VII SA/Wa 123/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. sprawy ze skargi I. K., W. P. oraz J. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego skargę oddala Decyzją z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4, 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlowo – usługową, zaprojektowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] położonych w M. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez inwestora. Za podstawę wydania tego postanowienia organ orzekający przyjął wykonane odstępstwa od zatwierdzonego decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] wydaną przez Starostę M. projektu budowlanego, którym to odstępstwom nadał przymiot istotnych, gdyż zmieniają one powierzchnię zabudowy, liczbę kondygnacji oraz projektowane zagospodarowanie terenu. Zgodnie z art. 36 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane: istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Z tego względu organ I instancji w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, nałożył na inwestora obowiązki określone w sentencji decyzji. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. P. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2004 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ I instancji wydał swoją decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w związku z postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Postanowienie to zostało uchylone w całości i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Powodem do wydania takiego rozstrzygnięcia było naruszenie przez organ nadzoru budowlanego I instancji procedury administracyjnej w stopniu dającym podstawę do zastosowania art. 138 § 2 kpa. W związku z tym zdaniem organu II instancji należało również wyeliminować z obiegu prawnego zaskarżoną decyzję. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. złożyli I. K., W. P. i J. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i wstrzymanie budowy. W uzasadnieniu skargi skarżący podali, że posiadają interes prawny oraz faktyczny aby roboty budowlane na działkach nr [...] położonych przy ul. [...] w M. nie były prowadzone. Skarżący podnieśli, iż są spadkobiercami małżonków J., którym z naruszeniem prawa wywłaszczono nieruchomość nr [...], która to wchodzi w skład działek [...]. Ponadto wskazali, iż sprawa administracyjna o zwrot, ewentualnie o odszkodowanie za wywłaszczoną działkę jest w toku. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący nie zostali uznani za strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia kierowane były jedynie do ich wiadomości. Nie mogą oni zatem skutecznie korzystać ze środka zaskarżenia rozstrzygnięcia administracyjnego jakim jest skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, albowiem I. K., W. P., J. J. nie maja legitymacji do wniesienia skargi do sądu. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 powołanego artykułu). Sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny" oznacza, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi odeszła od pojęcia strony, które związane jest z załatwieniem sprawy w postępowaniu administracyjnym. O "interesie prawnym" w rozumieniu powołanego wyżej przepisu należy mówić jedynie wówczas, gdy interes danego podmiotu będzie znajdował oparcie w przepisach prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż istotę interesu prawnego należy rozpatrywać w jego związku z konkretną normą prawną (zob. np. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2004 r. OSK 919/04 niepublikowany). O tym więc, czy konkretny podmiot będzie miał w danej sprawie chroniony interes prawny, decydować będzie przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, czasami przepisy procesowe lub ustrojowe. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest oparty na żadnym konkretnym przepisie prawa. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę interes prawny danego podmiotu powinien wynikać z przepisów ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jednoznacznie wskazuje kto jest stroną w procesie inwestycyjnym. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści oraz zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mając na uwadze treść wymienionego przepisu stwierdzić trzeba, iż sprawach budowlanych interes prawny wynikać będzie przede wszystkim z prawa własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości, której dotyczy postępowanie, jak również z prawa własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości sąsiednich. Zaś "osoba trzecia" powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w tym postępowaniu brać udział jako strona postępowania, powinna wykazać, iż pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Podmiot taki, powinien więc udokumentować, że jest właścicielem (współwłaścicielem lub użytkownikiem wieczystym) nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której znajduje się sporna inwestycja i że inwestycja ta narusza jego uzasadnione interesy prawne, dodatkowo wskazując w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości to, iż skarżący I. K., W. P. i J. J. nie mieszczą się w żadnej z w/w kategorii osób. Z akt sprawy wynika, iż skarżący są spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości o nr [...] położonej przy ul. [...] w M., która to nieruchomość została wywłaszczona. Ubiegają się oni wprawdzie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, okoliczność ta jednak nie uzasadnia przyjęcia, iż mają oni interes prawny w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę wydanego na rzecz A. P. Wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że niezrealizowane roszczenia do nieruchomości w żadnym przypadku nie dają podmiotowi dochodzącemu dopiero ich zaspokojenia, przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę (zob. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., IV SA 2214/97 LEX nr 43718). Ponadto zauważyć trzeba, iż na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. skarżąca W. P, oświadczyła, że wraz z rodzeństwem odzyskała prawo do działki. Wskazała, iż nie jest pewna jej numeru. Po okazaniu przez Przewodniczącego Składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie mapy dołączonej do protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2004 r. oświadczyła, że działka odzyskana przez skarżących to albo działka [...] albo działka [...]. Ponadto oświadczyła, iż odzyskana przez skarżących działka nie graniczy bezpośrednio z działką objętą sporną inwestycją, o której zwrot też ubiegają się skarżący. Mając na względzie powyższe stwierdzić więc trzeba, iż bezspornym jest to, że skarżący I. K., W. P. oraz J. J. nie mieszczą się w żadnej z kategorii osób określonych w art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący nie mają żadnych formalnych uprawnień do nieruchomości zarówno przeznaczonej pod przedmiotową inwestycję, jak i do nieruchomości sąsiedniej, która znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu. Na marginesie tylko wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 3 pkt 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Sąd przyjmuje, iż za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. W każdym przypadku do organów administracji architektoniczno – budowlanej, należy zakreślenie tego obszaru i wskazanie stron tego postępowania. Natomiast właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia24 października 2005 r., VII SA/Wa 26/05, niepubl.). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.