II SA/Lu 292/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński (sprawozdawca),, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku celowego I. oddala skargę: II. zasądza od Skarbu Państwa ( Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ) na rzecz [...] M. B. kwotę 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym VAT w wysokości 52, 80 (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotów kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej , decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu wniosków T. W. złożonego dnia 23 sierpnia 2005 r. (datowanego 5 sierpnia 2005 r.) oraz złożonego 5 września 2005 r. (datowanego 3 września 2005 r.) orzekł o udzieleniu pomocy w postaci zasiłku celowego w wysokości 80 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zaspokojenia potrzeb wskazanych we wniosku z 23 sierpnia 2005 r. i wyszczególnionych w pkt 2 i pkt 3 wniosku z 5 września 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał na fakt, iż zasiłek związany jest z potrzebami bytowymi wnioskodawczyni, ustalonymi w ramach wywiadu środowiskowego a jego wysokość związana jest możliwościami finansowymi Ośrodka oraz z koniecznością zaspokajania potrzeb innych osób i rodzin rejonu, zwracających się do Ośrodka o udzielenie pomocy. Organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną wnioskodawczyni. T. W. nie złożyła odwołania od powyższej decyzji. Złożyła natomiast w dniu 12 października 2005 r. skargę do OPS dotyczącą powyższej decyzji, wskazując na udział pracownika wyłączonego ze sprawy oraz nie uwzględnienie wszystkich dokumentów. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej , traktując skargę T. W. jako żądanie wznowienia postępowania, wskazując na podniesiony w niej argument, iż w wydawaniu decyzji brał udział pracownik, który powinien zostać wyłączony oraz na argument, iż nie zostały uwzględnione wszystkie dokumenty dołączone do wniosków, wydał w dniu [...] postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Następnie, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej , decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] nr [...] W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek z dnia 23 sierpnia 2005 r. obejmował przyznanie środków na leczenie, pomoc w wykonywaniu czynności domowych, opłatę za prąd oraz opał do oddania, natomiast wniosek z dnia 5 września 2005 r. – podobne żądania. Organ wskazał, iż żaden z obu podnoszonych argumentów nie zasługuje na uwzględnienie. W wydawaniu decyzji nie brał udziału pracownik wyłączony, o czym organ informował skarżącą, a przy podejmowaniu decyzji brane były pod uwagę wszystkie składane dokumenty (całość dokumentacji). T. W. złożyła odwołanie (z dnia 6 grudnia 2005 r.) oraz aneks do odwołania (z dnia 22 grudnia 2005 r.) od powyższej decyzji, wskazując na brak rozpatrzenia złożonych przez nią dokumentów, oraz podnosząc "żebraczy" wymiar udzielonej pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia 23 listopada 2005 r. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, iż przedmiotem postępowania wznowionego jest stwierdzenie, czy zaszły przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 3 i 5 kpa. Organ podniósł, że T. W. nie składała po wszczęciu postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] wniosku o wyłączenie pracownika. Ponadto, w ocenie organu nie zasługuje na uwzględnienie także argumentacja, iż pisma kierowane przez odwołującą się do Ośrodka Pomocy Społecznej nie zostały uwzględnione. Nie mogą one być także potraktowane jako nowe dowody, skoro były one znane organowi w czasie wydawania decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. W. wskazuje na fakt nieuwzględnienia aneksu do skargi z dnia 22 grudnia 2005 r., wskazuje, iż kieruje wnioski do Ośrodka w sposób ciągły z powodu ograniczeń w wysokości przyznawanych zasiłków, na fakt braku odpowiedzi na wniosek z dnia 9 maja 2005 r. co związane jest z ograniczaniem wysokości zasiłków, na niewystarczalność przyznanych środków oraz na nowe dowody w sprawie. W dniu 24 maja 2006 r. złożone zostało w Samorządowym Kolegium Odwoławczym pismo skarżącej, wskazujące na niewyłącznie członka SKO ze składu orzekającego, co spowodowało wydanie wadliwej decyzji. Kolegium w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Podkreśla, iż zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania, w związku z czym badane mogą być jedynie przesłanki wskazane w art. 145 § 1 kpa. Nie jest również w ocenie Kolegium powodem wzruszenia zaskarżonej decyzji zarzut nie wyłączenia przewodniczącego składu orzekającego Kolegium, o czym Kolegium informowało skarżącą (pismo z dnia 25 maja 2006 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę, wywiódł co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem oceny prawnej sądu administracyjnego przy rozpatrywaniu niniejszej skargi jest postępowanie prowadzone w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, że decyzja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] stała się decyzją ostateczną, nie uległa zaskarżeniu, a skarga złożona przez