006 r. (data stempla pocztowego) złożyła wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków skargi, z uwagi na fakt, iż skontaktowanie się z osobą zarządzającą Spółką w wyznaczonym terminie jest niemożliwe. Postanowieniem z dnia 9 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując w uzasadnieniu, iż termin ten jest terminem ustawowym, a zatem nie może być przedłużony. W tym samym dniu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę K. S.A. z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi. Skargę kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi złożyła adw. B. M. w imieniu K. S.A. z siedzibą w B., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Rozstrzygnięciu Sądu I instancji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 w związku z art. 46 § 1 i 3 i art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) poprzez przyjęcie, że wątpliwości co do podpisu na pełnomocnictwie stanowią brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze biegu i podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 ustawy, 2) naruszenie art. 44 § 1 i 2 w związku z art. 37 § 1 zdanie drugie powołanej ustawy, poprzez ich niezastosowanie, w przypadku, gdy po złożeniu podpisanego pełnomocnictwa uzasadnione byłoby raczej rozpoznanie sprawy, z jednoczesnym wyznaczeniem pełnomocnikowi odpowiedniego terminu do złożenia urzędowego poświadczenia podpisu strony na pełnomocnictwie. W ocenie strony, brakiem formalnym skargi, w świetle art. 37 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest niezłożenie pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy. Nie jest natomiast takim brakiem wątpliwość co do złożonego na pełnomocnictwie podpisu. Rozszerzająca wykładnia art. 49 § 1 i 3 jest niedopuszczalna, gdyż godziłaby w prawo do sądu. Wątpliwości dotyczące popisu na pełnomocnictwie mogą być, zgodnie z art. 37 § 1 ustawy, wyjaśnione w trakcie rozpatrywania sprawy, a Sąd powinien wyznaczyć termin do złożenia urzędowego poświadczenia podpisu strony na pełnomocnictwie. Skarżąca podkreśliła, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczają podjęcie naglącej czynności przez osoby niemogące przedstawić pełnomocnictwa (art. 44 § 1 ustawy). Tym bardziej więc powinien dopuścić do ich dokonania osobę, która przedstawiła pełnomocnictwo, co do którego jednak Sąd powziął wątpliwości. Ponadto, skarżąca wskazała, iż została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi już po uiszczeniu na wezwanie Sądu wpisu sądowego. Strona wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 46 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do pisma sądowego należy dołączyć pełnomocnictwo, jeśli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Pełnomocnik jest zobowiązany dołączyć pełnomocnictwo przy pierwszej czynności procesowej. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (art. 37 § 1 ustawy). Pełnomocnictwo powinno być osobiście podpisane przez udzielającą go osobę. W przypadku osoby prawnej osobę uprawnioną do jej reprezentowania i udzielania w jej imieniu pełnomocnictw ustala się na podstawie odpisu z rejestrów handlowych, wskazujących na sposób reprezentacji danej osoby prawnej. Mimo braku wymogu złożenia na pełnomocnictwie czytelnego podpisu, imię i nazwisko tej osoby powinno zostać wskazane na pełnomocnictwie, musi ono bowiem jasno wskazywać przez kogo zostało udzielone. Powyższy wymóg nie może zostać zastąpiony przez oświadczenie osoby wskazanej w pełnomocnictwie jako pełnomocnik. Pełnomocnictwo powinno również zawierać datę jego udzielenia. W rozpatrywanej sprawie adw. B. M. na wezwanie Sądu przesłała pełnomocnictwo nie spełniające powyższych wymogów. Sąd wezwał ją do nadesłania notarialnie poświadczonego podpisu osoby reprezentującej Spółkę, czego adw. B. M. nie uczyniła w zakreślonym terminie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak polegający na niewyjaśnieniu wątpliwości dotyczących skuteczności udzielenia pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, na równi z brakiem dołączenia pełnomocnictwa. Wątpliwości dotyczące podpisu na pełnomocnictwie, nieusunięte na wezwanie Sądu w zakreślonym terminie, pozwalają bowiem uznać, że pełnomocnictwo nie zostało w ogóle udzielone, a skargę wniosła osoba nieuprawniona. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela opinii skarżącej, iż wyjaśnienie wątpliwości co do podpisu na pełnomocnictwie powinno nastąpić w trybie art. 37 § 1 ustawy, odmiennym od trybu przewidzianego w jej art. 49 § 1. Ponieważ wątpliwości te dotyczą osoby wnoszącej skargę, nie można uznać, że mogą zostać wyjaśnione w toku jej rozpoznawania. Warunkiem rozpoznania skargi jest bowiem jej wniesienie przez osobę uprawnioną. Wyjaśnienie wątpliwości w toku rozpoznawania sprawy w trybie art. 37 § 1 może dotyczyć jedynie wątpliwości powstałych w toku rozpoczętego postępowania. Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie. Niezasadne są również argumenty skarżącej, jakoby z wnioskowania a maiori ad minus co do art. 44 § 1 ustawy, który stanowi, że sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę niemogącą przedstawić pełnomocnictwa, wynikała możliwość wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek skargi osoby nie posiadającej skutecznie udzielonego pełnomocnictwa. Należy podkreślić, iż przepis ten dotyczy czynności procesowych w toczącym się już postępowaniu, a nie czynności polegającej na jego wszczęciu. Ponadto, wraz z dopuszczeniem osoby nie posiadającej pełnomocnictwa do dokonania naglącej czynności, Sąd wyznacza równocześnie termin do przedstawienia pełnomocnictwa lub zatwierdzenia czynności przez stronę (art. 44 § 2). W rozpatrywanej sprawie Sąd nie odrzucił skargi wniesionej w imieniu K. S.A. a limine, lecz wezwał adw. B. M. do nadesłania notarialnego poświadczenia podpisu M. J. V. D. w terminie 7 dni. Strona miała więc możliwość wyjaśnienia wątpliwości dotyczących pełnomocnictwa. Należy również podkreślić, że nawet w przypadku, gdyby wyznaczony przez Sąd termin do uzupełnienia braków uznać za termin sądowy, wyznaczony w trybie art. 37 § 1 lub art. 44 § 2 ustawy, jego przedłużenie nie byłoby możliwe, gdyż adw. B. M. wniosła o jego przedłużenie po upływie terminu zakreślonego w wezwaniu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej i w związku z tym, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. W świetle art. 222 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Skarga złożona przez pełnomocnika, który nie uzupełnił braków pełnomocnictwa, z oczywistych względów podlegała odrzuceniu. Dlatego na podstawie art. 225 powołanej ustawy Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego przez stronę wpisu sądowego w wysokości 120 zł.