VII SA/Wa 121/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. sprawy ze skargi I. K., W. P. oraz J. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ust. 2, 4, 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane postanowił: 1) wstrzymać roboty budowlane prowadzone przez A. P. przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlowo – usługową zaprojektowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] położonych w M. . przy ul. [...]; 2) ustalić wymagania niezbędnych zabezpieczeń: - ścian fundamentowych przed szkodliwym dzianiem czynników atmosferycznych, - terenu budowy przed dostępem osób trzecich; 3) nałożył również obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej wykonanych robót budowlanych ze szczególnym uwzględnieniem lokalizacji inwestycji od granicy działek. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na wniosek I. K., W. P. i J. J. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługowo – handlową zaprojektowanego na działkach [...] położonych w M. przy ul. [...]. Wskazał, iż inwestor roboty budowlane przy tym obiekcie prowadzi na podstawie ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. wydanej przez Starostę M. Projekt budowlany zatwierdzony tą decyzją uprawnia inwestora do budowy budynku mieszkalnego z częścią handlowo – usługową, podpiwniczonego o trzech kondygnacjach naziemnych i wysokości pomieszczeń w poziomie piwnic 220 cm. Z ustaleń faktycznych wynika, że inwestor przy realizacji przedmiotowego obiektu budowlanego dokonał odstępstw polegających na zmianie powierzchni zabudowy liczby kondygnacji (rezygnacja z piwnic), zmianie przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych fundamentów. Tym odstępstwom organ nadzoru budowlanego dał przymiot istotnych, a zatem wstrzymanie robót było zasadne. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia A. P. uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że postanowienie zasługuje na uchylenie, ponieważ analiza akt wykazała, iż podczas postępowania wyjaśniającego organ I instancji dopuścił się naruszeń proceduralnych. Nie zawiadomił stron o wszczęciu postępowania jak również nie zawiadomił stron o zamiarze przeprowadzenia wizji lokalnej z dnia [...] lipca 2004 r. i [...] lipca 2004 r. Ponadto nie dopełnił obowiązku wynikającego z treści art. 10 § 1 kpa, gdyż przed wydaniem postanowienia nie umożliwił stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tego względu zdaniem organu II instancji należało uchylić postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] sierpnia 2004 r. i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. złożyli I. K., W. P. i J. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie budowy prowadzonej przez A. P. W uzasadnieniu skargi podali, że są spadkobiercami małżonków J., którym z naruszeniem prawa wywłaszczono nieruchomości – działka nr [...] przy ul. [...] w M.. Wskazali, iż sprawa administracyjna o zwrot ewentualnie o odszkodowanie za wywłaszczoną działkę jest w toku. Natomiast ludzie, którzy otrzymali niezgodnie z prawem wywłaszczoną działkę skarżących – chcą budować na niej niezgodnie z prawem budowlanym. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie. Uzasadniając odpowiedź na skargę wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie zostali uznani za strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia kierowane były jedynie do ich wiadomości. Nie mogą oni zatem skutecznie korzystać ze środka zaskarżenia rozstrzygnięcia administracyjnego jakim jest skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, albowiem I. K, , W. P. , J. J. nie maja legitymacji do wniesienia skargi do sądu. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2 powołanego artykułu). Sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny" oznacza, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi odeszła od pojęcia strony, które związane jest z załatwieniem sprawy w postępowaniu administracyjnym. O "interesie prawnym" w rozumieniu powołanego wyżej przepisu należy mówić jedynie wówczas, gdy interes danego podmiotu będzie znajdował oparcie w przepisach prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż istotę interesu prawnego należy rozpatrywać w jego związku z konkretną normą prawną (zob. np. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2004 r. OSK 919/04 niepublikowany). O tym więc, czy konkretny podmiot będzie miał w danej sprawie chroniony interes prawny, decydować będzie przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego, czasami przepisy procesowe lub ustrojowe. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest oparty na żadnym konkretnym przepisie prawa. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę interes prawny danego podmiotu powinien wynikać z przepisów ustawy Prawo budowlane. Przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jednoznacznie wskazuje kto jest stroną w procesie inwestycyjnym. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści oraz zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Mając na uwadze treść wymienionego przepisu stwierdzić trzeba, iż sprawach budowlanych interes prawny wynikać będzie przede wszystkim z prawa własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości, której dotyczy postępowanie, jak również z prawa własności, czy też użytkowania wieczystego nieruchomości sąsiednich. Zaś "osoba trzecia" powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w tym postępowaniu brać udział jako strona postępowania, powinna wykazać, iż pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Podmiot taki, powinien więc udokumentować, że jest właścicielem (współwłaścicielem lub użytkownikiem wieczystym) nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której znajduje się sporna inwestycja i że inwestycja ta narusza jego uzasadnione interesy prawne, dodatkowo wskazując w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości to, iż skarżący I. K., W. P. i J. J. nie mieszczą się w żadnej z w/w kategorii osób. Z akt sprawy wynika, iż skarżący są spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości o nr [...] położonej przy ul. [...] w M., która to nieruchomość została wywłaszczona. Ubiegają się oni wprawdzie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, okoliczność ta jednak nie uzasadnia przyjęcia, iż mają oni interes prawny w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę wydanego na rzecz A. P. Wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że niezrealizowane roszczenia do nieruchomości w żadnym przypadku nie dają podmiotowi dochodzącemu dopiero ich zaspokojenia, przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę (zob. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., IV SA 2214/97 LEX nr 43718). Ponadto zauważyć trzeba, iż na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. skarżąca W. P. oświadczyła, że wraz z rodzeństwem odzyskała prawo do działki. Wskazała, iż nie jest pewna jej numeru. Po okazaniu przez Przewodniczącego Składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie mapy dołączonej do protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2004 r. oświadczyła, że działka odzyskana przez skarżących to albo działka [...] albo działka [...]. Ponadto oświadczyła, iż odzyskana przez skarżących działka nie graniczy bezpośrednio z działką objętą sporną inwestycją, o której zwrot też ubiegają się skarżący. Mając na względzie powyższe stwierdzić więc trzeba, iż bezspornym jest to, że skarżący I. K., W. P. oraz J. J. nie mieszczą się w żadnej z kategorii osób określonych w art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący nie mają żadnych formalnych uprawnień do nieruchomości zarówno przeznaczonej pod przedmiotową inwestycję, jak i do nieruchomości sąsiedniej, która znajduje się w obszarze oddziaływania spornego obiektu. Na marginesie tylko wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 3 pkt 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Sąd przyjmuje, iż za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. W każdym przypadku do organów administracji architektoniczno – budowlanej, należy zakreślenie tego obszaru i wskazanie stron tego postępowania. Natomiast właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia24 października 2005 r., VII SA/Wa 26/05, niepubl.). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.