T. W. w dniu [...] mogła zostać potraktowana jako wniosek o wznowienie postępowania. Tym samym, kontroli sądu administracyjnego podlega samo postępowanie wznowieniowe, a nie merytoryczna zawartość decyzji przyznającej zasiłek celowy w określonej wysokości, która w istocie jest kwestionowana przez skarżącą i w stosunku do której skarżąca argumentuje na rzecz wznowienia postępowania. Kwestii merytorycznych dotyczy w szczególności aneks do odwołania do SKO, datowany na 22 grudnia 2005 r.. Postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem, istotą którego jest wzruszenie decyzji ostatecznej. Stanowi zatem wyjątek od zasady pewności prawa i stabilności podjętych decyzji administracyjnych. Nadzwyczajny charakter tego postępowania powoduje, że argumenty wskazane we wniosku o wznowienie powinny podlegać szczególnie wnikliwej ocenie ze względu na wartość pewności obrotu prawnego. Podstawowe znaczenie dla regulacji instytucji wznowienia postępowania ma przepis art. 145 kpa. Wskazane są tam w szczególności przyczyny, uzasadniające podjęcie postępowania w trybie jego wznowienia. Należą do nich także, wskazane w skardze do sądu administracyjnego i wcześniej we wniosku skarżącej z dnia 12 października 2005 r. nowe okoliczności i nowe dowody oraz udział pracownika podlegającego wyłączeniu stosowanie do art. 24, 25 i 27 kpa. Nowe okoliczności, aby stały się skuteczną przesłanką wznowienia postępowania powinny posiadać łącznie trzy cechy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 17 grudnia 1997 r. (III SA 77/97, niepublikowany) oraz z dnia 17 maja 2000 r. (I SA/Lu 9/00, "Lex" nr 51768) po pierwsze, ujawnione okoliczności i dowody istotne dla sprawy muszą być nowe, czyli ujawnione po wydaniu decyzji. Po drugie, nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody i muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej oraz po trzecie – nie mogą być one znane organowi, który wydał decyzję. W rozpatrywanej sprawie należy zaakceptować konkluzję Kolegium, iż nie można było uchylić decyzji odmawiającej uchylenia własnej decyzji ostatecznej, bowiem skarżąca takich nowych okoliczności nie wskazała a organ pierwszej instancji rozpatrzył okoliczności wskazane i przedłożone we wniosku z dnia 23 sierpnia 2005 r. oraz w pkt 2 i 3 wniosku złożonego w dniu 5 września 2005 r. Fakt, że inna część wniosku z dnia 5 września 2005 r. została rozpatrzona w odrębnej decyzji, a organ wyraźnie wskazał na treść obu wniosków wskazuje, że organ brał je pod uwagę. Powoduje to, że nie można uznać dowodów dotyczących okoliczności już podnoszonych we wniosku pierwotnym (zwłaszcza, że te zostały wzięte pod uwagę) oraz w innych sprawach, składanych, jak to podkreśla skarżąca w skardze, w sposób ciągły (wymienionych m. in. w aneksie z dnia 22 grudnia 2005 r. do odwołania do SKO) za nowe okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wobec zwięzłości uzasadnienia decyzji, fakt rozpoznania wszystkich argumentów nie został wyraźnie wskazany. Należy wskazać organowi, aby uzasadnienia, zwłaszcza, jeżeli decyzje, jak te dotyczące zasiłku celowego, oparte są w pewnym zakresie na uznaniu administracyjnym, zawierały wyraźniejsze odniesienia do sposobu uwzględnienia lub przyczyn nieuwzględnienia poszczególnych wniosków strony. W ocenie sądu mogłoby to przyczyniać się do większej jasności w tej kwestii i uniknąć a przynajmniej ograniczyć podobne spory w przyszłości. Jest to istotne także w związku z liczbą wniosków składanych do Ośrodka przez stronę. Także argument niewyłączenia członka organu orzekającego z postępowania nie może być w ocenie sądu podstawą zmiany decyzji w trybie wznowienia. Kolegium Odwoławcze w sposób prawidłowy ustaliło, iż brak było wniosku o wyłączenie, który dotyczyłby konkretnej osoby w konkretnej sprawie w czasie, w którym sprawa zawisła przed organem orzekającym. Pismo skarżącej, znajdujące się w aktach administracyjnych, z dnia 5 września 2005 r. ma charakter ogólny, jak wynika z jego treści, nie dotyczy postępowania związanego z rozpatrywaniem pierwotnych wniosków z 23 sierpnia i 5 września 2005 r., lecz ogólnie wniosków składanych do Ośrodka z powodu trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Nie można jednak żądać wyłączenia danych osób od wszystkich spraw, w stosunku do których podejmowane są przez dany organ decyzje, a samo żądanie powinno być co najmniej uprawdopodobnione odnośnie do braku bezstronności danej osoby (pracownika organu). Także inne zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności, skarżąca została poinformowana przez Kolegium, jak zostało to wskazane w odpowiedzi na skargę o oddaleniu żądania wyłączenia przewodniczącego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W świetle powyższych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie mógł stwierdzić niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nie naruszyło prawa materialnego czy proceduralnego, prowadzącego do istotnego wpływu na wynik sprawy. W związku z tym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 14 ust. 2 lit. "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).